ABD’de hükümet kapancak mı?

ABD Kongresi, 30 Ocak’ta dolacak bütçe süresi öncesinde, İç Güvenlik Bakanlığı (DHS) fonlarını içeren harcama paketi üzerindeki anlaşmazlık nedeniyle kısmi hükümet kapanma riskiyle karşı karşıya.

ABD Temsilciler Meclisi’ndeki Cumhuriyetçiler, İç Güvenlik Bakanlığı (DHS) fonlarını da içeren hükümet finansman paketinde herhangi bir değişiklik yapılmaması konusunda Senato’yu uyardı.

Cumhuriyetçi kanat, Demokratlar tarafından talep edilen reformların pakete eklenmesi veya DHS tasarısının diğer beş tasarıdan ayrılması durumunda, düzenlemenin Temsilciler Meclisi’nden geçmeyeceğini ve hafta sonunda hükümetin kapanacağını bildirdi.

Muhafazakâr kanat temsilcileri, Senato’nun altı tasarıdan oluşan paketi bölerek DHS harcama tasarısı üzerinde değişiklik yapması halinde, Demokratlardan önemli tavizler isteyeceklerini kaydetti.

Grup ayrıca, Demokratların desteğine ihtiyaç duymadan bakanlığı fonlamak için alternatif yollar arayacaklarını belirtti.

“Paket İç Güvenlik fonları olmadan Meclis’e dönemez”

Cumhuriyetçilerin uyarısı, cumartesi günü Minneapolis’te federal ajanların Alex Pretti’yi öldürmesinin ardından Demokratların DHS fonlama tasarısına federal göçmenlik yaptırımlarına ilişkin son dakika reformları ekleme girişimiyle eş zamanlı geldi.

Demokratlar, pakette yer alan diğer beş tasarıyı onaylamaya hazır olduklarını ancak DHS tasarısının çıkarılmaması veya değiştirilmemesi durumunda tüm paketi reddedeceklerini açıkladı.

Temsilciler Meclisi Özgürlük Grubu (Freedom Caucus) Yönetim Kurulu, Başkan Trump’a gönderdiği mektupta şu ifadeleri kullandı:

“Paket, İç Güvenlik Bakanlığı için fonlama içermeden Temsilciler Meclisi’ne geri dönemez. Eğer Demokratlar sözlerinden dönmekte, hükümeti kapatmakta ve Amerikalıları tehlikeye atarak suçlu kaçak göçmenlerin yanında yer almakta ısrar ederse; Özgürlük Grubu hükümeti tek taraflı olarak fonlamak için gerekli tüm adımları atmaya hazırdır.”

Grup, bu adımlar arasında Senato kurallarını değiştirerek kürsü işgali (filibuster) eşiğini sonlandırmayı, İç Güvenlik ve Savaş bakanlıklarını fonlamak için acil durum uzlaşı tasarısını devreye sokmayı ve Yürütme Erki’nin fonları maksimum esneklikle transfer etmesini desteklemeyi sıraladı.

Senato’da farklı yaklaşımlar

Bazı Senato Cumhuriyetçileri çarşamba günü, DHS fonlama tasarısının paketteki diğer beş tasarıdan ayrılmasına sıcak baktıklarını ifade etti.

Senato Çoğunluk Lideri John Thune, paketi olduğu gibi geçirmek istediğini net bir şekilde belirtmesine rağmen bu olasılığı tamamen dışlamadı.

Thune, beş tahsisat tasarısının ilerletilmesi ve DHS’nin geçici bir bütçe kararıyla (continuing resolution) kapsaması ihtimali üzerine sorulan bir soruya, “Bunların hepsi potansiyel seçenekler, şu aşamada hepsi varsayımsal. Bu konuyu değerlendirme opsiyonumu saklı tutuyorum” yanıtını verdi.

Senato Tahsisat Komisyonu üyesi Cumhuriyetçi Senatör John Kennedy ise durumu şu sözlerle değerlendirdi:

“Senatör Thune bunu kabul edemez çünkü sert görünmek zorunda ve Beyaz Saray müzakere ediyor. Ancak çoğumuz buradaydık ve bu vampir filmini daha önce gördük. Makul bir insan, yapabildiğimizi geçirelim ve diğerleri üzerinde çalışalım der.”

Demokratların reform talepleri

Senato Azınlık Lideri Chuck Schumer, çarşamba günü partisinin İç Güvenlik fonlamasına destek vermek için şartlarını sıraladı.

Bu talepler arasında; Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Bürosu (ICE) biriminin gezici devriyelerinin sonlandırılması, göçmenleri hedef alan memurların arama emri kullanım kurallarının sıkılaştırılması, federal kolluk kuvvetlerinin güç kullanımı için evrensel bir davranış kuralları bütünü oluşturulması, federal memurların maske takmasının yasaklanması ve vücut kamerası ile uygun kimlik taşıma zorunluluğu yer alıyor.

DHS fonlama tasarısını hazırlayan Temsilciler Meclisi Ödenekler Alt Komisyonu Başkanı Cumhuriyetçi Mark Amodei ise The Hill’e verdiği demeçte, tasarının iki partili ve iki meclisli bir temelde müzakere edildiğini vurguladı.

Tasarının ICE ve Sınır Devriyesi için vücut kamerası fonunu zaten içerdiğini belirten Amodei, müzakere yöntemine ilişkin eleştirilerde bulundu:

“Herhangi bir şeyi konuşmaya açığım ancak, tabiri caizse elektrikli sandalyeye bağlanmışken ve birinin eli şalterdeyken değil. ‘Bunu kabul etmezseniz fonunuzu keseceğiz’ demek üretken bir yaklaşım değil.”

Prosedür engelleri ve kapanma riski

Temsilciler Meclisi, altı tasarıdan oluşan fonlama paketini geçen hafta Senato’ya gönderdikten sonra, 30 Ocak hükümet fonlama son tarihinden önce oturumlarına ara verdi.

Senato’da görüşülen tasarılar; Savunma, Ulaştırma, Konut ve Kentsel Gelişim, Sağlık ve İnsan Hizmetleri, Çalışma ve Eğitim bakanlıkları dahil olmak üzere isteğe bağlı hükümet harcamalarının çoğunluğunu oluşturuyor.

Temsilciler Meclisi’nin tasarıları birleştirerek göndermesi nedeniyle, Senato’nun DHS tasarısını ayırması durumunda Temsilciler Meclisi’nin tüm paketi yeniden oylaması gerekecek.

Temsilciler Meclisi’nin oturumda olmaması, böyle bir durumda en azından kısa süreli bir fonlama boşluğuna ve kısmi kapanmaya yol açabilir.

Ayrıca, Temsilciler Meclisi’ndeki Cumhuriyetçilerin sahip olduğu azınlık farkı göz önüne alındığında, tasarıların yeniden onaylanması zorlu bir süreç olarak görülüyor.

Tasarılar yeniden oylamada çoğunluğun desteğini alsa bile, liderlerin tartışma koşullarını belirleyen prosedürel kural oylamasıyla mücadele etmesi gerekecek.

Alternatif olarak, tasarıların üçte iki çoğunluk gerektiren “kuralların askıya alınması” yöntemiyle geçirilmesi seçeneği bulunuyor, ancak bu hamlenin muhafazakâr kanadın tepkisini çekeceği belirtiliyor.