Avrupa
AfD, yeni Avrupa stratejisini açıkladı

Almanya için Alternatif (AfD), Avrupa’ya ilişkin yeni bir strateji belgesi yayınladı ve bu belgede “Dexit” ve tek pazar konusundaki taleplerini güncelledi.
AfD, strateji belgesinde Alman iş dünyasının temel taleplerini benimsiyor, Almanya’nın hakimiyetindeki bir AB’nin dünya gücü statüsüne kavuşmasını savunuyor ve Birliğin, mevcut küresel güç mücadelelerine karşı kendini güçlendirecek önlemlere odaklanmasını talep ediyor.
En önemli noktalar arasında, partinin AB’den ayrılma (Dexit) fikrinden uzaklaşması ve Alman şirketlerinin ihracatının büyük bir kısmını oluşturan AB tek pazarına açıkça bağlılık göstermesi yer alıyor.
AfD artık avroyu korumayı da amaçlıyor gibi görünüyor ama diğer Avro bölgesi ülkelerine herhangi bir mali transfer yapılmaksızın krizleri önlemek için Maastricht kriterlerinin sıkı bir şekilde uygulanmasında ısrar ediyor.
AfD, yapay zeka gibi ileri teknolojilerin geliştirilmesinde ve özellikle savunma sektöründe birleşik bir AB yaklaşımına güveniyor: Her iki alanda da, aslında Almanya’nın hakim olduğu AB’nin hem Çin’den hem de ABD’den bağımsız hale gelmesi ve böylece bir küresel güç olarak hareket edebilmesi gerekiyor.
Aksi takdirde parti, Brüksel’den ulusal başkentlere doğru büyük ölçekli bir yetki devri yapılmasını savunuyor.
Sağcı muhafazakâr ve bazı durumlarda etno-milliyetçi ideallere yapılan kimlikçi atıf, ideolojik bir bağ görevi görmeyi amaçlıyor.
AfD, Alman sermayesinin dilinden konuşuyor: Tek pazarın önemi
AfD’nin AB’den olası bir çıkışı askıya alması ve Avrupa tek pazarını, kendi bakış açısına göre bile olsa, Avrupa düzeyinde işbirliğinin merkezi bir unsuru olarak görmesi son derece önemli.
Tek pazar, Alman ekonomisi için vazgeçilmez görülüyor. Her ne kadar şu anda 1990’larda ve 2000’lerde ulaştığı rekor düzeydeki ihracat payına sahip olmasa da (o dönemlerde toplam ihracatın neredeyse üçte ikisini oluşturduğu zamanlar da olmuştur) ABD ve Çin’e yapılan ihracattaki yavaşlama nedeniyle tek pazar payı şu anda yeniden artıyor.
Bu pay, 2024’teki yüzde 54’ten 2025’te yüzde 56’ya yükseldi ki bu, 1990’larda ve 2000’lerde rakamlara hâlâ dahil edilen Birleşik Krallık’ın hariç tutulduğu oranlar.
Brexit, Alman ekonomisinin AB tek pazarından elde ettiği faydaları dolaylı olarak ortaya koyuyor: Birleşik Krallık’ın AB’den ayrılmasının ardından, Almanya’nın Birleşik Krallık’a yaptığı ihracat, Brexit referandumundan önceki yıl olan 2015’teki 89 milyar avrodan yaklaşık 73,5 milyar avroya düştü.
Günümüz gibi küresel kriz dönemlerinde, tek pazar Alman ihracat sektörü için bir can simidi olduğunu kanıtlıyor. Bu, neredeyse hiçbir girişimcinin gerçekten vazgeçmek istemeyeceği bir şeydir.
Tek pazarın korunması, bazıları AfD’ye sempati duyan küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ’ler) bile tutarlı bir şekilde savunduğu talepler arasında.
Avronun Alman ihracatında kapladığı yer
Avro ile ilgili durum ise o kadar net değil. German Foreign Policy‘nin aktardığına göre Avrupa Politika Merkezi’nin (CEP) 2019 tarihli bir araştırmasının gösterdiği gibi, Almanya tek para biriminin devreye girmesinden diğer tüm Avro bölgesi ülkelerinden daha fazla fayda sağlamıştı: Avro, 1999 ile 2017 yılları arasında Almanya’ya toplamda yaklaşık 1,9 trilyon avro tutarında ek fayda sağladı.
CEP’e göre, aynı dönemde Fransa kur etkileri nedeniyle 3,6 trilyon avro, İtalya ise 4,3 trilyon avro kadar bir kayıp yaşadı.
Yine de Alman ekonomisi, ortak para birimine varoluşsal olarak bağımlı değil. Bu durum, Polonya, Macaristan ve Çek Cumhuriyeti’nin bugüne kadar ulusal para birimlerini korumuş olmalarına rağmen, Almanya’nın Avrupa’daki en önemli iş merkezleri ve başlıca ticaret ortakları arasında sürekli olarak yer almalarından açıkça anlaşılıyor.
Alman ekonomisinin bir bütün olarak şimdiye kadar avroya güvenmiş olması, avronun tamamen Alman markından daha zayıf olması ve dolayısıyla ihracatı desteklemesinden de kaynaklanıyor.
Fakat buna karşı, özellikle kriz dönemlerinde, tek bir ülkenin bile (2009’dan itibaren Yunanistan’da olduğu gibi) iktisadi çöküş yaşaması, tüm para birimini istikrarsızlaştırabilir.
Bu durum kolaylıkla tekrar yaşanabilir; örneğin şu anda, ağır borç yükü altındaki Fransa’da potansiyel olarak yaklaşan ciddi bir finansal krizden zaman zaman söz ediliyor.
Parti, AB’de kesin Alman hakimiyeti istiyor
AfD şu anda prensip olarak avroya bağlı kalmayı planladığını belirtiyor.
Fakat parti, Maastricht kriterlerine, özellikle kamu borcunun gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYİH) yüzde 60’ını, bütçe açığının ise GSYİH’nin yüzde 3’ünü aşmaması şartına, sıkı sıkıya uyulmasını ve gerekirse bu kuralların uygulanmasının zorlanmasını talep ediyor.
Bu, Avrupa genelinde halihazırda yürürlükte olan refah devletinin tasfiyesinden bile daha sert bir kemer sıkma politikası anlamına geliyor.
AfD, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) fiyat istikrarına sıkı sıkıya odaklanmasını ve her türlü telafi edici devlet finansmanından vazgeçmesini istiyor.
Bu, AB’nin tek para birimini desteklemek amacıyla krizden etkilenen ülkelere yardım etme olasılığını ortadan kaldıracak.
AfD ayrıca, ECB Yönetim Kurulu içindeki oy haklarında bir değişiklik yapılmasını talep ediyor.
Bu haklar halihazırda dengesiz bir şekilde dağıtılmış durumda; özellikle küçük ülkeler önemli ölçüde etki kaybetti.
AfD, gelecekte “iktisadi ve mali ağırlığı göz önünde bulundurularak” Almanya’ya “iktisadi önemine uygun oy hakları” tanınmasını istiyor.
Bu, Frankfurt am Main’da bulunan merkez bankası içinde Almanya’nın açık bir hakimiyetine yol açacak; özellikle de Fransa gibi bir Avro bölgesi ülkesinde bir finansal krizin yaşanması gibi olası bir durumda.
Belge, bireysel sorumluluk ve yükümlülüğün yeniden birleştirilmesi gerektiğini savunarak, AB’nin kolektif borçlanma ve otomatik yeniden dağıtım yönündeki mevcut gidişatını reddediyor.
Strateji ayrıca, özellikle müşterek teminatlı AB tahvillerine ve bankacılık birliği kapsamında yükümlülüklerin ortaklaştırılmasına karşı çıkıyor.
Partinin talepleri arasında, Eurosistem içindeki TARGET2 bakiyelerinin, altın veya Bitcoin gibi güvenli varlıklar ve değerli teminatlar kullanılarak her yıl azaltılması ve kapatılması şartının getirilmesi de var.
AfD lideri Weidel: Biz AB’siz yaparız ama AB Almanya’sız yapamaz
Borçlanmaya hayır, sermaye piyasalarının deregülasyonuna evet
Belge, Brüksel’in sanayi politikasını yönlendirmek amacıyla borçla finanse edilen fonlar oluşturmasına karşı çıkıyor ve bunun Avrupa’daki sermaye kaçışının temel nedenlerini gizlediğini savunuyor.
Belge, fonların “verimsiz yeşil finansal ürünlere” yönlendirilmesi yerine sanayi ve teknolojiye yatırım yapılabilmesi için sermaye piyasalarının serbestleştirilmesini teşvik ediyor.
Belgede, Avrupa’nın küresel teknolojik ve endüstriyel rekabetteki zayıflığının, özel sermaye/risk sermayesi alanında ciddi bir eksiklikten kaynaklandığı öne sürülüyor.
AfD, merkezi harcamalar yerine, AB’nin üye devletler tarafından doğrudan ve egemen bir şekilde finanse edilen hükümetlerarası yatırım konsorsiyumları için yalnızca idari bir koordinatör olarak hareket etmesini öneriyor.
“Merkezi olmayan kripto para birimleri” (Bitcoin gibi), finansal egemenliğin araçları olarak destekleniyor ve MiCA gibi kısıtlayıcı düzenleyici çerçevelerden kaçınılması çağrısında bulunuluyor.
MiCA (Kripto Varlık Mevzuatı) Avrupa Birliği’nin kripto varlık piyasalarını düzenlemek için hazırladığı kapsamlı yasal çerçeve.
Avrupa’ya “stratejik özerklik”; Almanya’ya liderlik rolü
Avrupa ülkelerinin şu anda ABD ve Çin’e bağımlılık tehdidiyle karşı karşıya olduğu ya da halihazırda bu tehdidi yaşadığı kilit iktisadi sektörlerde, AfD “stratejik özerklik” elde etmek için birleşik bir AB yaklaşımını aktif olarak savunuyor.
Bu amaçla AfD, uzay araştırmalarından yapay zeka modellerine kadar Avrupa’nın teknolojik güçlerini bir araya getirmek istiyor: “Avrupa, teknolojik atılımlar yoluyla özgürlüğünü güvence altına alan bir mükemmellik merkezi olmalı.”
Aynı zamanda parti, Avrupa savunma sanayii içinde kararlı bir şekilde daha yakın işbirliği yapılmasını savunuyor.
İnsansız hava araçları veya yapay zekanın askeri uygulamaları gibi kilit alanlarda, askeri teçhizatın “ortak geliştirilmesi”nin başlatılmasını talep ediyor.
Ayrıca, tedarik konusunda parti, “ulusların ortak bir cephaneliği” oluşturmak için Avrupa’nın öncelikle AB’de üretilen savunma teçhizatına güvenmesi gerektiğini savunuyor.
Bu durumda yalnızca işbirliği, teknolojik özerkliği ve gerekli endüstriyel ölçek ekonomisini sağlayabilir.
AfD, yalnızca bir AB ordusunun kurulması talebini açıkça reddediyor. Buna göre savaş ve barışla ilgili her türlü karar, uzun vadede Avrupa ulus devletlerinin elinde kalmalı.
Ulusal egemenliğe dönüş çağrısı
Diğer politika alanlarının çoğunda AfD, AB faaliyetlerinin sıkı bir şekilde azaltılmasını ve AB’yi küresel güç mücadelelerine karşı güçlendirecek önlemlere odaklanılmasını talep ediyor.
Örneğin, kaynakları meşgul edebilecek “istenmeyen göçmenlere” karşı dış sınırlar eskisinden daha da sıkı bir şekilde kapatılması isteniyor.
Parti, AB içindeki her türlü yeniden bölüşümün asgari düzeye indirilmesi ve AB düzeyindeki refah devleti önlemlerinin sonlandırılması gerektiğini belirtiyor.
AfD’nin strateji belgesinde, yetkilerin Brüksel’den ulusal başkentlere doğru önemli ölçüde kaydırılması çağrısında bulunuluyor.
Bu kapsamda şunlar öneriliyor:
- Gereksiz AB kurumlarını ve Genel Müdürlüklerini feshetmek ve Avrupa Komisyonu’nu temel idari görev alanlarıyla sınırlandırmak.
- Çok Yıllık Mali Çerçeve’ye bir harcama sınırlaması getirmek.
- AB’nin eylemlerinin yetki paylaşımı ilkesini ihlal ettiği durumlarda ulusal veto hakkı getirmek.
Bu kapsamda Avrupa Komisyonu’nun yetkileri büyük ölçüde idari görevlerle sınırlandırılmalı ve Avrupa Parlamentosu üyeleri artık doğrudan seçilmemeli, bunun yerine ulusal parlamentolar tarafından atanmalı.
AB’nin yetkilerini devretmeyi reddettiği her durumda, Berlin bir “opt-out” (katılmama) yoluna gitmesi ve ulus devletlerin güçlendirilmesini sağlamaya çalışması isteniyor.
AB Antlaşması’nın (TEU) 4. ve 5. maddelerinin değiştirilmesi yoluyla, gerçek Avrupa temel görevleri dışında ulusal anayasaların üstünlüğünün güvence altına alınması; tek pazar gibi temel alanlarda ise tek tip AB hukukunun korunması talep ediliyor.
Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın (CJEU), kendisine verilen yetkiler dahilinde antlaşma uyuşmazlıklarının çözümüne sınırlı olan hükümetlerarası bir Avrupa Tahkim Mahkemesi ile değiştirilmesi isteniyor.
AB antlaşmalarına bir borç freni ve bir harcama freni kalıcı olarak dahil edilmesi ile birlikte, Danimarka ve İrlanda örneklerini model alan, Komisyon tarafından tek taraflı olarak askıya alınamayan veya iptal edilemeyen, geri alınamaz muafiyet protokollerinin oluşturulması da talepler arasında.
Burada “Avrupa ulusları federasyonu”ndan söz eden AfD, aynı zamanda sağcı muhafazakârlık ve kısmen de etno-milliyetçiliğe dayalı bir ideolojik uyumdan yana görünüyor.
Partinin ifadesine göre, kıtanın “Hristiyan ve Batı mirası” güçlendirilmeli ve heteroseksüel-ataerkil aile yapısı yeniden teyit edilmeli.
Partiye göre “nihai hedef”, “Avrupa halklarının kültürel kimliğinin korunması.”
AfD, Avrupa programını uygulamaya koymanın başlangıç noktası olarak 2029 yılını gösteriyor.
O yıl hem Federal Meclis hem de Avrupa Parlamentosu (AP) için seçimler yapılacak. AfD, her iki mecliste de sağ çoğunluğu elde etmeyi umuyor.
Avrupa
Andy Burnham, AB ile yeni bir anlaşma imzalayacak

Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham, Brexit’in “işe yaramadığını” ve AB ile yeni bir anlaşma imzalayacağını açıklayacak.
Bu, başbakanın Brexit’i eleştiren bir dizi açıklamasının en sonuncusu olacak. Geçen cumartesi günü Galler İşçi Partisi konferansında, AB’den ayrılmakla Birleşik Krallık’ın “kazandıklarından daha fazlasını kaybettiğini” söylemişti.
Burnham, bu hafta düzenlenecek bir zirvede Avrupalı liderlerle bir araya gelerek, gıda ve tarım, emisyon ticareti ve gençlik hareketliliği programı da dahil olmak üzere, GSYİH’yi %0,4 oranında –yaklaşık 17 milyar sterlin– artırabileceğini söylediği anlaşmaları güvence altına almayı planlıyor.
City of London’da düzenlenen Lord Mayor’ın ziyafetinde konuşacak olan Burnham’ın, Boris Johnson’ın kontrolü geri alma vaadinin yerine getirilmediğini ve ülkenin, işletmeler için engeller yaratan ve ekonomik potansiyeline zarar veren gereksiz yere sert bir Brexit ile baş başa kaldığını savunması bekleniyor.
Burnham yemekte şunları söyleyecek:
“Bu, ‘İmparatorun Yeni Giysileri’ masalı gibi; kimse apaçık gerçeği söylemeye cesaret edemiyor. Eh, ben gördüğüm gibi söylüyorum. Açıkçası, imparatorun üzerinde hiçbir şey yok. Bize sunulan Brexit işe yaramadı. Kazandıklarımızdan daha fazlasını kaybettik.”
Burnham, aşağıdaki şartlar sağlanırsa AB ile bir anlaşma imzalayacağını söyleyecek:
- Anlaşma, İşçi Partisi’nin seçim bildirgesi ve hükümetin kırmızı çizgileriyle uyumlu olmalı.
- Brexit anlaşmasını iyileştirmeli ve halkın 2016’da oy verirken beklediği şeye yaklaştırmalı.
- İnsanların günlük yaşamlarında gerçek, somut iyileştirmeler sağlayarak sözde “Makerfield testi”ni geçmeli
“Bu bir kazan-kazan durumu,” diye konuşması beklenen Burnham, “Bu, yeni yaklaşımımızı ortaya koyuyor. Çatışmacı değil. Artık köprüleri yakmak yerine yapıcı ve olumlu bir tutum sergiliyoruz; ortak zorluklarla yüzleşmek için bir araya gelebileceğimizi gösteriyoruz,” diyecek.
Fakat AB ilişkileri bakanı Hamish Falconer, pazar günü BBC’ye verdiği demeçte, Birleşik Krallık’ın blokla yapılacak yeni bir anlaşma kapsamında “toplantılarda söz hakkı”na sahip olabileceğini ama AB gıda politikaları konusunda oy hakkı olmayacağını söyledi.
Falconer, gelecekteki bir Birleşik Krallık hükümetinin bu yakın uyumu tersine çevirmesi ihtimaline karşı bir “çıkış maddesi”nin bulunabileceğini de ekleyerek, AB’nin gelecekteki bir Reform Partisi veya Muhafazakâr Parti hükümetinin anlaşmayı feshetme olasılığından “endişeli” olduğunu açıkladı.
Daha önce “Farage maddesi” olarak anılan çıkış maddesi, Birleşik Krallık’taki siyasi manzara değişmesi durumunda cuma günü yapılacak herhangi bir resetlemenin geri alınmasından doğabilecek maliyetlere karşı koruma sağlamak üzere tasarlanmıştı.
Sınırlardaki altyapı maliyetleri büyük ölçüde Eurotunnel dahil olmak üzere özel şirketler tarafından karşılandı ama gıda denetimleri, tüm balık denetimlerinin yapıldığı Calais limanı ve Boulogne-sur-Mer’de Fransız personel tarafından gerçekleştiriliyor.
Öte yandan, 2022’de Partygate skandalı nedeniyle istifa eden eski Muhafazakâr Parti başbakanı Johnson, Burnham’ın bu konuda yeni bir oylama zorlaması halinde İngiltere’nin “kesinlikle” Brexit lehine oy vereceğini söyledi.
The Telegraph gazetesine verdiği demeçte Johnson şunları söyledi:
“Brexit meselesini siyasi önceliğiniz olarak tırmandırmak delilik. Bu konuda hem kendini hem de partisini tehlikeye atacak ve bu konudan uzaklaşması gerekiyor çünkü kazanamayacak, çünkü gerçek şu ki, insanlar aptal değil.”
Avrupa
AB liderleri, Ukrayna politikasını “E5” grubuna devretti

AB liderleri, cuma günü Dublin’de düzenlenen gayri resmi zirvede, Ukrayna barış görüşmelerinde Avrupa’nın tek bir temsilci yerine AB kurumları ile Fransa, Almanya, Birleşik Krallık, İtalya ve Polonya (E5) tarafından temsil edileceği konusunda mutabık kaldılar.
Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, cuma günü (13 Kasım) yapılan toplantının ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, “Liderler bugün, Ukrayna’daki barış müzakereleri için Avrupa ekibimizin, Avrupa Birliği kurumları ve ‘İstekliler Koalisyonu’nun E5’inden oluşacağı konusunda mutabık kaldılar,” dedi.
Costa, bu düzenleme kapsamında AB’nin Ukrayna’nın “Avrupa’daki geleceği, yeniden inşası ve refahı” konusunda öncülük edeceğini, güvenlik garantilerinin ise “NATO ile yakın koordinasyon içinde, İstekliler Koalisyonu çerçevesinde ele alınması gerektiğini” belirtti.
Costa, “Avrupa, Ukrayna’nın geleceğini ve kıtamızın güvenliğini şekillendiren tüm tartışmalarda net ve birleşik bir sesle konuşmalıdır,” diye ekledi.
Bu karar, Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık’ın İtalya ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in genel sekreteri Björn Seibert ile birlikte masada yer aldığı mevcut düzenlemeyi büyük ölçüde resmileştiriyor.
Cuma günü erken saatlerde, üst düzey bir diplomat bu düzenlemeyi “ideal değil” olarak nitelendirmişti.
Karar, dışişleri sorumlusu Kaja Kallas’ın masada yer alıp almayacağı konusunu da belirsiz bırakıyor.
Diplomat, AB başkentlerinin Kallas’ın görüşmelere katılmasını desteklediğini ama bunun “mümkün olmadığını” belirtti.
Kallas ise zirveye vardığında rolünü savundu ve Rusya’nın, Avrupa’nın güvenlik mimarisi ve NATO’nun rolü üzerine bir tartışma başlatarak saldırganlığından dikkati başka yöne çekmeye çalışarak “tuzak kurduğunu” söyledi:
“Güvenlik mimarisiyle ilgili Rusya’nın taleplerini tartışmaya başlarsak, Rusya’nın bizim için kurduğu tuzağa düşeriz. Ateşkesin olmadığı gerçeğinden dikkatimizi başka yöne çevirir ve bunun yerine Rusya’nın iddialarını dinlemeye başlarız. Burada bir saldırgan ve bir mağdur var; saldırganın ise herhangi bir güvenlik endişesi yok.”
Rusya aşırı taleplerde bulunmakla suçlanırken Kallas’ın tutumu da aynı derecede katı görünüyor.
La Stampa’ya göre Kallas, “En önemli şey, üzerinde anlaştığımız hususlara uymak: önce ateşkes, ardından barış anlaşması ve ancak ondan sonra diğer müzakereler,” dedi.
Meslektaşları, onun Moskova ile müzakere masasına oturmak için fazla sert bir tutum sergilediğini düşündü.
La Stampa’nın haberine göre, Kallas “fazla Rus karşıtı” olarak görülüyor ve maksimalist tutumları, bir anlaşmanın sağlanması için gerekli uzlaşmaların önünde engel teşkil ediyor.
Bir Avrupalı diplomat ise Politico’ya, onun “muhtemelen seçilebilecek en kötü kişi” olduğunu söyledi.
Kallas ise tutumunu yumuşatmadı. Ruslar hakkında, “Karşı tarafta güçlü birini istemiyorlar çünkü kendi maksimum taleplerini kabul ettirmek istiyorlar. Rusya maksimalist taleplerini sürdürürse, biz de taleplerimizi sürdürmeli ve buradan yola çıkarak müzakere etmeliyiz,” dedi.
Kallas’ın başkan yardımcısı olarak görev yaptığı Komisyon’un başkanı Von der Leyen, onu desteklemeyi reddetti. “Bizi kimin temsil edeceğine biz karar veririz ve bugün de öyle yaptık,” dedi.
Mevcut formatın savunucusu olan Merz ise istediğini elde etti. Dublin’de yaptığı açıklamada, “E3 formatı çok etkili olduğunu kanıtladı. Bu arada, İtalya ve Polonya’yı da her zaman dahil ediyoruz,” dedi.
Öte yandan gazeteci Leonid Ragozin, X’te yazdığı yazıda, başkentler bloğunun “Kallas’ınkiyle aynı nedenden ötürü, öncelikle İngiltere yüzünden (ki o da AB üyesi değil) baştan başarısız bir girişim” olduğunu belirtti.
Ragozin, “Amaç Rusya ile görüşmekse, o zaman Rusya’nın konuşacağı biri olmalı,” dedi.
Merz, ntv’ye verdiği demeçte, bazı Avrupalı liderlerin Trump’ın Shenzhen’deki APEC zirvesinde Putin ile yapacağı görüşmenin, Ağustos 2025’te Alaska’da gerçekleşen zirveye atıfta bulunarak “ikinci bir Anchorage” haline gelmesinden korktuğunu belirtti ve Trump’ı sürprizlerden kaçınmaya ve Avrupa ile Ukrayna’nın yanında kalmaya çağırdı.
Steve Witkoff ise barış görüşmeleri için “programda başka bir toplantı daha var” dedi ama tarih vermedi.
Politico’nun zirveden önce yayınladığı haberine göre, liderler en az üç gruba ayrılmıştı: Biri Costa’yı destekleyen grup; diğeri koltuklarını Brüksel’e devretmek istemeyen Fransa ve Almanya’dan oluşan grup; ve “hepsinden daha yalnız olan grup”, yani AB Dışişleri Şefi Kaja Kallas’ın destekçileri.
Liderler müzakerecilerin değil ülkelerin adlarını verdiler ve bu seçim, halihazırda ulusal güvenlik danışmanları düzeyinde çalışan ekibi büyük ölçüde resmileştiriyor.
Kyiv Post‘un haberine göre, 10-11 Kasım tarihlerinde Abu Dabi’de düzenlenen ve Avrupalıların ABD ve Ukrayna heyetleriyle bir araya geldiği ama Rus heyetiyle görüşmediği toplantıda, Birleşik Krallık’ı Ulusal Güvenlik Danışmanı Jonathan Powell, Almanya’yı Şansölye Friedrich Merz’in dış politika danışmanı Günter Sautter, Fransa’yı Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un diplomatik danışmanı Emmanuel Bonne ve İtalya’yı Başbakan Giorgia Meloni’nin danışmanı Fabrizio Saggio temsil etti.
AB kurumları, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in genel sekreteri Bjorn Seibert’i ve Costa’nın danışmanı Anna-Maria Boura’yı gönderirken, NATO ise Genel Sekreter Mark Rutte’nin ofisini yöneten Geoffrey van Leeuwen’i gönderdi.
Euronews’in haberine göre, İtalya ile birlikte eski E3’ü Avrupa’nın beş en büyük askeri gücü olan E5’e genişleten Polonya’nın bir sonraki turda yer alması bekleniyor.
Varşova’nın koltuğunu kimin alacağı ise henüz belli değil.
Avrupa
Gagauzya’da başkanlık seçimi ikinci tura kaldı

Moldova’ya bağlı Gagauzya Özerk Bölgesi’nde 15 Kasım’da yapılan başkanlık seçiminin ilk turunda kazanan çıkmadı ve Aleksandr Stoyanoglo ile Fyodor Gagauz ikinci tura kaldı. Bağımsız aday Stoyanoglo yüzde 38,44, sosyalist aday Gagauz ise yüzde 24,22 oy alırken katılım yüzde 37,6’da kaldı.
Moldova’ya bağlı Gagauzya Özerk Bölgesi’nde 15 Kasım’da yapılan başkanlık seçiminin ilk turunda kazanan çıkmadı.
Tüm tutanakların sayımına dayanan ilk sonuçlara göre, eski Moldova Başsavcısı Aleksandr Stoyanoglo ile sosyalist aday Fyodor Gagauz ikinci tura yükseldi.
Özerk bölge halkı, parti finansmanı davasında mahkum edilen Yevgeniya Gutsul’un yerine geçecek ismi, Kişinev’in önceki seçimlere Rusya’nın müdahale ettiği yönündeki suçlamalarının gölgesinde seçiyor.
İkinci tur 29 Kasım’da yapılacak
Bağımsız aday olarak yarışan Stoyanoglo, oyların yüzde 38,44’ünü aldı.
Sosyalist Parti’nin adayı Fyodor Gagauz ise seçmenlerin yüzde 24,22’sinin oyunu topladı.
Başkanlık (başkan) koltuğu için toplam sekiz adayın yarıştığı seçimde katılım oranı yüzde 37,6 olarak kaydedildi.
İlk turda seçilmek için geçerli oyların yarısından fazlasını almak gerekiyordu.
İkinci turun 29 Kasım’da yapılması bekleniyor.
Stoyanoglo, 2024 yılında Moldova cumhurbaşkanlığı seçimlerinde de ikinci tura kalmış ve mevcut Cumhurbaşkanı Maya Sandu’ya yenilmişti.
Sandu seçimlere Rusya’nın müdahale ettiğini savunuyor
Cumhurbaşkanı Sandu, oylamadan beş hafta önce Gagauzya’daki önceki seçimleri doğrudan Rusya’nın müdahale kampanyasıyla ilişkilendirdi.
8 Ekim’de Kişinev’deki güvenlik forumunda konuşan Sandu, Moldova’yı “Rusya’nın seçimlere müdahale laboratuvarı” olarak nitelendirdi.
Sandu, Moskova’da yaşayan iş insanı İlan Şor’un, Gutsul’un kazandığı “2023’teki Gagauzya seçimlerini satın aldığını” öne sürdü.
Sandu’ya göre aynı ağ, 2024’teki cumhurbaşkanlığı seçimleri ile Avrupa entegrasyonu referandumunu ve ardından 2025’teki parlamento seçimlerini de etkilemeye çalıştı.
Moldova savcılığı ise Gutsul davasındaki Rusya bağlantısını paranın kaynağı üzerinden tanımladı.
Soruşturma makamlarının iddiasına göre Gutsul, Şor Partisi’nde çalıştığı 2019 ile 2022 yılları arasında Moldova’ya sistematik biçimde kayıt dışı para sokulması sürecine katıldı.
Kişinev’deki mahkeme, Ağustos 2025’te Gutsul’u partinin ve seçim adayının yasa dışı finansmanı davasında yedi yıl hapis cezasına çarptırdı.
İstinaf mahkemesi Mayıs 2026’da bu kararı onadı.
Moskova müdahale suçlamalarını reddediyor
Moskova, Moldova siyasetine müdahale ettiği yönündeki suçlamaları reddediyor.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Gutsul hakkındaki kararın açıklanmasının ardından hükmü “siyasi saikli karar örneği” diye tanımladı ve Moldova yönetimini parlamento seçimleri öncesinde rakiplerine baskı yapmakla suçladı.
Peskov, 2024 sonbaharında da Moskova’nın Moldova’daki cumhurbaşkanlığı seçim kampanyasına müdahale ettiği iddialarını ayrıca yalanlamıştı.
Bu seçimde gözlemci kuruluş Promo-LEX, oy gizliliğinin ihlal edildiğini, başkalarının yerine oy kullanma girişimleri olduğunu ve oy satın alma şüphesi taşıyan vakalar yaşandığını bildirdi.
Gözlem misyonu, yerel saatle 22.00 itibarıyla teyit edilmiş 41 ihlal vakası kayda geçirdi.
Gagauzya’da başkanlık seçimiyle eş zamanlı olarak Halk Meclisi seçimleri de düzenlendi.
67 tutanaktan 66’sının incelenmesinin ardından açıklanan ilk verilere göre, 132 adaydan 13’ü kendi seçim çevrelerinde oyların yarısından fazlasını aldı.
Bu 13 adayın 10’unu bağımsızlar, üçünü ise sosyalistler oluşturuyor.
Buna göre ikinci tur oylama hem özerk bölgenin yeni başkanını hem de 35 sandalyeli meclisteki dağılımın büyük bölümünü belirleyecek.
Amerika1 hafta önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya2 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını2 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir
Asya2 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin ücret isyanı
Dünya Basını2 hafta önceDemokrasi namına: AB’nin iç düşmana karşı savaşı
Ortadoğu2 hafta önceEisenkot’tan koalisyon için üç şart
Görüş2 hafta önceMar-A-Lago’da ‘Mavi Dalga’ Korkusu: Ara Seçim ABD’ye Neler Getirecek?
Asya2 hafta önceÇin Afrika silah pazarında Fransa ve Batılı ülkelerin yerini alıyor









