Amerikan petrol şirketleri savaştan sonra Rusya’ya dönecek mi?

Donald Trump’ın seçim kampanyasını destekleyen Continental Resources’ın kurucusu Harold Hamm, Financial Times‘a verdiği mülakatta, Ukrayna savaşından sonra Amerikan petrol şirketlerinin Rusya’ya dönme ihtimalinin düşük olduğunu belirtti. Hamm, şirketlerin yaşadığı kayıplar ve siyasi riskler nedeniyle tereddüt edeceğini vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın seçim kampanyasını destekleyen Continental Resources’ın kurucusu Harold Hamm, Financial Times‘a verdiği mülakatta, Ukrayna’daki savaşın sona ermesinin ardından Amerikan petrol şirketlerinin Rusya’ya geri dönme ihtimalinden şüphe duyduğunu dile getirdi.

Hamm, şirketlerin yaşadığı zararlara dikkat çekerek, “Pek çok kişi orada çok para kaybetti. Geri dönmek isteyeceklerini sanmıyorum. Zaman zaman orada barış oluyor ama çok sık değil,” dedi.

HAyrıca, Trump’ın henüz Rusya’ya yönelik enerji sektöründeki yaptırımları kaldırmadığını hatırlatan Hamm, “Bunlar çok etkili olabilir. Özellikle de taşıma, işleme veya ticaret yapan herkesi kapsayan ikincil yaptırımlar söz konusu olduğunda,” ifadelerini kullandı.

Milyarder, diğer yatırımcıların aksine Rusya’ya yatırım yapmadığı için şanslı olduğunu, zira Rusya’nın iş yapılması “onlarca yıldır zor bir yer” olduğunu belirtti.

2014’te Kırım’ın Rusya’ya bağlanması ve 2022’de Ukrayna’ya dönük askeri müdahalenin ardından Batı’nın uyguladığı yaptırımlar, pek çok şirketi Rusya pazarından çekilmek zorunda bıraktı.

Örneğin, Amerikan petrol ve doğalgaz devi ExxonMobil, Arktik, Batı Sibirya ve Karadeniz kıta sahanlığındaki Rosneft ile ortak projelerini durdurdu ve 2022’de Sahalin-1 projesi nedeniyle 2,3 milyar dolar zarar açıkladı.

İngiliz BP, Rosneft’in en büyük hissedarlarından biri olarak 25,5 milyar dolar, Fransız TotalEnergies, Novatek’teki payıyla 14,8 milyar dolar ve İngiliz-Hollandalı Shell, Kuzey Akım-2, Sahalin-2 ve Gazprom Neft ile çeşitli ortak girişimlere yaptığı yatırımlarla 4,2 milyar dolar kaybetti.

Financial Times‘ın görüşüne başvurduğu analistlerin çoğu, Amerikan petrol şirketlerinin Rusya’ya dönmekten çekineceği konusunda Hamm ile aynı fikirde.

Columbia Üniversitesi Küresel Enerji Politikası Merkezi’nden araştırmacı Tatyana Mitrova, “Siyasi riskler hâlâ yüksek; olası bir yaptırım gevşemesi, ABD’de yönetim değişikliğiyle iptal edilebilir. Şirketler, kuralların bir gecede değiştiği bir pazara geri dönmek için acele etmeyecek,” diye konuştu.

18 Şubat’ta ABD ve Rusya heyetleri, Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesi konusunda savaşın başlangıcından bu yana ilk kez görüştü.

Bu görüşmenin ardından, toplantıya katılanlardan Rusya Doğrudan Yatırım Fonu (RDIF) Başkanı Kirill Dmitriyev, bazı Amerikan şirketlerinin 2025’in ikinci çeyreğinde geri dönmesini beklediğini ve ayrılmaları nedeniyle 300 milyar dolardan fazla kayıp yaşadıklarını tahmin ettiğini söyledi.

Belirli isimler vermese de enerji piyasasının eski aktörlerine vurgu yapan Dmitriyev, “Amerikan petrol şirketleri Rusya’da çok başarılı işler yaptı. Bir noktada geri döneceklerini düşünüyoruz, çünkü Rus doğal kaynaklarına erişim konusunda kendilerine sunulan fırsatlardan neden vazgeçsinler ki?” değerlendirmesini yaptı.

Aynı zamanda, Rusya ve ABD’nin henüz Kuzey Akım’ın sağlam kalan hattı üzerinden Avrupa’ya doğalgaz tedarikinin yeniden başlaması ve yaptırımlara tabi tutulan sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) projelerinin geleceği konusuna değinmediğini de sözlerine aekledi.