ABD ve Ukrayna, kaynak anlaşmasını imzaladı

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ukrayna Başbakan Birinci Yardımcısı Yuliya Sviridenko, Ukrayna’nın yeniden inşası ve ortak maden çıkarımı için yatırım fonu kurulmasını öngören anlaşmayı imzaladı. Anlaşma, ABD’ye yeni doğal kaynak geliştirme sözleşmelerinde öncelik tanırken, kaynakların mülkiyetinin Ukrayna’da kalacağı belirtildi.

Washington ve Kiev, Ukrayna’nın yeniden inşasını desteklemek ve ülkenin doğal kaynaklarının ortaklaşa çıkarılmasını sağlamak amacıyla bir yatırım fonu kurulmasını içeren anlaşmayı imzaladı.

Anlaşmaya ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ukrayna Başbakan Birinci Yardımcısı ve Ekonomi Bakanı Yuliya Sviridenko imza attı.

Bakan Bessent, bu “tarihi anlaşmanın” Moskova’ya net bir mesaj verdiğini belirterek, ABD’nin merkezinde “uzun vadede özgür, egemen ve müreffeh bir Ukrayna” olan barışçıl bir çözümü hedeflediğini söyledi.

Bessent, “Başkan [Donald] Trump, Amerikan ve Ukrayna halkları arasındaki bu ortaklığı tasarladı Rus savaş makinesini finanse eden veya tedarik sağlayan hiçbir devletin veya kişinin Ukrayna’nın yeniden inşasından faydalanmasına izin verilmeyeceğinin açık olması için,” diye ekledi.

ABD Hazine Bakanlığı, iki tarafın programın nihai yönetim parametreleri ve “bu önemli ortaklığın geliştirilmesi” üzerinde çalışacağını belirtti.

Ukrayna Başbakan Birinci Yardımcısı Sviridenko ise imzalanan anlaşmayla ilgili olarak, “Artık belge, her iki ülkemizin —Ukrayna ve ABD’nin— başarısını sağlayabilecek nitelikte,” ifadelerini kullandı.

Sviridenko, belgenin Ukrayna parlamentosu Verhovna Rada tarafından onaylanması gerektiğini kaydetti.

Anlaşmaya göre, belirli doğal kaynak türlerinin, altyapı tesislerinin ve diğer bazı Ukrayna varlıklarının kullanımından elde edilen gelirlerin yönetimine devredileceği özel bir fon oluşturuluyor.

BBC‘nin belge taslağına dayandırdığı haberine göre, Washington, Ukrayna’nın doğal kaynaklarının geliştirilmesine yönelik yeni sözleşmelerin imzalanmasında avantaj elde ediyor.

Ancak anlaşma, ABD’ye Ukrayna’nın maden kaynaklarından veya mevcut altyapısından elde edilen gelirlerden otomatik olarak pay alma hakkı tanımıyor.

Sviridenko, konuyla ilgili açıklamasında, “Topraklarımızdaki ve karasularımızdaki tüm kaynaklar Ukrayna’ya aittir. Nerede ve neyin çıkarılacağını Ukrayna devleti belirler. Yeraltı kaynakları Ukrayna’nın mülkiyetinde kalacaktır,” bilgisini verdi.

Yatırım fonunun, “sadece yeni” kritik materyaller, petrol ve gaz projelerinden elde edilecek gelirin yarısıyla finanse edileceğini belirtti.

Ukrayna Ekonomi Bakanı, fonun gelirleri ve katkılarının ne ABD’de ne de Ukrayna’da vergilendirilmeyeceğini de sözlerine ekledi.

Ayrıca, anlaşmanın Ukrayna’daki özelleştirme süreçlerini veya devlet şirketlerinin yönetimini etkilemeyeceği vurgulandı.

Belgeye göre, anlaşma imzalanmadan önce ABD tarafından Ukrayna’ya sağlanan askeri yardımlar, Washington’un katkısı olarak değerlendirilmiyor.

Fakat anlaşmanın imzalanmasından sonra ABD tarafından tahsis edilen yardımlar, yatırım olarak kabul edilecek.

Daha önce ABD Başkanı Donald Trump, Şubat 2022’den bu yana ABD’nin Kiev’e yaptığı mali ve askeri yardımın 350 milyar dolar olduğunu tahmin etmiş ve bu fonların iadesinde ısrar etmişti.

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ise bu talebe karşı çıkmıştı.