Amerika
ABD ticaret mahkemesinde kritik gümrük vergisi mesaisi

ABD Başkanı Trump’ın daha önceki düzenlemelerinin hukuksuz bulunmasının ardından yürürlüğe koyduğu yüzde 10’luk yeni küresel gümrük vergileri, bugün ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi’nde karara bağlanacak. Demokrat eyaletler ve küçük işletmeler tarafından açılan davada, Başkan’ın “ödemeler dengesi” yetkisini kötüye kullandığı ve anayasaya aykırı hareket ettiği ileri sürülüyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın küresel ölçekte uygulamaya koyduğu yeni gümrük vergileri, cuma günü mahkeme huzurunda kritik bir sınav verecek.
ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi, Yüksek Mahkeme’nin daha önceki gümrük vergilerini “acil durum yetkilerinin hukuka aykırı kullanımı” gerekçesiyle iptal etmesinin ardından Başkan tarafından getirilen yüzde 10’luk küresel vergiyi ele alacak.
Demokratların yönetimindeki eyaletler ve küçük işletmelerden oluşan koalisyon, yeni düzenlemenin de öncekilerle aynı akıbete uğramasını bekliyor.
Eyaletler tarafından mahkemeye sunulan belgelerde, “Bu durum, Başkan’ın kendi sınırlarını hiçe sayarak istediği gümrük vergisini koyabilmek için bir yasaya sığındığı yeni bir örnektir” ifadelerine yer verildi.
Hukuki ihtilafın odağında ‘ödemeler dengesi’ bulunuyor
Trump, şubat ayında Yüksek Mahkeme’nin önceki gümrük vergilerini geçersiz kılmasının ardından aynı gün yeni hamlesini yapmıştı.
Önceki düzenlemelerde acil durum yetkilerine dayanan Başkan, bu kez 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 122. Maddesi‘ni (Section 122) gerekçe gösteriyor.
İlgili madde, başkana “ABD’nin büyük ve ciddi ödemeler dengesi açıklarını gidermek amacıyla” ithalata tek taraflı olarak 150 gün süreyle yüzde 15’e kadar ek vergi koyma yetkisi tanıyor.
Trump, yayımladığı bildiride danışmanları tarafından ABD’nin ödemeler dengesi pozisyonunun “büyük ve ciddi bir açık” içinde olduğu yönünde bilgilendirildiğini belirtti.
Ancak bazı kesimler, Trump’ın tanımının yalnızca dış ticaret açığını kapsadığını, bu açığı dengeleyen yabancı sermaye girişlerini ve finansal yatırımları ise görmezden geldiğini vurguluyor.
Eyaletlerin dava dilekçesinde, 1970’lerde altın standardından ve sabit döviz kuru sisteminden vazgeçilmesinden bu yana bir ödemeler dengesi krizinin teknik olarak imkansız olduğu savunuldu.
Eyaletler ve işletmelerden geniş çaplı ittifak
Cuma günü görülecek davada davacı tarafı iki küçük işletme ve Demokratların yönetimindeki 24 eyalet oluşturuyor.
Baharat ve e-ticaret firması Burlap & Barrel ile Tonka ve K’nex gibi markaların tasarımcısı olan oyuncak şirketi Basic Fun!, davalarını birlikte yürütecek. Burlap & Barrel, müşterilerine yönelik mesajında, maliyetleri ne tüketicilere ne de çiftçilere yansıtmama sözünü tutmak adına bu hukuk mücadelesini verdiklerini açıkladı.
Davacıları, Yüksek Mahkeme’deki önceki davayı da Liberty Justice Center temsil ediyor. Oregon, Arizona, Kaliforniya ve New York’un öncülük ettiği eyalet koalisyonuna, eski Hazine Bakanı Janet Yellen, Cato Enstitüsü ve eski Başkan Yardımcısı Mike Pence tarafından kurulan muhafazakar “Advancing American Freedom” grubu gibi çeşitli kesimlerden destek geliyor.
Grup tarafından sunulan görüş yazısında, toplanan vergilerin hukuksuz olduğu ve ithalatçıların ileride bir iade hakkı kazanana kadar zorluk yaşamaya devam edeceği kaydedildi.
Dava, ikisi eski Başkan Obama, biri ise eski Başkan George W. Bush tarafından atanan üç yargıçlı bir panel tarafından karara bağlanacak. Bu panelin, Trump’ın aleyhine karar veren önceki heyetten farklı isimlerden oluşması dikkat çekiyor.
166 milyar dolarlık iade süreci devam ediyor
Yeni vergilerle ilgili hukuk savaşı sürerken, Yüksek Mahkeme tarafından iptal edilen önceki vergilerin iade süreci de ilerliyor. ABD Gümrük ve Sınır Muhafaza Dairesi (CBP), faizleriyle birlikte toplam 166 milyar dolara ulaşan iadelerin işlenmesi için otomatik bir sistem üzerinde çalıştığını bildirdi.
Üst düzey CBP yetkilisi Brandon Lord, sistemin dört ana bileşeninin yüzde 60 ile 85 oranında tamamlandığını mahkemeye aktardı.
Kurum, sistemin 20 Nisan’a kadar hazır olmasını hedefliyor. İlk etapta iadelerin yaklaşık yüzde 63’ünün karşılanabileceği, geri kalan ve “tasfiye” aşamasını geçmiş ürünleri kapsayan kısmın ise sonraki aşamalarda ele alınacağı belirtildi.
Bu süreçte, iade bekleyen yaklaşık 330 bin ithalatçıyı temsil edecek yeni bir davacı liderin de belirlenmesi bekleniyor; zira daha önce süreci yürüten Atmus Filtration şirketi bu hafta davasını geri çekti.
Amerika
Microsoft’un veri merkezi yatırımı New York’un elektrik talebini aşacak

Microsoft, bulut ve yapay zeka hizmetlerindeki sunucu açığını kapatmak amacıyla veri merkezlerinin kapasitesini 2032’ye kadar üçe katlayıp 38 gigavatın üzerine çıkarmayı hedefliyor. Planlanan bu enerji miktarı, New York eyaletinin zirve dönemdeki elektrik tüketimini aşıyor.
Amerikan teknoloji şirketi Microsoft, veri merkezlerinin kapasitesini 2032 yılına kadar üç kattan fazla artırarak 38 gigavatın üzerine çıkarmayı planlıyor.
Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, hedeflenen bu kapasite, New York eyaletinin en yüksek tüketim dönemlerindeki elektrik ihtiyacını geride bırakıyor.
Kapasite artışı, Microsoft’un bulut hizmetleri ve yapay zeka operasyonlarında yaşadığı işlem gücü yetersizliğini aşmasını amaçlıyor.
Şirketin dünya genelindeki veri merkezi ağının mevcut elektrik kapasitesi yaklaşık 12 gigavat seviyesinde seyrediyor.
Gelecekteki kapasitenin yaklaşık üçte birinin yapay zeka donanımlarına ayrılması hedefleniyor. Bu alandaki güncel tüketim ise 2 gigavat civarında kalıyor.
Sunucu kapasitesindeki yetersizlik, Microsoft’u ABD ve Avrupa’daki bazı merkezlerinde yeni bulut aboneliklerini sınırlandırmak zorunda bıraktı. Bu durum nedeniyle müşterilerin bir bölümü rakiplerle sözleşme imzaladı.
Tesis inşasını hızlandıran şirket, Atlanta bölgesi dahil yeni merkezler kuruyor. Son mali yılda sermaye harcamaları 145 milyar dolara ulaşan şirketin harcamalarında, analistlerin değerlendirmelerine göre yükseliş sürecek.
Tesislerin inşasının yıllar alması, talep ve teknolojideki değişimlerin sürmesi sebebiyle mevcut planlar revizyona uğrayabilir.
Microsoft, programın ayrıntılarına dair henüz açıklama yapmadı.
Daha önce şirket içi değerlendirmelerde, yapay zeka merkezleri inşasının elektrik, su tüketimi ve karbon emisyonları nedeniyle çalışanlar arasında kaygı yarattığı kabul edilmişti.
Microsoft, su verimliliğini artırdığını ve yenilenebilir enerji kaynaklarını güçlendirdiğini savunuyor.
Amerika
“Teknoloji devleri gençlerin tepki odağında petrolün yerini aldı”

ABD’li kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin petrol şirketlerinin yerini alarak kamuoyunun bir numaralı hedefi haline geldiğini söyledi. Van’t Hof, yüksek gelir ve kariyer arayışındaki gençlerin enerji sektörüne ilgisinin arttığını savundu. Bloomberg verileri ise sektörde üretimin rekor kırmasına karşın son on yılda 250 bin kişilik istihdam kaybı yaşandığını gösteriyor.
ABD merkezli kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin tepe yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin kamuoyu nezdinde petrol şirketlerinin yerini alarak “bir numaralı halk düşmanı” haline geldiğini söyledi.
Financial Times gazetesine konuşan Van’t Hof, iyi gelir ve güçlü kariyer fırsatları arayan gençlerin artık petrol sektörünü dışlanan bir alan olarak görmediğini vurguladı.
Teknoloji şirketlerinin, özellikle veri merkezlerinin inşası nedeniyle yoğun bir toplumsal baskıyla karşı karşıya kaldığını belirten Van’t Hof, enerji sektörüne yönelik yaklaşımın ise dönüştüğünü savundu.
The New York Times gazetesinin daha önce yer verdiği haberde, veri merkezlerine yönelik endişelerin çevreye dönük tehditler ve sohbet robotlarına olan bağımlılıkla bağlantılı olduğu aktarılmıştı.
Van’t Hof, toplumun enerjinin gündelik hayattaki vazgeçilmez rolünü artık çok daha iyi kavradığına dikkat çekti.
Gelişmeleri değerlendiren Diamondback yöneticisi, şu ifadeleri kullandı:
“Birkaç yıl öncesine kadar neredeyse her gün petrol sektörünün öldüğüne dair makaleler çıkıyordu. Ancak bugün insanların bunun saygın, iyi ödeme yapan, ayrıca yapay zeka ile enerjinin kesiştiği bir alan olduğunu anladığını düşünüyorum.”
Söz konusu dönüşümün istihdam piyasasına da yansıdığını kaydeden Van’t Hof, sektöre genç yetenek akışı yaşandığını ve staj başvurularında artış görüldüğünü dile getirdi.
Van’t Hof, değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü: “Enerji sektörü havalı olabilir mi? Evet, sanırım öyle. Artık asıl bilişimciler kötü adam olarak görülüyor.”
Teksas merkezli olan ve kayaç petrolü çıkaran Diamondback, 56 milyar dolarlık ciroya sahip. Şirket, ABD’nin güneyindeki geniş petrol ve doğalgaz bölgesi Permian Havzası’nın en büyük bağımsız petrol üreticisi konumunu elinde tutuyor.
Öte yandan Bloomberg, Temmuz ayında geçtiği haberde ABD petrol ve doğalgaz sektörünün son on yılda istihdamını yaklaşık yüzde 40 oranında azalttığını duyurmuştu.
Bu oran 250 bin kişilik iş kaybına denk gelirken, söz konusu pozisyonların büyük kısmının geri dönmeyeceği kaydedildi.
İstihdamdaki bu sert düşüşe rağmen, aynı dönemde ham petrol üretimi yüzde 50 artış kaydetti.
Bloomberg’in aktardığına göre 2014 yılındaki fiyat çöküşünün ardından yatırımcılar şirketlerden daha yüksek verimlilik ve kâr talep etmeye başladı.
Bu baskı; işten çıkarmaları, şirket birleşmelerini, ileri teknolojilerin kullanımını, otomasyonu ve robotik sistemleri beraberinde getirdi.
Ajansın hesaplamalarına göre sektörde 2023 yılının başından bu yana gerçekleşen birleşme ve devralma işlemlerinin toplam hacmi 500 milyar doları aştı ve önceki üç yıllık dönemin toplamını yüzde 20’den fazla geride bıraktı.
Güncel verilerle ABD’deki ham petrol üretimi günlük 13,8 milyon varille rekor seviyeye ulaşsa da sektördeki istihdam son üç yılın en düşük seviyesinde seyrediyor.
Ülkedeki enerji şirketleri, 2014 yılında çalışan sondaj kulelerinin üçte birinden daha azıyla faaliyet gösteriyor; ancak sahadaki her bir kule artık o döneme kıyasla yaklaşık dört kat daha fazla petrol üretiyor.
Amerika
ABD, ismi açıklanmayan “büyük” bir bankaya yaptırım uygulayacak

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump yönetiminin önümüzdeki hafta büyük bir bankaya yaptırım uygulayacağını söyledi.
Yeni yaptırım, yine İran’a karşı iktisadi abluka kapsamında ilan edilecek.
“Real America’s Voice” programına konuk olduğu sırada ne finans kurumunun adını ne de bulunduğu ülkeyi belirten Bessent, bu adımın pazartesi günü (14 Eylül) atılacağını ifade etti.
Bessent, bu adımın başlangıçta cuma günü gerçekleştirilmesinin planlandığını fakat 11 Eylül 2001 saldırılarının 25. yıldönümü anma törenleri nedeniyle ertelendiğini belirtti.
Bessent şöyle konuştu:
“Herkes bu rejimle ilişkisini kesene kadar bu sürece devam edeceğiz. Bunu o kadar kârsız hale getireceğiz ki, şirketinizin ya da kendinizin, kişisel mali durumunuzun yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasını göze almak istiyorsanız, buyurun deneyin. Ama peşinize düşeceğiz.”
ABD, Türkiye’deki bir bankaya “İran bağlantılı” olduğu iddiasıyla yaptırım uyguladı
ABD, Şubat ayında çatışmanın başlamasından bu yana İran’a karşı petrol ihracatı, nakliye ağları, silah tedarik kanalları, finansal aracılar, dijital varlık borsaları ve havacılık bağlantılarını hedef alan bir dizi ekonomik önlem uyguladı.
Trump yönetimi, geçen ay Bessent’in “Ekonomik Dışlama Operasyonu” olarak adlandırdığı girişimle kampanyasını tırmandırdı.
ABD, yaklaşık 60 kuruluş, kişi ve gemiye yaptırımlar uyguladı ve deniz taşımacılığı, havacılık, teknoloji, altın ve dijital varlıklar gibi sektörlerde İran’la iş yapanlara yönelik ikincil yaptırımların kapsamını genişletti.
Beyaz Saray geçen hafta İstanbul merkezli Golden Global Bank’ı, Çin’in İran petrolü karşılığında ödediği büyük meblağları Devrim Muhafızları’na aktardığı gerekçesiyle yaptırım kapsamına almıştı.
İran üzerindeki baskı giderek artmasına rağmen, ABD Başkanı Donald Trump savaşın Kasım ayındaki ABD ara seçimlerinden sonraya kadar sona ermeyeceğini öngördü.
Avrupa6 gün önceAvrupa savunma sanayii Ukrayna’ya yetişemiyor
Avrupa5 gün önceKoçbaşı olarak AfD
Görüş2 hafta önceBişkek’te “Yeni Düzen” gerçeğe dönüşüp dönüşemeyeceğini görmek için toplanıyor
Avrupa6 gün önceCDU, AfD’yi durdurmak için yeni göç planı hazırlıyor
Asya2 hafta önceHindistan’ın 2047 gelişmiş ekonomi hedefi zora girdi
Asya2 hafta önceABD’nin baskısıyla karşı karşıya kalan Japonya Merkez Bankası kritik bir karar aşamasında
Asya5 gün önceÇin’in HQ-17AE kısa menzilli hava savunma sistemi Pakistan’ın İHA savunmasını güçlendirecek
Asya2 hafta önceÇin insansı robot pazarında liderliği hedefliyor











