Abu Dabi’deki üçlü zirvede NATO tipi 5. madde masaya geliyor

Financial Times gazetesinin haberinde ABD yönetiminin Rusya’ya, Ukrayna’ya NATO’nun 5. maddesi benzeri güvenlik garantileri verilmesine karşı tutumunu sorduğu bildirildi. Rusya, ABD ve Ukrayna heyetleri, yaklaşık dokuz ay aradan sonra 10-11 Kasım’da Abu Dabi’de güvenlik garantilerini de içeren üçlü müzakereler için bir araya gelecek.

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Ukrayna’ya NATO’nun kolektif savunmaya ilişkin 5. maddesine benzer güvenlik garantileri verilmesine ve bu tür garantilerin bizzat ittifak tarafından sağlanmasına Moskova’nın itirazı olup olmadığını Rus tarafına sordu.

Financial Times gazetesinin Amerikalı bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre, ABD güvenlik garantilerinin niteliğine ilişkin nihai kararı ABD Başkanı Donald Trump verecek.

Amerikalı yetkili, Beyaz Saray’ın Avrupa temsilcilerinin de yer alacağı çok taraflı müzakereler konusunda Rusya’nın onayını almaya çalıştığını aktardı.

Yetkili, konuya ilişkin olarak “Şu aşamada savaşın sona erdirilmesi için Avrupa’nın müzakerelerde yer alması gerektiğine kesinlikle inanıyoruz” dedi.

Habere göre, üçlü görüşme öncesinde Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner; Ukrayna, Avrupa Birliği, NATO, Almanya, Fransa, Birleşik Krallık ve İtalya temsilcileriyle istişarelerde bulunacak.

Ukrayna heyeti temsilcisi Rüstem Umerov da Kiev’in, tutumları ve sonraki adımları koordine etmek amacıyla Abu Dabi’de Avrupalı ortaklarla ayrı eş güdüm toplantıları yapacağını teyit etti.

Gazetenin aktardığına göre Avrupalı diplomatlar, Abu Dabi’deki müzakerelerde bir ilerleme sağlanması ihtimaline şüpheyle yaklaşsa da Ukrayna’yı desteklemek ve daha geniş kapsamlı Avrupa güvenliği konularının kendi katılımları olmadan ele alınmasını engellemek adına diplomatik süreçte yer almayı gerekli görüyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ekim ayı sonunda yaptığı açıklamada, Ukrayna ve AB ülkelerinin Amerikalı temsilcilerle Oslo’da yürüttüğü müzakerelerde Kiev’e NATO’nun kolektif savunmaya ilişkin 5. maddesi hükümlerine benzer güvenlik garantileri verilmesinin ele alındığını belirtmişti.

Zelenskiy, şubat ayında ise Kiev için güvenilir garantileri barışın “tek gerçek temeli” olarak nitelendirmişti.

Güvenlik garantileri konusu; Rusya, ABD ve Ukrayna arasında 10-11 Kasım’da Abu Dabi’de gerçekleştirilecek üçlü müzakerelerin gündem maddelerinden birini oluşturacak.

Bu temaslar, Cenevre’de şubat ayında yapılan bir önceki turun ardından yaklaşık dokuz aydır düzenlenen ilk üçlü toplantı olma özelliğini taşıyor.

Görüşmelerde Rus heyetine Devlet Başkanı Yardımcısı Vladimir Medinskiy başkanlık ederken ABD tarafını Başkanın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner temsil edecek.

Ukrayna heyetinin başında ise Rüstem Umerov yer alacak.

Moskova, toplantılarda ele alınması planlanan gelecekteki güvenlik garantilerinin Rusya’yı da kapsaması gerektiği konusunda ısrar ediyor.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, garantilerin yalnızca karşılıklı olabileceğini kaydetti.

Yılın başında Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Aleksandr Gruşko, Rusya’nın güvenlik garantilerinin Ukrayna konusunda bir barış anlaşmasına varılması için temel unsur olduğunu ifade etmişti.

Gruşko, “Ukrayna’daki barışçıl çözümün Ukrayna’nın güvenlik çıkarlarını gözetmesi gerektiğini kabul ediyoruz ancak kilit önemdeki husus elbette Rusya’nın güvenlik çıkarlarıdır” diye konuşmuştu.