Amerika
ABD petrol patronlarından Beyaz Saray’a Hürmüz tepkisi

ABD petrol şirketi yöneticileri, barış görüşmelerinin bir koşulu olarak İran’ın stratejik Hürmüz Boğazı’ndan geçiş ücreti almasına izin verilmesine itiraz ediyor.
POLITICO’ya konuşan bir kaynak, petrol şirketlerinin duruma itiraz etmek üzere Beyaz Saray, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance ile temasa geçtiğini söyledi.
Petrol sanayisinde danışmanlık yapan kaynak, “Daha önce bunu yapmak zorunda kalmamıştık ve ben savaşı kazandığımızı sanıyordum. Yönetime erişiminiz olan her yerde, ‘Siz ne düşünüyorsunuz?’ diye sorarsınız,” dedi.
Bu kişi, idari yetkililerin sektör temsilcilerine verdiği yanıtın “soğuk bir tavır” olmadığını da ekledi ve “Daha çok, ‘Evet, tamam, not alacağız’ gibi bir şey,” ifadelerini kullandı.
Toplantıya katıldığını söyleyen bir kişi, petrol sektörü temsilcilerinin çarşamba sabahı endişelerini dile getirmek üzere Dışişleri Bakanlığındaki üst düzey idari personel ile görüştüğünü söyledi.
Gündemdeki konular arasında şunlar vardı: İran’ın talebini kabul etmek, her sevkiyata 2,5 milyon dolarlık geçiş ücreti ve daha yüksek sigorta primleri ekleyecek ve bu maliyet tüketicilere yansıtılacaktı.
Onlara göre İran’a Hürmüz’ün kontrolünü vermek, Singapur ve Türkiye gibi ülkelerin Malakka Boğazı ve Türkiye boğazlarındaki önemli ticaret rotalarında geçiş ücreti talep etmesine emsal teşkil edebilirdi.
Ayrıca geçiş ücretini ödemek, şirketleri İranlı yetkililere yönelik yaptırımları ihlal ettikleri için hukuki tehlikeye sokabilirdi.
Medya ile konuşma yetkisi olmadığı için isminin açıklanmaması koşuluyla konuşan bu kişi, şirketlerin endişelerini doğrudan Trump’a da ilettiklerini, fakat daha nazik bir şekilde yaptıklarını ekledi.
Bu kişi şöyle konuştu:
“Başkan, bu savaşın başarısına ilişkin mirasa ve yargıya son derece duyarlı, bu nedenle şu anda başkana baskı yapmak riskli bir girişim olarak görülüyor. Fakat Beyaz Saray, konuşmaların nazik olmasına rağmen sektörden gelen sesleri dinliyor.”
Bir Beyaz Saray sözcüsü, yönetimin sektör temsilcilerinden görüş alıp almadığı veya endişelerini nasıl ele alacağına dair sorulara doğrudan cevap vermedi; bunun yerine, Beyaz Saray Basın Sekreteri Karoline Leavitt’in yönetimin “daha makul” bir dizi İran önerisiyle çalıştığını söylediği çarşamba öğleden sonra düzenlenen basın toplantısına atıfta bulundu.
Leavitt basın toplantısında, İran’ın “başkan ve ekibine daha makul, tamamen farklı ve özetlenmiş bir plan sunduğunu” söyledi, fakat planda neyin değiştiğini belirtmedi:
“Başkanın kırmızı çizgileri, yani İran’da uranyum zenginleştirilmesinin sona ermesi, değişmedi. Ve Başkan Trump’ın İran’ın istek listesini bir anlaşma olarak kabul edeceği fikri tamamen saçma.”
İran, boğazı geçen tankerler için geçiş ücretlerinin yuan veya kripto para birimi ile ödenmesini talep ediyor.
Trump salı günü yaptığı açıklamada, ABD’nin İran’ın gemi başına 2 milyon dolarlık geçiş ücreti talep ettiği 10 maddelik planını kalıcı bir ateşkesin temeli olarak kullanacağını söyledi.
Baker Botts’ta enerji ve uluslararası hukuk üzerine uzmanlaşmış avukat Jason Bennett, “Sadece petrol endüstrisinden değil, ciddi bir tepki bekliyorum. [Hürmüz] açık bir uluslararası su yoludur. Bugüne kadar, İran’ın Hürmüz Boğazını kontrol etme yasal hakkı hiçbir zaman tanınmamıştır. Kimsenin bunu kabul edeceğini sanmıyorum,” dedi.
Yabancı diplomatlar da, şimdiye kadar görüşlerine pek ilgi göstermediğini şikayet ettikleri Beyaz Saray’a elinden geldiğince endişelerini dile getiriyorlardı.
Washington’da görevli bir Asyalı diplomat şunları söyledi:
“Sırada Kuzey Kutbunda Rus geçiş ücretleri mi var? Güney Çin Denizinde Çin geçiş ücretleri mi?. Tahminimce, dünyanın geri kalanı, özellikle de Boğazı kullananlar tarafından bir tür protesto [olacak].”
Diğer diplomatlar ise İran’ın kendi başına bırakılırsa bazı gemilerden geçiş ücreti alırken, “siyasi iyilik” yaptığı diğer gemilerin geçişine izin verebileceğinden endişe ediyor.
Washington’da görevli ikinci bir diplomat POLITICO’ya, Malezya bayrağı taşıyan “yedi veya daha fazla geminin” Boğazdan “görünüşe göre ücretsiz” geçebildiğini söyledi.
Çoğu nakliye şirketi, uzun vadede sürdürülemez olduğunu gerekçe göstererek geçiş ücreti ödemek istemiyor.
Berlin merkezli düşünce kuruluşu Jacques Delors Center’da araştırmacı olan Arthur Leichthammer, “İran’ın on maddelik planında yer alan gemi başına 2 milyon ABD doları tutarındaki geçiş ücreti, şantaj için yeni bir fırsat yaratıyor. Bu, hem siyasi hem de ekonomik açıdan son derece maliyetli bir taviz olur,” dedi.
Amerika
Microsoft’un veri merkezi yatırımı New York’un elektrik talebini aşacak

Microsoft, bulut ve yapay zeka hizmetlerindeki sunucu açığını kapatmak amacıyla veri merkezlerinin kapasitesini 2032’ye kadar üçe katlayıp 38 gigavatın üzerine çıkarmayı hedefliyor. Planlanan bu enerji miktarı, New York eyaletinin zirve dönemdeki elektrik tüketimini aşıyor.
Amerikan teknoloji şirketi Microsoft, veri merkezlerinin kapasitesini 2032 yılına kadar üç kattan fazla artırarak 38 gigavatın üzerine çıkarmayı planlıyor.
Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, hedeflenen bu kapasite, New York eyaletinin en yüksek tüketim dönemlerindeki elektrik ihtiyacını geride bırakıyor.
Kapasite artışı, Microsoft’un bulut hizmetleri ve yapay zeka operasyonlarında yaşadığı işlem gücü yetersizliğini aşmasını amaçlıyor.
Şirketin dünya genelindeki veri merkezi ağının mevcut elektrik kapasitesi yaklaşık 12 gigavat seviyesinde seyrediyor.
Gelecekteki kapasitenin yaklaşık üçte birinin yapay zeka donanımlarına ayrılması hedefleniyor. Bu alandaki güncel tüketim ise 2 gigavat civarında kalıyor.
Sunucu kapasitesindeki yetersizlik, Microsoft’u ABD ve Avrupa’daki bazı merkezlerinde yeni bulut aboneliklerini sınırlandırmak zorunda bıraktı. Bu durum nedeniyle müşterilerin bir bölümü rakiplerle sözleşme imzaladı.
Tesis inşasını hızlandıran şirket, Atlanta bölgesi dahil yeni merkezler kuruyor. Son mali yılda sermaye harcamaları 145 milyar dolara ulaşan şirketin harcamalarında, analistlerin değerlendirmelerine göre yükseliş sürecek.
Tesislerin inşasının yıllar alması, talep ve teknolojideki değişimlerin sürmesi sebebiyle mevcut planlar revizyona uğrayabilir.
Microsoft, programın ayrıntılarına dair henüz açıklama yapmadı.
Daha önce şirket içi değerlendirmelerde, yapay zeka merkezleri inşasının elektrik, su tüketimi ve karbon emisyonları nedeniyle çalışanlar arasında kaygı yarattığı kabul edilmişti.
Microsoft, su verimliliğini artırdığını ve yenilenebilir enerji kaynaklarını güçlendirdiğini savunuyor.
Amerika
“Teknoloji devleri gençlerin tepki odağında petrolün yerini aldı”

ABD’li kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin petrol şirketlerinin yerini alarak kamuoyunun bir numaralı hedefi haline geldiğini söyledi. Van’t Hof, yüksek gelir ve kariyer arayışındaki gençlerin enerji sektörüne ilgisinin arttığını savundu. Bloomberg verileri ise sektörde üretimin rekor kırmasına karşın son on yılda 250 bin kişilik istihdam kaybı yaşandığını gösteriyor.
ABD merkezli kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin tepe yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin kamuoyu nezdinde petrol şirketlerinin yerini alarak “bir numaralı halk düşmanı” haline geldiğini söyledi.
Financial Times gazetesine konuşan Van’t Hof, iyi gelir ve güçlü kariyer fırsatları arayan gençlerin artık petrol sektörünü dışlanan bir alan olarak görmediğini vurguladı.
Teknoloji şirketlerinin, özellikle veri merkezlerinin inşası nedeniyle yoğun bir toplumsal baskıyla karşı karşıya kaldığını belirten Van’t Hof, enerji sektörüne yönelik yaklaşımın ise dönüştüğünü savundu.
The New York Times gazetesinin daha önce yer verdiği haberde, veri merkezlerine yönelik endişelerin çevreye dönük tehditler ve sohbet robotlarına olan bağımlılıkla bağlantılı olduğu aktarılmıştı.
Van’t Hof, toplumun enerjinin gündelik hayattaki vazgeçilmez rolünü artık çok daha iyi kavradığına dikkat çekti.
Gelişmeleri değerlendiren Diamondback yöneticisi, şu ifadeleri kullandı:
“Birkaç yıl öncesine kadar neredeyse her gün petrol sektörünün öldüğüne dair makaleler çıkıyordu. Ancak bugün insanların bunun saygın, iyi ödeme yapan, ayrıca yapay zeka ile enerjinin kesiştiği bir alan olduğunu anladığını düşünüyorum.”
Söz konusu dönüşümün istihdam piyasasına da yansıdığını kaydeden Van’t Hof, sektöre genç yetenek akışı yaşandığını ve staj başvurularında artış görüldüğünü dile getirdi.
Van’t Hof, değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü: “Enerji sektörü havalı olabilir mi? Evet, sanırım öyle. Artık asıl bilişimciler kötü adam olarak görülüyor.”
Teksas merkezli olan ve kayaç petrolü çıkaran Diamondback, 56 milyar dolarlık ciroya sahip. Şirket, ABD’nin güneyindeki geniş petrol ve doğalgaz bölgesi Permian Havzası’nın en büyük bağımsız petrol üreticisi konumunu elinde tutuyor.
Öte yandan Bloomberg, Temmuz ayında geçtiği haberde ABD petrol ve doğalgaz sektörünün son on yılda istihdamını yaklaşık yüzde 40 oranında azalttığını duyurmuştu.
Bu oran 250 bin kişilik iş kaybına denk gelirken, söz konusu pozisyonların büyük kısmının geri dönmeyeceği kaydedildi.
İstihdamdaki bu sert düşüşe rağmen, aynı dönemde ham petrol üretimi yüzde 50 artış kaydetti.
Bloomberg’in aktardığına göre 2014 yılındaki fiyat çöküşünün ardından yatırımcılar şirketlerden daha yüksek verimlilik ve kâr talep etmeye başladı.
Bu baskı; işten çıkarmaları, şirket birleşmelerini, ileri teknolojilerin kullanımını, otomasyonu ve robotik sistemleri beraberinde getirdi.
Ajansın hesaplamalarına göre sektörde 2023 yılının başından bu yana gerçekleşen birleşme ve devralma işlemlerinin toplam hacmi 500 milyar doları aştı ve önceki üç yıllık dönemin toplamını yüzde 20’den fazla geride bıraktı.
Güncel verilerle ABD’deki ham petrol üretimi günlük 13,8 milyon varille rekor seviyeye ulaşsa da sektördeki istihdam son üç yılın en düşük seviyesinde seyrediyor.
Ülkedeki enerji şirketleri, 2014 yılında çalışan sondaj kulelerinin üçte birinden daha azıyla faaliyet gösteriyor; ancak sahadaki her bir kule artık o döneme kıyasla yaklaşık dört kat daha fazla petrol üretiyor.
Amerika
ABD, ismi açıklanmayan “büyük” bir bankaya yaptırım uygulayacak

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump yönetiminin önümüzdeki hafta büyük bir bankaya yaptırım uygulayacağını söyledi.
Yeni yaptırım, yine İran’a karşı iktisadi abluka kapsamında ilan edilecek.
“Real America’s Voice” programına konuk olduğu sırada ne finans kurumunun adını ne de bulunduğu ülkeyi belirten Bessent, bu adımın pazartesi günü (14 Eylül) atılacağını ifade etti.
Bessent, bu adımın başlangıçta cuma günü gerçekleştirilmesinin planlandığını fakat 11 Eylül 2001 saldırılarının 25. yıldönümü anma törenleri nedeniyle ertelendiğini belirtti.
Bessent şöyle konuştu:
“Herkes bu rejimle ilişkisini kesene kadar bu sürece devam edeceğiz. Bunu o kadar kârsız hale getireceğiz ki, şirketinizin ya da kendinizin, kişisel mali durumunuzun yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasını göze almak istiyorsanız, buyurun deneyin. Ama peşinize düşeceğiz.”
ABD, Türkiye’deki bir bankaya “İran bağlantılı” olduğu iddiasıyla yaptırım uyguladı
ABD, Şubat ayında çatışmanın başlamasından bu yana İran’a karşı petrol ihracatı, nakliye ağları, silah tedarik kanalları, finansal aracılar, dijital varlık borsaları ve havacılık bağlantılarını hedef alan bir dizi ekonomik önlem uyguladı.
Trump yönetimi, geçen ay Bessent’in “Ekonomik Dışlama Operasyonu” olarak adlandırdığı girişimle kampanyasını tırmandırdı.
ABD, yaklaşık 60 kuruluş, kişi ve gemiye yaptırımlar uyguladı ve deniz taşımacılığı, havacılık, teknoloji, altın ve dijital varlıklar gibi sektörlerde İran’la iş yapanlara yönelik ikincil yaptırımların kapsamını genişletti.
Beyaz Saray geçen hafta İstanbul merkezli Golden Global Bank’ı, Çin’in İran petrolü karşılığında ödediği büyük meblağları Devrim Muhafızları’na aktardığı gerekçesiyle yaptırım kapsamına almıştı.
İran üzerindeki baskı giderek artmasına rağmen, ABD Başkanı Donald Trump savaşın Kasım ayındaki ABD ara seçimlerinden sonraya kadar sona ermeyeceğini öngördü.
Avrupa5 gün önceAvrupa savunma sanayii Ukrayna’ya yetişemiyor
Avrupa4 gün önceKoçbaşı olarak AfD
Görüş2 hafta önceBişkek’te “Yeni Düzen” gerçeğe dönüşüp dönüşemeyeceğini görmek için toplanıyor
Dünya Basını2 hafta önce“Yapay zeka devasa bir aldatmaca”
Avrupa5 gün önceCDU, AfD’yi durdurmak için yeni göç planı hazırlıyor
Asya2 hafta önceHindistan’ın 2047 gelişmiş ekonomi hedefi zora girdi
Asya2 hafta önceABD’nin baskısıyla karşı karşıya kalan Japonya Merkez Bankası kritik bir karar aşamasında
Asya3 gün önceÇin’in HQ-17AE kısa menzilli hava savunma sistemi Pakistan’ın İHA savunmasını güçlendirecek










