ABD’nin abluka ilanına rağmen Hürmüz’den geçişler devam ediyor

ABD, 13 Nisan akşamı İran limanlarına giren ve çıkan deniz trafiğini hedef alan kapsamlı deniz ablukası uyguladığını açıkladı. CENTCOM, ilk 24 saatte hiçbir geminin ablukayı aşamadığını bildirdi. Buna karşılık seyrüsefer verileri, aynı dönemde Hürmüz Boğazı’ndan çok sayıda geminin geçişini sürdürdüğünü gösteriyor.

ABD, İran limanlarına yönelik kapsamlı deniz ablukasını uygulamaya aldığını duyurdu. ABD Merkezi Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın dış ticaretinin büyük bölümünü taşıyan deniz trafiğinin tamamen durdurulduğunu açıkladı.

CENTCOM Komutanı Brad Cooper, “İran limanlarına yönelik abluka tamamen uygulandı. Amerikan kuvvetleri İran’a ve İran’dan yapılan deniz ticaretini tamamen durdurdu” dedi.

Komutanlık, ablukanın ilk 24 saatinde hiçbir geminin Amerikan deniz unsurlarını aşamadığını bildirdi. Açıklamada altı ticari gemiye Umman Körfezi’ndeki İran limanlarına geri dönme talimatı verildiği ifade edildi.

Buna karşılık CNBC’nin, deniz istihbarat şirketi Windward verilerine dayandırdığı haberinde, ablukanın ilk gününde en az iki geminin Hürmüz Boğazı’nı geçtiği aktarıldı.

Analistler, bu gemilerden birinin Çinli şirkete ait ve ABD yaptırımları altında bulunan Rich Starry adlı tanker olduğunu belirtti. MarineTraffic verileri, tankerin Umman’ın El Hasab kenti doğusunda bulunduğunu gösteriyor.

ABD, 13 Nisan akşamı İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm deniz taşımacılığını kapsayan deniz ablukasını yürürlüğe koydu. Düzenleme, İran dışındaki limanlar arasında seyreden gemileri kapsamıyor.

Gıda, ilaç ve temel ihtiyaç maddeleri taşıyan insani yüklerin ise denetim koşuluyla geçişine izin verilebileceği kaydedildi.

İran, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki ablukasının başarısızlığa uğrayacağını ifade etti. Rusya, Çin ve Birleşik Krallık gibi ülkeler ile TotalEnergies dahil bazı şirketler de ablukaya karşı çıktı.

Wall Street Journal, Suudi Arabistan ve bölgedeki diğer petrol ihracatçılarının, İran’ın müttefiki Husiler üzerinden Bab el Mendeb Boğazı’nı da kapatabileceği endişesiyle Washington’a baskı yaptığını yazdı.

ABD Başkanı Donald Trump, İslamabad’daki görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından ablukayı ilan etti. Yeni tur müzakerelerin bu hafta yapılması ihtimali üzerinde duruluyor.

Öte yandan seyrüsefer verileri, ablukaya rağmen Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin sürdüğünü ortaya koyuyor. Verilere göre 13 Nisan’dan itibaren en az 14 yük gemisi boğazdan geçti.

Analizler, bu gemiler arasında İran limanlarından hareket eden iki gemi ile geçiş sırasında İran bayrağı taşıyan beş geminin bulunduğunu gösteriyor. Bu durum, yeni kısıtlamaların bu tür hareketleri sınırlaması beklentisine rağmen geçişlerin sürdüğüne işaret ediyor.

Öne çıkan vakalardan biri, Japonya bağlantılı Hoshi Maru 126 adlı yük gemisi oldu. Gemi, Bender Abbas limanından ayrıldıktan kısa süre sonra boğazı geçti, geçiş sırasında takip cihazını kapattı ve daha sonra yeniden açtı. Nihai varış noktası açıklanmadı.

İmam Humeyni limanından hareket eden Kristina adlı gemi de kararın yürürlüğe girmesinden saatler sonra boğazı geçti. Yunanistan merkezli şirket tarafından yönetilen geminin varış noktası açıklanmadı.

Veriler ayrıca Çin, Hindistan ve Libya bağlantılı konteyner gemileri ile Şarika limanına yönelen bir gemi dahil olmak üzere İran bayrağı taşıyan başka gemilerin de geçiş yaptığını gösteriyor. Bu tablo, boğazda farklı ticari akışların sürdüğünü ortaya koyuyor.

Geçişlerin devam etmesi, ablukanın deniz trafiğini anında durdurmadığını, bazı gemilerin operasyonel davranışlarını değiştirdiğini gösteriyor. Bu değişiklikler arasında takip sistemlerini kapatma, rotaları değiştirme ve varış bilgilerini geciktirme yer alıyor.

Aynı zamanda boğazda, kısıtlamalara tabi olan ve olmayan gemilerin birlikte hareket ettiği karma bir trafik yapısı görülüyor. ABD’nin düzenlemesi, İran dışındaki limanlar arasında seyreden gemileri kapsam dışı bırakıyor.

Hindistan bölgeye savaş gemisi konuşlandırdı

Bölgedeki askeri hareketlilik de artıyor. Seyrüsefer verileri ve uydu görüntüleri, Umman Körfezi’nde Hindistan’a ait bir savaş gemisinin konuşlandığını gösteriyor.

Verilere göre gemi 31 Mart’ta bölgeye girdi ve Nisan ortasına kadar Umman kıyılarına yakın konumda kaldı. Bu varlığın, 2025 başından bu yana aynı bölgede kaydedilen ilk uzun süreli konuşlanma olduğu belirtiliyor.

Hindistan basınında yer alan haberler, bu konuşlanmanın Hindistan limanlarına yönelen gemilerin, özellikle petrol ve gaz tankerlerinin izlenmesi ve korunmasına yönelik faaliyetlerle bağlantılı olduğunu aktarıyor.