ABD, İran savaşı nedeniyle Japonya’ya Tomahawk teslimatını erteledi

Financial Times’ın haberine göre ABD, İran’a yönelik askeri operasyonların ardından azalan mühimmat stoklarını yenilemeye öncelik verdiği gerekçesiyle Japonya’ya yapılacak Tomahawk teslimatlarında iki yıla varabilecek gecikmeler yaşanabileceği uyarısında bulundu. Tokyo, toplam 400 Tomahawk füzesinin iki parti halinde Nisan 2028’e kadar teslim edilmesini bekliyordu.

Financial Times’ın konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre ABD, İran’la yürütülen savaş sonrasında kendi mühimmat stoklarını yeniden doldurmaya öncelik verdiği gerekçesiyle Japonya’ya yapılacak Tomahawk füze teslimatlarında ciddi gecikmeler yaşanabileceğini bildirdi.

Haberde, söz konusu teslimatın toplam 400 Tomahawk füzesini kapsadığı belirtildi. Japonya, her biri 200 füzeden oluşan iki ayrı partinin Nisan 2028’e kadar teslim edilmesini planlıyordu. Ancak Pentagon’un, İran’a yönelik askeri operasyonlar sırasında azalan silah stoklarını yenilemeye öncelik verdiği ve Washington’un gecikmelerin iki yıla kadar uzayabileceği uyarısını yaptığı aktarıldı.

Gazeteye konuşan kaynaklar, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in gecikme bilgisini mayıs ayı başında Japon mevkidaşı Shinjiro Koizumi ile yaptığı telefon görüşmesinde ilettiğini söyledi.

Gelişmenin, Çin’i caydırma stratejisi kapsamında 2024’te ilk kez Tomahawk siparişi veren Japonya açısından önemli sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor. Yaklaşık 1600 kilometre menzile sahip füzeler, Tokyo’ya Çin’in kıyı bölgelerine yönelik “karşı saldırı” kapasitesi kazandırıyor. Anlaşmanın toplam değerinin 2,35 milyar dolar olduğu belirtildi. Haberde ayrıca Japonya’nın Hint-Pasifik bölgesinde ABD’nin en önemli müttefiki konumunda bulunduğu kaydedildi.

“Pentagon artık Ortadoğu’ya öncelik veriyor”

American Enterprise Institute bünyesinde Asya güvenliği üzerine çalışan Zach Cooper, “Yönetimdeki üst düzey yetkililer Asya’ya öncelik vereceklerini defalarca söylemiş olsa da Pentagon artık önceliği Ortadoğu’ya veriyor” dedi.

Cooper ayrıca, “Mühimmat üretim sürelerinin uzunluğu dikkate alındığında, Asya’daki müttefikler ve ortaklar İran savaşının sonuçlarını savaş sona erdikten çok sonra da hissetmeye devam edecek” ifadelerini kullandı.

Institute for Indo-Pacific Security’de savunma alanında çalışan Yuki Tatsumi ise gecikmelerin, Japonya’nın bu yıl ulusal güvenlik ve savunma stratejilerini güncelleme hazırlıkları açısından “önemli zorluklar” yaratacağını söyledi.

Tatsumi, “Mevcut plan, Japonya’nın bu teslimatı zamanında alacağı varsayımına dayanıyor. Şu an yürütülen strateji gözden geçirme süreci de Tomahawk alımlarının daha da artırılması ihtimalini değerlendiriyor” dedi.

Uzman, “Bu, Japonya’nın caydırıcılık kapasitesini güçlendirme çabasının ayrılmaz parçası” ifadelerini de kullandı.

“Gecikme ortak caydırıcılığı zayıflatabilir”

The Canon Institute for Global Studies bünyesinde çalışan Asya savunma uzmanı Kenji Minemura da Tomahawk füzelerinin Japonya açısından kritik önem taşıdığını söyledi.

Minemura, Tokyo’nun Japonya’yı vurabilecek 2 binden fazla uzun menzilli Çin füzesine karşı neredeyse eşdeğer kapasiteye sahip olmadığını belirtti.

Asya uzmanı, “ABD’den yapılacak Tomahawk teslimatındaki gecikme, ABD ile Japonya’nın Çin’e karşı ortak caydırıcılık kapasitesini neredeyse kaçınılmaz biçimde daha da zayıflatacak” değerlendirmesinde bulundu.

Nikkei gazetesi, ocak ayı sonunda Japon Sayıştayı verilerine dayandırdığı haberinde ABD’nin Japonya’ya yönelik silah teslimatlarında 118 ayrı sözleşmede beş yılı aşkın gecikme yaşandığını bildirmişti. Haberde, toplam değeri yaklaşık 7,2 milyar doları bulan anlaşmaların, Washington’un müttefik ülkelere silah ve askeri ekipman sattığı Foreign Military Sales programı kapsamında yapıldığı belirtilmişti.

Japonya, aralık ayı sonunda 2026 mali yılı için 9 trilyon yenin üzerinde, yaklaşık 58 milyar dolarlık rekor savunma bütçesi taslağını onayladı. Bu rakamın 2025 seviyesine göre yüzde 9,4 daha yüksek olduğu belirtildi.

Kyodo News, savunma harcamalarındaki artışı Çin ve Kuzey Kore’den kaynaklanan tehdit algısıyla birlikte ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin müttefik ülkelerden güvenlik harcamalarını artırmalarını istemesine bağladı.