ABD Ortadoğu’ya 2003’ten bu yana en kapsamlı hava yığınağını yapıyor

ABD yönetimi, İran’a yönelik muhtemel askeri seçenekler kapsamında 2003 Irak işgalinden bu yana bölgeye en büyük hava gücü sevkiyatını gerçekleştirdi. Beyaz Saray’ın diplomatik kanalları açık tutmasına rağmen, Pentagon’un geniş çaplı bir hava harekâtı için hazırlıklarını tamamladığı ve saldırı takviminin hafta sonuna kadar netleşebileceği bildiriliyor.

Wall Street Journal (WSJ) haberine göre ABD, 2003 yılındaki Irak işgalinden bu yana Ortadoğu’ya en kapsamlı hava gücü sevkiyatını icra ediyor. Gazetenin ABD’li yetkililer ve eski askeri kaynaklara dayandırdığı haberde, Washington yönetiminin İran’a karşı muhtemel bir askeri seçeneğe hazırlık kapsamında bölgedeki hava ve deniz unsurlarını tahkim ettiği belirtildi.

Haberde, söz konusu yığınağın Haziran 2025’te İran’ın nükleer tesislerine düzenlenen sınırlı saldırıdan farklı olarak, haftalar sürebilecek geniş çaplı bir hava harekâtına imkân sağlayabileceği kaydedildi. ABD Başkanı Donald Trump’a sunulan brifinglerde, İran yönetimi ve bölgesel müttefiklerine azami baskı uygulanmasını hedefleyen seçeneklerin değerlendirildiği; nükleer ve balistik füze tesislerine yönelik saldırı ile üst düzey siyasi ve askeri figürlerin hedef alınmasının planlar arasında olduğu aktarıldı.

İran füze kapasitesini temel caydırıcı unsur

WSJ’ye göre Washington, müzakerelerde İran’ın nükleer programını tamamen sonlandırmasını, bölgesel nüfuzunu azaltmasını ve balistik füze kapasitesini tasfiye etmesini talep ediyor. Tahran yönetimi ise özellikle füze kapasitesini temel caydırıcı unsur olarak nitelendirdiği için bu konuda geri adım atmaya yanaşmıyor. Haberde, Tahran’ın olası bir çatışmada bölgedeki ABD üslerini hedef alabilecek füze envanterine sahip olduğu ve Hürmüz Boğazı’nı kapatma seçeneğini elinde bulundurduğu vurgulandı.

Bölgesel ittifaklar ve lojistik kısıtlamalar planlamaları etkiliyor

Mevcut askeri yığınağın 1991 ve 2003’teki konuşlandırmalarla kıyaslandığında daha sınırlı olduğu ancak güncel doktrinler doğrultusunda ABD Hava Kuvvetlerinin daha kompakt bir yapıda olduğu ifade edildi. Geniş çaplı bir kara gücü desteğinin bulunmadığı ve İsrail’in katılımı olmaksızın uluslararası bir koalisyon teşkil edilmesi ihtimalinin zayıf olduğu kaydedildi.

Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin olası ABD operasyonlarına hava sahalarını kapattığı, ABD savaş uçaklarının önemli bölümünün ise Ürdün’de konuşlandığı bildirildi. Operasyon planlarında hassas vuruş kabiliyeti, hayalet (stealth) teknolojileri ve uzay destekli sistemlerin öne çıktığı; ancak ilk saldırı sonrası sürecin nasıl şekilleneceğinin belirsizliğini koruduğu aktarıldı.

Uçak gemileri ve seçkin filo unsurları bölgeye sevk edildi

Ürdün ve Suudi Arabistan’daki üslere F-35, F-15 ve F-16 savaş uçakları ile erken uyarı ve keşif uçaklarının konuşlandırıldığı bildirildi. ABD Donanması’nın bölgede bir uçak gemisi ve çok sayıda muhriple görev yaptığı, ikinci bir uçak gemisinin de bölgeye intikal halinde olduğu kaydedildi. Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi (CSIS) uzmanı Eliot Cohen, yoğun bir hava harekâtının İran yönetimini zayıflatabileceğini ancak sürecin aylar sürebileceğini belirtti.

CNN’e konuşan kaynaklar, ABD ordusunun İran’a yönelik bir saldırı için hazır durumda olduğunu ancak Başkan Trump’ın henüz nihai kararını vermediğini aktardı. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, önceliğin diplomasi olduğu ancak askeri hazırlıkların sürdüğü ifade edildi.

Ordu birliklerinin hafta sonu hazır olacağı bildirildi

CBS News’e konuşan kaynaklara göre, üst düzey ulusal güvenlik danışmanları Trump’a, ABD ordusunun cumartesi gününden itibaren saldırı başlatmaya hazır olduğu bilgisini iletti. Kaynaklar, nihai onayın henüz verilmediğini ve takvimin hafta sonrasına sarkabileceğini belirtti. Pentagon’un, İran’ın muhtemel misillemelerine karşı önlem amacıyla bölgedeki bazı personeli geçici olarak Avrupa ve ABD’ye kaydırmayı planladığı kaydedildi.

Axios’a konuşan ABD’li kaynaklar, Beyaz Saray’ın dolaylı müzakerelerde mutabakat sağlanması konusunda iyimser olmadığını bildirdi. Trump’a yakın bir danışman, önümüzdeki birkaç hafta içinde askeri bir eylem görülme olasılığının yüzde 90 olduğunu ifade etti. Bazı kaynaklar, geçen haziran ayındaki 12 günlük çatışmadan daha kapsamlı ve İran yönetimi açısından varoluşsal bir savaş ihtimaline dikkat çekti.

İsrailli eski istihbarat şefi çatışmanın yakın olduğunu belirtti

İsrail askeri istihbaratının eski başkanı Amos Yadlin, İsrail merkezli Kanal 12’ye yaptığı açıklamada, ABD ile İran arasında askeri bir çatışmanın önümüzdeki günlerde başlayabileceğini belirtti. Yadlin, gerilimin hızla yükseldiğini ve tarafların çatışmaya geçmişe kıyasla çok daha yakın olduğunu ifade etti.

Yadlin ayrıca ABD yönetimi içinde operasyonun kapsamına ilişkin görüş ayrılıkları bulunduğunu, Pentagon’un hedefler konusunda netlik aradığını ancak Trump’ın kararlı olduğunu kaydetti. Açık kaynak uçuş verileri, ABD’nin son 24 saat içinde bölgeye onlarca savaş uçağı sevk ettiğini gösteriyor.