AB’de Ukrayna için karma kredi modeli gündemde

Avrupa Birliği, Ukrayna’ya sağlanacak mali yardım için bütçe kaynakları ve ulusal katkıların birleştiği yeni bir model üzerinde çalışıyor. Le Monde ve Politico’da yer alan haberlere göre, Rusya’nın dondurulan varlıklarının kullanımı konusunda Belçika üzerindeki baskı artarken, Washington’ın sunduğu barış planı müzakerelerin seyrini etkiliyor.

Avrupa Komisyonu temsilcileri ile başta Belçika olmak üzere Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin hükümetleri arasında, Rusya’nın dondurulan varlıklarının Ukrayna’ya kredi sağlamak amacıyla kullanılmasına yönelik görüşmeler hız kazandı.

Politico‘nun yetkililere dayandırdığı habere göre, bu süreçte ABD’nin sunduğu barış planı müzakerelerin arka planını oluşturuyor.

Görüşülen seçeneklerden biri, dondurulan varlıkların bir kısmının, AB ortak tahvilleri veya üye ülkelerin kendi bütçelerinden yapılacak doğrudan katkılarla birlikte kullanılmasını öngörüyor.

Diplomatlara göre süreçte henüz bir ilerleme sağlanamadı

Brüksel’deki müzakerelerde şu ana kadar somut bir çözüm üretilemediği belirtiliyor.

Bazı diplomatlar, ABD Başkanı Donald Trump’ın Washington tarafından önerilen barış planı kapsamında Belçika üzerinde kuracağı baskının, Brüksel’in tutumunu değiştirmesine yol açabileceğini düşünüyor.

Konuya ilişkin benzer bir çalışmayı gündeme getiren Le Monde, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in daha önce hazırladığı bir bilgi notuna atıfta bulundu.

Söz konusu notta Ukrayna’ya 135,7 milyar avroluk mali yardım için üç farklı öneri sunulmuştu. Bu önerilerden biri, finansmanın AB üyesi ülkelerden sağlanacak hibelerle, yani ulusal bütçeler üzerinden karşılanmasını içeriyordu.

Komisyon finansman yükünü üye ülkelerle paylaşmak istiyor

Le Monde‘un aktardığı bilgilere göre Avrupa Komisyonu, toplam tutarın 90 milyar avroluk kısmının AB bütçesinden karşılanabileceğini, geri kalan finansmanın ise Kiev’e üye ülkelerden “ikili yardım” şeklinde aktarılmasını değerlendiriyor.

Gazeteye konuşan bir Avrupalı diplomat, AB’nin önünde iki seçenek bulunduğunu ifade etti: Daha az riskli ancak mali açıdan yük getiren (ülke başına yıllık 2-3 milyar avro) ortak borçlanma modeli ya da sonuçları öngörülemeyen, dondurulan varlıkların kullanıldığı tazminat kredisi yöntemi.

“Belçika’yı yalnız bırakmama” taahhüdü

Öte yandan Euractiv, Rusya’nın varlıklarından elde edilen kârın Ukrayna’nın yeniden inşasına aktarılması konusunda Belçika’ya yönelik baskıların sürdüğünü bildirdi.

Bir AB yetkilisi; Danimarka, Almanya, İrlanda, İtalya, Hollanda ve Polonya’nın bu fonların acilen kullanılması gerektiğini savunduğunu ve “varlıkların kullanım sorumluluğunu üstlenerek Belçika’yı yalnız bırakmama” niyetinde olduklarını kaydetti.

Belçikalı bir yetkili ise ülke pozisyonunun değişmediğini vurguladı.

Yetkili, “Bu varlıkların barış planında önemli bir rol oynayacağı açık. Fakat böyle bir senaryoda Euroclear nezdinde tutulan paranın erişilebilir olması veya güvence altına alınması gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu.

Washington’ın barış planında Rus varlıkları başlığı değişti

ABD’nin hazırladığı 28 maddelik barış planı, Washington liderliğinde Ukrayna’nın yeniden inşası için Rusya’nın varlıklarından 100 milyar dolar ayrılmasını öngörüyordu.

Plana göre ABD tarafı bu süreçten yüzde 50 kâr elde edecek, ayrıca Avrupa’da bloke edilen varlıklar çözülerek bir Amerikan-Rus yatırım fonuna aktarılacaktı.

Rusya’nın Ukrayna’daki askeri harekatının başlamasının ardından dondurulan Rus varlıklarının büyük kısmı AB sınırları içinde, özellikle Belçika merkezli mevdauat kurumu Euroclear bünyesinde bulunuyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bu fonlarla ilgili kararın yalnızca Avrupalılar tarafından verilebileceğini açıklamıştı.

Bloomberg‘in haberine göre, Cenevre’de ABD, Ukrayna ve AB temsilcileri arasında yapılan görüşmelerin ardından ABD’nin barış planı 19 maddeye indirildi.

Varlıkların serbest bırakılmasına ilişkin madde metinden çıkarıldı. Ajans, ilk taslaktan çıkarılan maddelerin ayrı belgelerde düzenleneceğini ve sonraki görüşmelerde ele alınacağını bildirdi.

Ukrayna Dışişleri Bakanlığı ise AB ve NATO’yu ilgilendiren konuların ayrı bir müzakere sürecinde yürütüleceğini belirtti.