ABD-İran müzakereleri Umman’da başladı

Gerginliğin azaltılması için beklenen kilit önemdeki ABD-İran müzakereleri, bölge ülkelerinin de baskısıyla, Umman’ın başkenti Maskat’ta başladı.

ABD ve İranlı yetkililer arasında, iki ülke arasında haftalarca süren gerginliğin ve askeri çatışma korkularının ortasında, Umman’da dolaylı görüşmeler başladı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi görüşmeler için Umman’ın başkenti Maskat’a giderken, ABD Başkanı Donald Trump’ın danışmanları Steve Witkoff ve Jared Kushner da görüşmelerde yer alıyor.

İran Dışişleri Bakanı, Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi ile İran ve ABD müzakereleri öncesinde bir araya geldi. Görüşmede İran-ABD nükleer görüşmeleri dahil ikili ve bölgesel konular ele alındı.

İran Dışişleri Bakanı Arakçi, müzakereler öncesinde, Tahran’ın diplomasiye iyi niyetle ancak haklarından taviz vermeden gireceğini belirtti.

İranlı Bakan, “Verilen taahhütler yerine getirilmelidir. Eşitlik, karşılıklı saygı ve karşılıklı çıkar, sadece söz değil, olmazsa olmazdır ve kalıcı bir anlaşmanın temel taşlarıdır” değerlendirmesinde bulundu.

Analistler Al Jazeera’ye verdikleri demeçte, Trump yönetiminin İran ile son görüşmelere maksimalist talepler listesiyle girdiğini, ancak daha geniş stratejilerinin belirsizliğini koruduğunu belirtti. İranlı yetkililer ise görüşmelerin nükleerle sınırlı kalması konusunda ısrarcı.

Müzakerelerde, uranyum zenginleştirme ve İran’daki yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması gibi konular taraflar arasındaki temel anlaşmazlık başlığı olmayı sürdürüyor. İran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar çerçevesinde tutma karşılığında yaptırımların kaldırılmasını isterken, ABD ise İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını ve yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun İran dışına çıkarılmasını talep ediyor.

ABD yönetimi ayrıca İran’ın füze programını ve bölgedeki silahlı gruplara desteğini de müzakere masasına getirmek istiyor. İran ise nükleer program dışındaki konuları müzakere etmeyeceğini birçok kez bildirdi.

Umman’daki görüşmeler, ABD’nin haziran ayında İran’ın nükleer tesislerine saldırmasından bu yana yapılan ilk görüşmeler. Bu görüşmeler, Trump’ın ikinci döneminde ABD ve İran ilişkilerindeki son bölümü oluşturuyor; başlangıçta başkan, İran’ın nükleer programı konusunda yeni bir anlaşma arayışındaydı, ancak bu görüşmeler İsrail’in 12 günlük savaşı ve ardından gelen ABD saldırılarıyla sekteye uğramıştı.

Son aylarda, Trump’ın daha fazla ABD askeri müdahalesi tehdidinde bulunması ve ağır yaptırımları sıkılaştırmasıyla birlikte, İran genelinde ölümcül hükümet karşıtı protestolar yayıldı.