Diplomasi
ABD Başkanı Trump bugün Netanyahu’yu ağırlayacak

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu bugün Washington’da ABD Başkanı Donald Trump ile görüşecek. Bu ziyaret Trump’ın ikinci başkanlık döneminin başlamasından bu yana Netanyahu’nun ABD’ye yaptığı ikinci resmi ziyaret olacak. Görüşmenin ana başlıklarını, ABD’nin İsrail’e uyguladığı ticaret tarifeleri, Gazze saldırıları, İsrailli rehineler, İran ve Türkiye oluşturuyor.
Ziyaretle ilgili Times of Israel’e konuşan İsrailli üst düzey yetkililer Trump’ın ne konuşmak istediğini “tam olarak bilmediklerini” ifade etti.
Görüşmede Netanyahu’nun, ABD’nin İsrail ürünlerine uyguladığı %17’lik ithalat tarifesinin kaldırılması için Trump’ı ikna etmeye çalışması bekleniyor. Aynı zamanda, Gazze’deki savaş, İsrail’in oluşturduğu yeni “güvenlik koridoru” ve Hamas’ın elinde tuttuğu rehineler de masada olacak.
Florida’dan Washington’a dönerken gazetecilere açıklama yapan Trump, “Orta Doğu’da şu anda susturulması gereken çok fazla şey var” dedi. Beyaz Saray’daki görüşmeye dair bir soruya, “Ticaret konuşacağız. Ve herkesin bildiği bir konuyu daha konuşacağız: Ortalığı sakinleştirmek adına ticaret yapmaya çalışmak” ifadelerini kullandı.
Trump, 7 Ekim’deki gelişmelerin ardından bölgedeki gerginliğin arkasında İran’ın olduğunu iddia etti ve şöyle dedi: “Daha önce Orta Doğu ya da İran’la sorunumuz yoktu. Ama sonra 7 Ekim oldu. Bu tamamen İran yüzünden. O zamanlar paraları yoktu, şimdi ise çok paraları var. Ne olacağını göreceğiz.”
Ziyaretle ilgili İsrail Başbakanlık Ofisi’nden yapılan açıklamada İsrail-Türkiye ilişkilerinin de gündem maddeleri arasında sayılması dikkat çekti. Esad yönetiminin devrilmesinden bu yana İsrail, Türkiye’nin Suriye üzerindeki nüfuz artışından rahatsız olduğunu dile getiriyordu. Ayrıca Türkiye’nin üs kurmak için çalıştığı iddia edilen Suriye’deki bazı hava üsleri geçen hafta İsrail tarafından “Türkiye’ye mesaj vermek için” bombalandı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise Reuters’a yaptığı açıklamada “İsrail ile doğrudan çatışma istemiyoruz” dedi.
Netanyahu davayı geciktiriyor mu?
Öte yandan Trump-Netanyahu zirvesi yalnızca dış politika ve ekonomi açısından değil, Netanyahu’nun iç politik konumu ve hakkındaki yolsuzluk davası bakımından da büyük önem taşıyor. İsrail kamuoyunda, Netanyahu’nun bu ziyareti dava sürecini geciktirme aracı olarak kullandığı yönünde eleştiriler artıyor.
Times of Israel’in aktardığına göre, Netanyahu’nun ziyareti nedeniyle Kudüs Bölge Mahkemesi, pazartesi günü yapılması planlanan yolsuzluk davası duruşmasını iptal etti. Ancak çarşamba günü yapılacak ikinci duruşmanın ertelenmesi talebi reddedildi.
Başbakan’ın avukatı Amit Hadad, görüşmenin ulusal çıkarlar açısından önemli olduğunu belirterek iki duruşmanın da ertelenmesini talep etmişti. Fakat savcılık, Netanyahu’nun avukatını “mahkemeye yanıltıcı bilgi vermekle” suçladı. Zira önce Netanyahu’nun çarşamba gününe kadar dönmeyeceği belirtilmiş, daha sonra ise salı sabahı İsrail’e dönebileceği ifade edilmişti.
Diplomasi
Maersk, Ukrayna’nın Karadeniz limanlarındaki hizmetini askıya aldı

Maersk, Ukrayna’daki Çornomorsk Limanı üzerinden yürüttüğü konteyner taşımacılığı hizmetini geçici olarak durdurdu. Şirket, ithalat yüklerini Romanya’nın Köstence Limanı’na yönlendirecek, buradan Ukrayna’ya kara yoluyla sevkiyat yapacak. İhracat yükleri için ise cezasız rezervasyon iptali veya deniz navlun ücretini değiştirmeden yükleme limanının Köstence olarak güncellenmesi seçeneklerini sundu.
Danimarkalı deniz taşımacılığı ve lojistik şirketi Maersk, Ukrayna’daki Çornomorsk Limanı üzerinden yürüttüğü konteyner taşımacılığı hizmetini geçici olarak durdurdu.
Şirketin Ukrayna birimi, kararı Telegram kanalında yayımladığı müşteri bilgilendirmesiyle duyurdu.
Karar kapsamında ithalat yükleri Romanya’nın Köstence Limanı’na yönlendirilecek. Maersk, yük boşaltma limanı Çornomorsk olan ve hâlihazırda Port Said’de yer alan ya da Port Said’e ulaşması beklenen tüm ithalat sevkiyatlarının da Köstence’ye aktarılmasının planlandığını bildirdi.
Şirket, Köstence’de yük boşaltılmasının müşteriler açısından uygun olmaması halinde varış noktasının değiştirilmesi için talepte bulunulabileceğini kaydetti.
Yükler Romanya’ya ulaştıktan sonra Ukrayna içindeki taşıma süreci kara yoluyla organize edilecek.
Maersk, ihracat yükleri için de iki seçenek sundu. Buna göre müşteriler rezervasyonlarını herhangi bir ceza ödemeden iptal edebilecek ya da konteyner limana teslim edilmişse, mevcut deniz navlun ücreti korunarak yükleme limanını Çornomorsk’tan Köstence’ye çevirebilecek.
Merkezi Kopenhag’da yer alan Maersk, 130’dan fazla ülkede faaliyet gösteren dünyanın en büyük deniz taşımacılığı ve lojistik şirketlerinden biri.
Şirket, konteyner taşımacılığının yanı sıra depolama, kara taşımacılığı ve multimodal lojistik hizmetleri de veriyor.
Maersk, mart ayında İran ile ABD arasındaki savaş esnasında Basra Körfezi ülkelerinde soğutmalı konteyner, tehlikeli yük ve özel yük kabulü ile sevkiyatını da geçici olarak durdurmuştu.
Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik askeri harekatının ardından uygulamaya konulan Batı yaptırımları sonrasında Maersk, Rusya pazarından kademeli biçimde çekilme planını açıklamıştı.
Şirket daha sonra St. Petersburg ve Novorossiysk’teki lojistik tesislerini, Global Ports’taki hissesini ve Polyarnaya Zvezda şirketine ait 800’den fazla soğutmalı konteyneri elden çıkardı.
Diplomasi
Müttefikler, NATO’nun en büyük yakıt altyapısı yatırımı üzerinde uzlaştı

NATO üyesi 32 ülkenin büyükelçileri, ittifakın Soğuk Savaş döneminden kalan 10 bin kilometrelik askeri yakıt nakil şebekesini modernize etmek maksadıyla 27 milyar avroluk dev yatırımı onayladı. Türkiye’nin son dakika itirazını geri çekmesiyle tamamlanan anlaşma, doğu ve güneydoğu kanadındaki boru hatları ile depolama tesislerini kapsıyor. Müttefikler ayrıca önümüzdeki yılın ortak fon bütçesini 6,5 milyar avroya yükseltme kararı aldı.
NATO üyesi ülkeler, ittifakın askeri yakıt taşıma sistemini baştan aşağı yenilemeyi hedefleyen 27 milyar avro tutarındaki anlaşmayı kesinleştirdi.
Örgüt tarafından çarşamba günü yapılan resmi açıklamada, söz konusu 27 milyar avroluk yatırımın NATO’nun mevcut yakıt depolama ve dağıtım altyapısını modernize edeceği kaydedildi.
Açıklamada, yatırımın ittifakın doğu ve güneydoğu kesimindeki boru hatları dahil yeni tesisleri destekleyeceği ve NATO kuvvetlerinin harp hazırlığı için gereksinim duyduğu enerji kaynaklarını güvenceye alacağı bildirildi.
Gizli yürütülen müzakerelere dair açıklama yapma yetkileri bulunmaması sebebiyle isimlerinin saklı kalmasını isteyen iki NATO diplomatı, Politico’ya yaptıkları açıklamada, ittifakın 32 büyükelçisinin Rusya ile olası bir savaşa hazırlık gayretlerinin parçası olan bu anlaşmayı yaz tatili öncesindeki son olağan toplantılarında onayladıklarını aktardı.
Karar, Türkiye’nin uzlaşmayı geciktirme yönündeki son dakika girişiminden vazgeçmesinin ardından alındı.
Askeri ittifak, yürütülen görüşmeler neticesinde önümüzdeki yıla ait ortak finansman bütçesini “6,5 milyar avroya kadar” yükseltme kararı alırken, gelecek beş yıla ilişkin yatırım önceliklerini de onayladı. Müttefikler daha önce 2026 yılı bütçesini 5,3 milyar avro olarak kararlaştırmıştı.
Üye ülkeler, Batı Avrupa’daki mevcut NATO altyapısını doğu ve kuzeydeki yeni müttefik ülkelere bağlamak üzere tasarlanan 10 bin kilometrelik Soğuk Savaş dönemi boru hattı ağının yenilenmesi hususunda aylardır müzakereler yürütüyordu.
NATO’nun ortaklaşa finanse edilen en büyük ve en maliyetli projesi şeklinde nitelendirilen çalışmanın tamamlanması 30 yılı bulabilecek. Proje, boru hattı güncellemelerinden enerji depolama sahalarına kadar onlarca farklı çalışmayı kapsıyor.
Süreç hakkında değerlendirmede bulunan diplomatlardan biri, “Daha güçlü bir NATO yolda” ifadesini kullandı.
NATO üyeleri, geçmiş aşamalarda anlaşmanın yüksek maliyetleri nedeniyle görüş ayrılığı yaşamış, bazı ülkeler projenin yakıt yatırımlarını onlarca yıl boyunca bağlayacağı yönünde endişeler taşımıştı. Ancak müttefikler zamanla bu itirazlarını geri çekti.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, bu ay Ankara’da düzenlenen liderler zirvesinde müttefiklerin yenileme projesinde vardığı siyasi uzlaşıdan övgüyle bahsetti.
Rutte gazetecilere yaptığı açıklamada, yenileme projesine dair atılan bu tarihi adımın mevcut yakıt depolama ve dağıtım altyapısını modernize edeceğini dile getirdi.
Müttefiklerin zirve öncesinde anlaşmanın genel hatları üzerinde uzlaşmasına rağmen Türkiye, kendi projelerine yönelik fon teminini hızlandırmak maksadıyla zirve sonrasında anlaşmaya direnme yönünde son dakika girişiminde bulundu.
Diplomatlardan birinin aktardığına göre, Genel Sekreter Rutte’nin yürüttüğü yoğun diplomasi trafiği ve NATO’nun en üst düzey askeri komutanı ABD’li General Alexus Gregory Grynkewich’in anlaşmanın zorunlu olduğuna dair müttefiklere verdiği talimat, Türkiye dahil ülkelerin projeye yeşil ışık yakmasında belirleyici oldu.
Diplomasi
Ermenistan’da muhalefet liderinin dokunulmazlığı kaldırıldı

Ermenistan Merkez Seçim Kurulu, muhalefetteki Güçlü Ermenistan bloğunun Siyasi Konsey Üyesi Narek Karapetyan’ın milletvekilliği dokunulmazlığının kaldırılması yönündeki Başsavcılık talebini onayladı. Alınan bu karar, savcılığa Karapetyan hakkında ceza davası açma ve soruşturma yürütme yetkisi veriyor. Soruşturma, Güçlü Ermenistan hareketi destekçilerinden Aleksan Aleksanyan’a yönelik kara para aklama suçlamalarına dayanıyor.
Ermenistan Merkez Seçim Kurulu, muhalefetteki Güçlü Ermenistan bloğunun Siyasi Konsey Üyesi Narek Karapetyan’ın parlamenter dokunulmazlığının kaldırılmasına karar verdi.
Başsavcılığın bu yöndeki talebinin onaylandığını, Karapetyan’ın avukatı Aram Vardevanyan TASS’a açıkladı.
Milletvekilliği dokunulmazlığının kaldırılması, savcılığın Karapetyan hakkında ceza davası açmasına ve adli soruşturma işlemlerini yürütmesine olanak sağlıyor.
Sputnik Ermenistan’ın aktardığı bilgilere göre, Karapetyan hakkındaki ceza davası, Güçlü Ermenistan hareketinin destekçilerinden Aleksan Aleksanyan’a yöneltilen suçlamalarla bağlantı taşıyor.
Ermenistan Soruşturma Komitesi, Aleksanyan’ı çok büyük miktarda gelir aklamakla suçluyor. Müfettişler, Aleksanyan’ın kurduğu “Po-svoyemu” adlı sivil toplum kuruluşu aracılığıyla, Samvel Karapetyan’a ait Taşır Vakfından hediye ve borç adı altında yaklaşık 4,4 milyon dolar ile 230 bin avro aldığını ileri sürüyor.
Gelişme, ülkede Anayasa Mahkemesinin parlamento seçim sonuçlarını geçerli saymasının ardından tırmanan siyasi gerilimin ortasında yaşandı.
Temmuz başında Ermenistan’daki beş siyasi güç, Anayasa Mahkemesi kararının iktidarın meşruiyet sorununu çözmediğini ve mevcut siyasi-hukuki krizi ortadan kaldırmadığını belirterek yeni bir siyasi direniş dönemi başlattıklarını duyurdu.
Ortak bildiriye Güçlü Ermenistan, Ermenistan İttifakı, Mürefeh Ermenistan, Ermeni Ulusal Kongresi ve Ulusal Demokratik Kutup katıldı.
Yapılan seçimlerde Başbakan Nikol Paşinyan’ın liderliğindeki iktidardaki Sivil Sözleşme Partisi yüzde 49,74 oy alarak tek başına hükümet kurma çoğunluğunu korudu.
Seçim yarışında Güçlü Ermenistan bloğu ikinci, Ermenistan İttifakı ise üçüncü sırada yer aldı.
Seçim sürecine Moskova yönetimi de eleştiriler yöneltti. Rusya Dışişleri Bakanlığı, seçim kampanyasının demokratik usullerin ihlaliyle gerçekleştirildiğini kaydederken, Rusya Dış İstihbarat Servisi (SVR) Başkanı Sergey Narışkin de seçim sonuçlarını “belirli bir anlamda şüpheli” olarak niteledi.
Görüş2 hafta önceAnkara’nın ikinci zirvesi: 22 yılın ardından NATO, kuralları yeniden yazan bir Türkiye’ye dönüyor
Amerika2 hafta önceNATO 3.0’un mucidi: Elbridge Colby
Asya2 hafta önceXi, bilim ve teknoloji inovasyonuyla Çin modernleşmesinin ilerletilmesi çağrısı yaptı
Görüş2 hafta önceTahran’da iki kritik isimle konuştum: İran kendisini nasıl görüyor?
Diplomasi1 hafta önceFT: Çin’e bağımlılığı azaltmanın Batı’ya maliyeti 23 trilyon doları aşabilir
Diplomasi2 hafta önceNATO liderleri Ankara Deklarasyonu’nu kabul etti
Diplomasi2 hafta önceAnkara’daki NATO zirvesinde hangi silah anlaşmaları yapıldı?
Avrupa7 gün önceİngiltere çelik üreticisi British Steel’i kamulaştırdı












