ABD’de Demokratlar Ukrayna’daki Starshield kesintisi için delil topluyor

ABD Senatosu Dış İlişkiler Komisyonu, Trump yönetiminin iki yıllık faaliyetlerine ve Ukrayna’daki Starshield kısıtlamalarına dair soruşturma hazırlığı kapsamında Elon Musk ile Beyaz Saray’a belge saklama çağrısı yaptı.

ABD Senatosu Dış İlişkiler Komisyonu, Demokratların ara seçimlerdeki zaferinin ardından Başkan Donald Trump yönetiminin son iki yılındaki faaliyetlerine yönelik soruşturma hazırlığı başlattı.

Komisyonun hazırlıkları arasında Ukrayna’da Starshield uydu ağının yavaşlatılması konusu da yer alıyor.

CNN’e konuşan bir Demokrat senatör yardımcısı, komisyonun bu adımı attığını açıkladı.

Komisyon, Starshield sisteminin yavaşlatılmasına ilişkin belgelerin muhafaza edilmesi talebiyle Beyaz Saray’a ve SpaceX kurucusu Elon Musk’a mektup gönderdi.

Mektupların ayrıca Rus dizel yakıtı ticaretinde yer alan limanlara, bankalara ve özel kuruluşlara da iletildiği bildirildi.

CNN’e bilgi veren yetkili, bu adımın komisyon açısından rutin bir uygulama olduğunu kaydetti.

SpaceX bünyesindeki Starlink, bireysel kullanıcılar, şirketler ve kamu kurumlarına geniş bant internet erişimi sağlayan ticari bir uydu ağı işlevi görüyor.

Şirketin ayrı bir birimi olan Starshield ise kriptografik koruma araçları ve gizli verilerle çalışma imkânı sunarak güvenli iletişim, yeryüzü gözlemi ve uydulara özel teçhizat yerleştirilmesi gibi ulusal güvenlik alanındaki kamu görevleri için kullanılıyor.

Starshield, Starlink teknolojisinden faydalanıyor ve bazı iletişim servislerinde aynı uydu kümesi ile yer altyapısına dayanıyor.

İki sistem arasındaki temel fark, kullanım amacı ve denetim mekanizmasında yatıyor.

Starlink, SpaceX tarafından işletilen ticari bir servisken, Starshield sistemleri doğrudan ABD hükümetinin kontrolünde.

The Economist dergisi, Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine düzenlediği saldırılara tepki göstermek amacıyla Starlink erişiminin sınırlandırılması talimatını Elon Musk’ın verdiğini yazmıştı.

The Wall Street Journal gazetesi de sınırlama kararının SpaceX yöneticisinin şahsi talimatı olduğunu aktarmıştı.

The Telegraph gazetesinin haberine göre ise Musk sistemin sınırlandırılmasını teklif etti, ABD Başkanı Donald Trump da bu öneriyi kabul etti.

Musk, Starshield ağının mülkiyetinin ve yönetiminin ABD hükümetine ait olduğunu, bu sebeple kullanım koşullarını Washington’ın belirlediğini ifade etti.

Trump sınırlama kararıyla bir ilgisi bulunmadığını savunurken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da hükümetin Starlink’in yavaşlatılması yönünde bir talimat vermediğini belirtti.

Ukrayna makamları 24 Ekim’de Starshield ağının ülke genelinde yeniden faaliyete geçtiğini duyurdu.

Musk aynı gün Kiev yönetimini Starlink kullanım şartlarını ihlal etmekle suçladı.

Ukrayna’nın bir açıktan yararlanarak terminalleri taarruz amaçlı insansız hava aracı saldırılarında kullandığını öne süren Musk, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin X platformunda Starlink’in saldırılarda kullanıldığından bahsettiği bir paylaşımın ekran görüntüsünü yayımladı.

Musk paylaşımında, Zelenskiy’nin bizzat insansız hava araçlarıyla taarruz saldırıları düzenlemek için Starlink’in kullanıldığını yazdığını ve bu uygulamanın Starlink kullanım şartlarına her zaman aykırı olduğunu kaydetti.

The Washington Post gazetesinin haberine göre Ukrayna tarafı, terminallerin kullanım kurallarının çiğnendiği yönündeki suçlamaları reddetti.

Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi’nden bir kaynak gazeteye yaptığı açıklamada, SpaceX’in bu iddialara ilişkin olarak Ukrayna ile temas kurmadığını bildirdi.

Zelenskiy de Ukrayna’daki Starshield kesintilerinin ardından Musk’ın kendisiyle iletişime geçmediğini belirtti.

Sistemde yaşanan aksaklıklar üzerine dördü Cumhuriyetçi, beşi Demokrat olmak üzere dokuz ABD senatörü Pentagon’a resmi denetim talebinde bulundu.

Senatörler, Savaş Bakanlığı personelinin ya da diğer Amerikan kurumlarının sistemlerin işleyişindeki değişikliklere dair talimat verip vermediğini, bu değişiklikleri onaylayıp onaylamadığını veya önceden haberdar olup olmadığını belirlemeyi istedi.

Talep ayrıca istihbarat paylaşımı ile erken uyarı imkânlarını da kapsadı.