ABD Adalet Bakanlığından Trump’ın yandaşları için milyarlık fon

ABD Adalet Bakanlığı, Biden yönetimi döneminde haksız yere hedef alındığını beyan eden Başkan Trump müttefiklerine yönelik 1,776 milyar dolarlık bir tazminat fonunu kullanıma açmaya hazırlanıyor. Geçici Adalet Bakanı Todd Blanche tarafından duyurulan “siyasallaşma karşıtı fon”, hak sahiplerine resmi özür ile maddi tazminat sağlama yetkisine sahip olacak.

ABD Adalet Bakanlığı, Biden yönetimi döneminde haksız yere hedef alındığını iddia eden Başkan Donald Trump müttefiklerinin erişimine sunulmak üzere 1,776 milyar dolarlık bir tazminat fonunu yakın dönemde işleme koyabilir.

Geçici Adalet Bakanı Todd Blanche pazartesi günü yaptığı açıklamada, talep sahiplerine resmi özür ile borçlu bulunulan maddi tazminatı sağlama yetkisine sahip olacak bir “siyasallaşma karşıtı fon” kurulduğunu duyurdu.

Blanche, fona başvuru yapabilmek için herhangi bir parti üyeliği şartı aranmadığını kaydetti. Açıklamaya göre fonda dağıtılmadan kalan tutarlar federal hükümete iade edilecek.

Adalet bakanlığı makamı, fondan kimlerin tazminat aldığını ve hangi yardım türünün tahsis edildiğini içeren raporları üçer aylık dönemler halinde teslim alacak.

Beş üyeden oluşacak fon komisyonunun atamaları Adalet Bakanlığı tarafından gerçekleştirilecek ve bu üyelerden biri Kongre liderliğiyle istişare edilerek seçilecek.

Başkanın komisyon üyelerini görevden alma yetkisi bulunurken, boşalan üyeliklere atamaları adalet bakanı yapacak. Komisyonun tazminat niteliği taşımaya yönelik yeterlilik kriterlerini nasıl belirleyeceği henüz netlik kazanmadı.

Yönetim, Trump’ın ikinci başkanlık döneminin sona ermesinden yaklaşık iki ay önce, 1 Aralık 2028 tarihi itibarıyla başvuru işlemlerini durduracak. Fonun faaliyet süresi ise 15 Aralık 2028 tarihinde sona erecek.

Blanche pazartesi günü yayımladığı yazılı açıklamada, devlet mekanizmasının hiçbir Amerikan vatandaşına karşı siyasallaştırılmaması gerektiğini belirterek, bakanlığın geçmişte yapılan hataları düzeltmeyi ve bunun tekrarlanmamasını güvence altına almayı amaçladığını ifade etti.

Blanche, varılan uzlaşmanın bir parçası olarak, hukukun suiistimal edilmesinden ve siyasallaşmadan zarar gören mağdurların seslerini duyurabilmeleri ile uğradıkları haksızlığın giderilmesini talep edebilmeleri adına yasal bir süreç inşa ettiklerini kaydetti.

Ancak geçici bakan, Trump’ın siyasi rakiplerinin de benzer şekilde haksız soruşturma veya kovuşturmaya uğradıklarına inanmaları durumunda bu tazminattan yararlanıp yararlanamayacağına dair bir değerlendirmede bulunmadı.

Bakanlık, fonun kapsamından kimlerin yararlanabileceğine dair bir tanımlama yapmadığı gibi, Trump tarafından affedilen veya cezaları hafifletilenler de dahil olmak üzere 6 Ocak 2021 tarihindeki Kongre baskınıyla bağlantılı suçlanan kişilere dair bir açıklamada bulunmadı.

Başkan Trump, baskına katılanların tazminat hakkı bulunup bulunmadığı yönündeki soru üzerine gazetecilere yaptığı açıklamada, kararın fon komisyonuna ait olduğunu söyledi.

Trump pazartesi günü konuya ilişkin, “Bu anlaşmayı ben yapmadım, bana dün haber verildi” ifadesini kullandı.

Söz konusu fonun kuruluşu, Trump’ın Gelir İdaresine (IRS) karşı açtığı ve sonradan geri çektiği 10 milyar dolarlık tazminat davasındaki uzlaşmanın bir parçası olarak gerçekleşti.

Trump, bir sözleşmeli personelin vergi beyannamesi bilgilerini medyaya sızdırmasının ardından ocak ayında kuruma dava açmıştı. Adalet Bakanlığı hukuki dayanak olarak, Obama yönetiminin federal hükümete yönelik geçmiş on yıllardaki ırkçılık iddialarını tazmin etmek amacıyla 760 milyon dolarlık bir fon oluşturduğu “Keepseagle v. Vilsack” davasını emsal gösterdi.

Bahsi geçen davanın avukatlarından Joseph Sellers ise CNN’e yaptığı açıklamada, o dönemki koşullar ile Adalet Bakanlığının mevcut duyurusunun bütünüyle farklı olduğunu ifade etti.

Keepseagle davasında tazminat ödemeleri yapıldıktan sonra 680 milyon dolarlık toplam payın 380 milyon dolarlık kısmı sahipsiz kalmıştı.

Müzakerelerin ardından, paranın hükümete iadesini zorunlu kılan bir hüküm bulunmadığı için kalan tutar, davanın tarafı olan Yerli Amerikalı besici ve çiftçi topluluklarına aktarılmıştı.

Sellers, “Asıl kritik mesele şudur; dava konusu süreçte çıkarları tehlikede olan topluluğun aynısına hizmet etmek zorundasınız” açıklamasında bulundu.

Demokratlar ve en az bir Cumhuriyetçi isim, Adalet Bakanlığının kurduğu bu yapıyı eleştirerek “örtülü ödenek” olarak nitelendirdi.

Hafta sonu gerçekleştirilen ön seçimleri kaybeden Cumhuriyetçi Senatör Bill Cassidy pazartesi günü gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bir dakika durun, seçim kampanyasından yeni döndüm. İnsanlar hukuki bir dayanağı olmayan bir örtülü ödenek oluşturulmasını değil, kendi geçimlerini sağlamayı düşünüyor” dedi.

Cassidy ayrıca, ABD’nin bir kanun devleti olduğunu vurgulayarak, bir uzlaşma gerekiyorsa Kongre’nin bir araya gelip buna karar vermesi gerektiğini sözlerine ekledi. Cumhuriyetçi Senatör John Kennedy ise konsepte açık olduğunu belirtmekle birlikte, kimlerin hak sahibi olacağı ve paranın kaynağının neresi olduğu sorularını yöneltti.

Temsilciler Meclisi üyesi 93 Demokrat vekilden oluşan bir grup, fonun engellenmesi talebiyle mahkemeye hukuki mütalaa sundu. Milletvekilleri, ABD Anayasası’nın 3. Maddesi gereğince mahkemenin bu uzlaşmayı reddetmesi gerektiğini savundu.

Demokrat vekiller, Trump’ın bir federal kurum olan IRS’e dava açtığı dönemde federal hükümetin başında bulunduğunu, bu nedenle uzlaşmanın düşmesi gerektiğini ileri sürdü. Aynı milletvekilleri, varılan uzlaşmanın ve kurulan fonun Amerikan tarihinde benzeri görülmemiş bir yolsuzluk şüphesi barındırdığını ifade etti.

Temsilciler Meclisi Yargı Komisyonunun kıdemli üyesi Demokrat Jamie Raskin ise fonu kınayarak yaptığı ayrı açıklamada, davanın vergi mükelleflerinin 1,7 milyar dolarını hazineden alıp Adalet Bakanlığı bünyesinde Trump için devasa bir örtülü ödeneğe dönüştürmeyi amaçlayan bir şebeke faaliyeti olduğunu iddia etti.

Raskin, bu paranın 6 Ocak 2021’de polis memurlarını darbeden isyancılara, yağmacılara, beyaz üstünlükçü milislere ve seçimleri gasp etme planının suç ortağı dalkavuklara dağıtılacağını ileri sürdü.