AB, yolsuzlukla mücadele yasaları nedeniyle Ukrayna’ya mali yardımı durdurdu

Avrupa Birliği, Ukrayna Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosu (NABU) ve Özel Yolsuzlukla Mücadele Savcılığının (SAP) yetkilerini kısıtlayan yasalar nedeniyle Kiev’e yönelik tüm mali yardımı askıya aldı. Bu karar, Ukrayna Fonu ve ERA Kredileri dahil olmak üzere on milyarlarca avroluk finansmanı tehlikeye atıyor.

Avrupa Birliği (AB), Ukrayna Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosu (NABU) ve Özel Yolsuzlukla Mücadele Savcılığının (SAP) yetkilerini kısıtlayan yasaların kabul edilmesi üzerine Ukrayna’ya yönelik tüm mali yardımı askıya aldı.

Ekonomiçeskaya Pravda haber portalının hükümet, diplomatik çevreler ve parlamentodan dört ayrı kaynağa dayandırdığı haberine göre, AB temsilcileri 24 Temmuz’da Başbakan Yuliya Sviridenko hükümetine kararı bildirdi.

Bu karar, Kiev’in on milyarlarca dolarlık hayati finansmanı kaybetmesi anlamına geliyor.

Milyarlarca avroluk fon tehlikede

Askıya alınan finansman, öncelikli olarak Ukrayna’nın 2025 sonuna kadar almayı planladığı yaklaşık 20 milyar dolarlık ERA Kredileri’ndeki AB payını kapsıyor.

Ayrıca, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası ile Avrupa Yatırım Bankası’ndan sağlanan krediler de durduruldu. Kaynaklara göre, Ukrayna Fonu kapsamındaki finansmanın da askıya alınması gündemde.

Kiev, 2025 yılında AB’den Ukrayna Fonu kapsamında 12,5 milyar avro ve ERA Kredileri programı çerçevesinde yaklaşık 17,2 milyar avro almayı bekliyordu.

Ukrayna Maliye Bakanlığı verilerine göre, Kiev şu ana kadar Ukrayna Fonu’ndan 3,7 milyar avro ve Rusya’nın dondurulan varlıklarından 8 milyar avro temin etti.

Ancak AB’den beklenen yaklaşık 18 milyar avroluk fonun büyük kısmı henüz ülkeye ulaşmadı.

Bütçe açığı 40 milyar dolara yükselebilir

Finansman krizi, Ukrayna’nın bütçe dengelerini de altüst etme potansiyeli taşıyor. Ekonomicheskaya Pravda, 2026 yılında “bütçe açığını finanse etme” konusunda daha da büyük sorunlar yaşanacağını belirtiyor.

Zira bakanlar kurulunun, AB fonları mevcut olsa bile yaklaşık 19 milyar dolarlık bütçe açığını kapatacak teyit edilmiş finansman kaynağı bulunmuyor.

AB fonlarının yokluğunda ise bu açığını 40 milyar dolara kadar çıkabileceği öngörülüyor.

Zelenskiy’den geri adım hamlesi

Haber portalına göre bu senaryonun önüne geçmenin tek yolu, parlamentonun kabul ettiği değişiklikleri iptal etmesi ve NABU ile SAP’ın başsavcıdan bağımsızlığını yeniden tesis etmesi.

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, bu yönde hazırlanan yasa tasarısını Verhovna Rada’ya sundu. Tasarının 31 Temmuz’da iki oturumda birden kabul edilmesi bekleniyor.

AB’den peş peşe uyarılar gelmişti

AB, tartışmalı yasanın kabulünden önce Kiev’i defalarca uyarmıştı. Avrupa Komisyonu temsilcisi Guillaume Mercier, 25 Temmuz’da yaptığı açıklamada, Kiev’in Ukrayna Fonu programı kapsamındaki üç kilit reformu yerine getirmemesi nedeniyle AB’nin 2025’teki dördüncü yardım diliminin hacmini azaltacağını belirtmişti.

28 Temmuz’da ise Frankfurter Allgemeine Zeitung gazetesi, Avrupa Komisyonu’nun Kiev’i tüm mali yardımı kesmekle tehdit ettiğini bildirmişti.

Haberde ayrıca, Avrupa organının, yolsuzlukla mücadele organlarının yetkilerini kısıtlayan yasalara karşı düzenlenen protestolarda Rusya’nın etkisini görmediği de kaydedilmişti.

Verhovna Rada, NABU ve SAP’ın yetkilerini kısıtlayan yasayı 22 Temmuz’da oylamıştı. Tasarı, 13’e karşı 263 oyla kabul edilmiş ve aynı gün Devlet Başkanı Zelenskiy tarafından imzalanmıştı.