ABD Yüksek Mahkemesi, göçmenlik programının akıbetini görüşecek

ABD Yüksek Mahkemesi, Trump yönetiminin yüz binlerce yabancı ülke vatandaşına sağlanan geçici yasal korumaları kısıtlama girişimini inceleyecek. Çarşamba günü yapılacak sözlü savunmalar, Geçici Koruma Statüsü (TPS) programının kapsamını daraltmayı amaçlayan göçmenlik düzenlemelerini mahkemenin gündemine taşıyor.

ABD Yüksek Mahkemesi, Trump yönetiminin yüz binlerce yabancı ülke vatandaşına sağlanan geçici yasal korumaları daraltma çabalarını çarşamba günü değerlendirecek.

Yapılacak sözlü savunmalar, yargıçları Başkan Donald Trump’ın göçmenlik politikalarının temel taşlarından biri olan Geçici Koruma Statüsü (TPS) programının ölçeğini küçültme girişiminin merkezine yerleştiriyor.

1990 yılında oluşturulan TPS programı; silahlı çatışma, doğal afet veya diğer olağanüstü koşullar nedeniyle ülkelerine güvenli bir şekilde dönemeyen yabancı ülke vatandaşlarına geçici koruma sağlıyor.

Program, bu kişilerin sınır dışı edilmesini engellerken aynı zamanda çalışma izni almalarına olanak tanıyor.

Trump yönetimindeki İç Güvenlik Bakanlığı (DHS), başkanın göreve yeniden başlamasıyla birlikte, halihazırda program kapsamında olan 17 ülkeden 13’ü için TPS uygulamasını sonlandırma yoluna gitti.

Hükümet, bu ülkelerin artık statü için gerekli kriterleri karşılamadığını ifade ediyor. Kalan diğer dört ülkenin statü süresinin ise yakın zamanda dolması bekleniyor.

Yönetimi temsil eden Adalet Bakanlığı Başavukatı (Solicitor General) D. John Sauer, alt mahkeme yargıçlarının iptal kararlarını engellediği süreçte müdahale yetkilerinin bulunmadığını mahkemeye iletecek.

Sauer mahkeme belgelerinde, yargı denetiminin yasaklanmasının Kongre tarafından öngörülen düzenlemenin tersi bir durum teşkil ettiğini kaydetti.

Sauer ayrıca, mevcut durumun mahkemelerin ulusal güvenlik yargılarını ve Anayasa tarafından başkana verilen karar alma süreçlerini sorgulamasına izin vereceğini ifade etti.

Söz konusu tartışma, Trump’ın acil durum gümrük vergilerini iptal eden mahkemeye yönelik tepkisini dile getirdiği ve doğumla gelen vatandaşlık kısıtlamaları konusunda da benzer bir karar beklediği bir döneme denk geliyor.

Trump yönetimi, bu süreçte göçmenlik gündeminin bir diğer kritik başlığını mahkemeye taşıyor.

Kongre Araştırma Dairesi verilerine göre, geçen yıl itibarıyla yaklaşık 1,3 milyon yabancı ülke vatandaşı TPS kapsamında bulunuyordu. Çarşamba günü görülecek dava doğrudan Haiti ve Suriye’nin programdan çıkarılmasını ilgilendirse de yönetim; Afganistan, Kamerun, Etiyopya, Haiti, Honduras, Myanmar, Nepal, Nikaragua, Somali, Güney Sudan, Suriye, Venezuela ve Yemen için de benzer adımlar attı.

Kalan dört ülke olan El Salvador, Lübnan, Sudan ve Ukrayna’nın statülerinin ise bu yılın ilerleyen dönemlerinde sona ermesi planlanıyor.

TPS sahipleri ve göçmen grupları, yönetimin ırksal saiklerle hareket ettiğini ve eski İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem’in uygun prosedürleri izlemediğini belirterek dava açtı.

Bir grup davacı mahkeme belgelerinde, Kongre’nin TPS yasasını yürütme gücünü sınırlamak amacıyla çıkardığını vurguladı. Davacılar, sistemin bakana başlangıç aşamasında geniş bir takdir yetkisi tanıdığını ancak statü belirlendikten sonra karar alma süreçlerini sıkı bir şekilde kısıtladığını belirtti.

Yönetim ise ilgili yasanın yargı denetimini net bir şekilde engellediğini dile getiriyor. Yüksek Mahkeme daha önce iki kez acil durum dosyası üzerinden müdahale ederek İç Güvenlik Bakanlığı’nın Venezuelalılar için TPS programını kısıtlamasına izin vermişti.

Ancak bu kararlar geçici nitelikte kalmış ve diğer davalarda yargıçlar Trump’ın adımlarını engellemeye devam etmişti.

Bu durum Adalet Bakanlığı’nın, nihai bir karar verilmesi talebiyle Yüksek Mahkeme’ye dönmesine yol açtı.

Yargıçlar bu talebi kabul ederek davayı gündeme aldı. Mahkemenin kararını haziran ayı sonuna kadar açıklaması bekleniyor.