AB’den Grönland’a asker konuşlandırma teklifi

Avrupa Birliği’nin en üst düzey askeri yetkilisi Robert Brieger, Grönland’a Avrupa askerleri konuşlandırma önerisinde bulundu. Bu hamle, Rusya ve Çin’in Arktik bölgedeki artan etkisine karşı bir önlem olarak görülüyor. Öte yandan, ABD Başkanı Trump’ın Grönland’ı satın alma girişimleri ve Danimarka ile yaşanan gerilimler, bölgenin jeopolitik önemini bir kez daha gündeme taşıdı.

Nüfusu az olan kuzey adası Grönland, büyük güçlerin rekabetine sahne oluyor. Donald Trump, Grönland’ı ele geçirme konusundaki ısrarını sürdürürken, Avrupa Birliği Askeri Komitesi Başkanı Robert Brieger, Rusya ve Çin’in Arktik bölgesindeki artan faaliyetlerine karşı koymak için Grönland’a AB askerlerinin yerleştirilmesini teklif etti.

Brieger, Alman gazetesi Welt am Sonntag‘a verdiği demeçte, “Bence, şu anda olduğu gibi sadece Amerikan askerlerinin Grönland’da bulunması yerine, AB askerlerinin de konuşlandırılmasını değerlendirmek mantıklı olacaktır. Bu güçlü bir sinyal olur ve bölgede istikrara katkı sağlayabilir,” dedi.

Grönland, Danimarka’nın denizaşırı bir bölgesi, ancak AB üyesi değil. Brieger, Avrupalıların, tıpkı adada bir askeri üssü bulunan ABD gibi, Grönland’da çıkarları olduğunu söyledi.

Yetkili, adanın stratejik konumuna ve zengin doğal kaynaklarına dikkat çekti ve iklim değişikliği nedeniyle buzulların erimesiyle birlikte bu faktörlerin “Rusya ve muhtemelen Çin ile ilişkilerde gerilim potansiyeli yaratabileceğini” belirtti.

Trump, ilk başkanlık döneminde Danimarka’ya Grönland’ı satın alma teklifinde bulunmuştu. Ocak ayında ise Grönland ve Panama Kanalı’nın kontrolünü ele geçirmek için askeri veya ekonomik güç kullanma seçeneğini dışlamadığını açıklamıştı.

Ayrıca, Danimarka’yı Grönland’ın devri konusunda iş birliği yapmaması halinde “çok yüksek düzeyde” gümrük vergileriyle tehdit etmişti.

Ohio Eyalet Üniversitesi’nde ekoloji ve güvenlik konularında uzmanlaşan Profesör Jeff Dabelko, dünyanın en büyük adasının iklim değişikliği de dahil olmak üzere birçok açıdan jeopolitik ve jeoekonomik rekabetin merkezinde yer almaya başladığını belirtiyor.

ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu, Grönland’daki nadir toprak metali rezervlerini 1,5 milyon ton olarak tahmin ediyor; ABD’nin kendi rezervleri ise sadece 1,8 milyon ton.

Trump, cumartesi günü gazetecilere yaptığı açıklamada, Washington’ın Grönland’ın kontrolünü ele geçireceğine inandığını söyledi. “Bence onu alacağız,” diyen Trump, adanın 57 bin sakininin “bizimle olmak istediğini” iddia etti.

Danimarka’nın özerk bir bölgesi olan ve kendi iç politikasını yürüten Grönland Başbakanı Mute Egede ise Grönlandlıların “Amerikalı olmak istemediklerini” söyledi.

Egede daha önce de halkının tam bağımsızlık istediğini dile getirmişti. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen de “Grönland satılık değildir ve satılmayacaktır,” açıklamasında bulunmuştu.