ABD, savaş sonrası Orta Doğu planı hazırlıyor

ABD yönetimi, İran’ı kontrol altına almaya ve İsrail ile komşuları arasındaki ilişkilerin normalleşmesini genişletmeye odaklanan bir savaş sonrası strateji üzerinde çalışıyor.

Axios’a göre plan henüz taslak aşamasında olsa da, İran savaşı sona erdikten sonra ve Başkan Donald Trump’ın görev süresinin son iki yılında ABD’nin Orta Doğu’daki yaklaşımına yön vermesi amaçlanıyor.

Planlama sürecinde iki büyük olay gölge düşürüyor: 27 Ekim’de İsrail’de yapılacak seçimler ve Kasım ayında yapılacak ABD ara seçimleri.

ABD’li yetkililer, stratejiye ilişkin ilk çalışmaların hem Trump yönetiminin üst düzey siyasi kademesinde hem de kurumlar arası çalışma düzeyinde yürütüldüğünü belirtiyor.

Kaynaklara göre, son haftalarda Trump, üst düzey danışmanlarıyla planın tartışıldığı ve fikirlerin ortaya atıldığı iki toplantı gerçekleştirdi.

Trump, özel sohbetlerinde İran’la savaşın ardından Orta Doğu’da “çok daha büyük bir şey” üzerinde çalıştığını söylemiş.

Kaynaklara göre, stratejinin olası bileşenleri olarak üç ana unsur öne sürüldü:

• ABD’nin garantörlüğünde, İran’ı kontrol altına almak amacıyla ABD müttefikleri arasında bölgesel bir ittifak oluşturmak.
• Trump’ın Gazze planının bir sonraki aşamasını güvence altına almak, İsrail ile Suriye arasında bir güvenlik anlaşması imzalamak ve İsrail-Lübnan anlaşmasını uygulamaya koymak suretiyle, 7 Ekim 2023 Aksa Tufanı operasyonunun bölgesel etkilerini sonuca yaklaştırmak için ortak bir çaba göstermek.
• İbrahim Anlaşmalarını genişletmek ve Suudi Arabistan ile İsrail arasında bir normalleşme anlaşmasına varmak.

Trump yönetimi, 27 Ekim seçimlerinin ardından kurulacak yeni İsrail hükümetinin savaş sonrası stratejide işbirliği yapmaya istekli ve muktedir olmasını umuyor.

Fakat bazı ABD’li yetkililer, Trump’ın İsrail seçim sonuçlarından bağımsız olarak, hatta seçimler siyasi bir çıkmaza yol açsa bile, bu stratejinin uygulanması için baskı yapacağını vurguluyor.

Süreç hakkında bilgi sahibi bir kaynak, stratejinin taslağının hazırlanmasının birkaç hafta daha süreceğini belirtti. Kaynak, “Üzerinde çalışıyorlar fakat henüz tamamlanmadı” dedi ve şunları ekledi:

“Buradaki amaç, bölgedeki pek çok unsuru birbirine bağlamak; savaşın ardından nasıl bölgesel bir ittifak oluşturulacağı. Bölgedeki tüm ABD müttefiklerinin bu sürece katılacak mı, henüz belli değil.”