ABD nükleer güvenlikte 50 yıllık ilkeyi değiştiriyor

ABD Nükleer Düzenleme Komisyonu (NRC), yaklaşık 50 yıldır uygulanan ve radyasyona maruz kalmayı en düşük seviyede tutmayı hedefleyen ALARA ilkesini kaldırmayı önerdi. Yeni düzenleme kapsamında işletmeler için radyasyon dozuna bağlı kademeli bir güvenlik yaklaşımı getirilmesi planlanıyor. Karar, veri merkezleri ile yapay zekanın artan enerji talebi doğrultusunda nükleer kapasitenin genişletilmesi hedeflendiği bir dönemde gündeme geldi.

ABD Nükleer Düzenleme Komisyonu (NRC), 50 yıldır ülkede radyasyonun etkilerini en aza indiren ve dünya genelinde kabul gören temel güvenlik ilkesini uygulamadan kaldırmayı teklif etti.

Associated Press (AP) ajansının haberine göre kurum, mevcut güvenlik mevzuatında değişikliğe gitmeyi hedefliyor.

Halen yürürlükte olan düzenlemeler uyarınca nükleer santraller, akademiler ve radyoaktif materyal kullanan diğer kurumlar, ALARA (As Low As Reasonably Achievable – Makul Olan En Düşük Seviye) ilkesi gereğince radyasyona maruz kalma düzeyini mümkün olan en alt seviyede tutmakla yükümlü bulunuyor.

NRC tarafından sunulan teklif ALARA ilkesinin kaldırılmasını öngörürken, maksimum radyasyon maruziyetine ilişkin üst sınır standartlarını koruyor.

Söz konusu sınır dozlar, halkın ve çalışanların maruz kalabileceği azami radyasyon miktarını belirliyor.

Mevcut ALARA ilkesi ise radyasyon seviyesini bu yasal sınırların da altında ve olabilecek en düşük düzeyde tutmayı zorunlu kılıyordu.

Komisyon, ALARA ilkesinin yerine “kademeli yaklaşım” olarak adlandırılan yeni bir model getirmeyi amaçlıyor. Bu sistem, tesislerin çalışanlarına yönelik potansiyel radyasyon dozuna bağlı olarak alması gereken bir dizi tedbiri içeriyor.

Önerilen model, izin verilen üst sınır dozlarına yaklaşıldıkça daha sıkı radyasyon koruma önlemlerinin uygulanmasını şart koşuyor.

AP, bu mevzuat değişikliğinin, ABD Başkanı Donald Trump’ın veri merkezleri ile yapay zeka teknolojilerinin gelişimi nedeniyle fırlayan elektrik talebini karşılamak amacıyla yerli nükleer enerji üretimini artırma girişimleri esnasında gerçekleştiğine dikkat çekiyor.

Enerji Bakanlığının ALARA ilkesini uygulamayı halihazırda durdurduğu aktarılırken, Nükleer Düzenleme Komisyonunun radyasyondan korunma kurallarına ilişkin yeni düzenlemeyi önümüzdeki aylarda tamamlamayı planladığı kaydedildi.

Komisyon Başkanı Ho Nie, kurumun güvenlik standartlarını düşürmediğini açıkladı.

Nie konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Güvenlik çıtasını aşağı çekmiyoruz. Sadece belirsizlikleri ortadan kaldırıyoruz. Çalışanlar ve halk için maruz kalma standartları değişmiyor, yalnızca daha fazla açıklık getiriyoruz” dedi.

Öte yandan ABD Enerji Bakanlığı Basın Servisi, daha önce ABD ile Suudi Arabistan arasında sivil nükleer enerji alanında bir işbirliği anlaşması imzalandığını duyurmuştu.

Trump, geçtiğimiz yılın mayıs ayında Enerji Bakanlığına ABD’de 10 yeni nükleer reaktörün inşasına başlanması talimatını vermişti.

Bakanlığa ayrıca, mevcut nükleer reaktörlerin kapasitesini 5 GW artırmak amacıyla nükleer enerji sektörüyle ortak çalışmalar yürütme görevi tevdi edilmişti.