Analistlerden ABD’de enerji krizi uyarısı

İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’ndaki tedarik kesintilerinin tetiklediği enerji krizinin etkilerinin yakın zamanda ABD’de de sert şekilde hissedilebileceği belirtiliyor. Küresel piyasalarda fiziki arz eksikliği nedeniyle bazı petrol türlerinde varil başına 160 dolara ulaşan fiyat sapmaları gözlemlenirken, Wall Street Journal gazetesine konuşan analistler, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmaya devam etmesinin piyasaları “panik moduna” sokabileceğini belirtiyor.

Ortadoğu’daki savaşın ve Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatlardaki aksamaların yol açtığı enerji krizinin yansımaları, yakın gelecekte ABD’de de ciddi şekilde görülebilir.

The Wall Street Journal gazetesinin analistlere dayandırdığı haberine göre, Basra Körfezi’nden gelen petrol arzındaki daralma piyasalarda keskin fiyat sapmalarına yol açtı.

Haberde, Hürmüz Boğazı’nı baypas edebilen belirli petrol türlerinin varil başına 160 dolardan işlem gördüğü, bu rakamın Brent ve WTI kotasyonlarının çok üzerinde olduğu kaydedildi.

Tedarikçiler, sevkiyat durumunun normale dönmemesi halinde bu fiyatların tüm piyasa için gösterge haline gelebileceği uyarısında bulunuyor.

Özellikle Asya’daki rafinerilerin yakıt üretimini sürdürebilmek için aktif olarak alternatif hammadde kaynakları araması, arz açığını daha belirgin hale getiriyor.

Bu durum; Norveç, Rusya, Kolombiya ve ABD gibi diğer bölgelerden sağlanan petrolün maliyetini de yükseltiyor. Avrupa’dan Asya’ya yönlendirilen sevkiyatlar, küresel piyasalar üzerindeki baskıyı artırarak dünyanın diğer bölgelerinde de fiyat artışlarını tetikliyor.

Fiziki piyasadaki gerilim gösterge fiyatların ötesine geçti

Analistler, gösterge fiyatlardaki göreceli istikrara rağmen fiziki piyasadaki gerçek işlemlerin çok daha gerilimli bir tabloyu yansıttığını ifade ediyor. Petrol türleri arasındaki fiyat farkları rekor seviyelere ulaştı.

Lojistik kısıtlamalar ve Asya’daki yüksek talep nedeniyle Brent petrol ile ABD menşeli WTI arasındaki fark varil başına 12 dolara kadar çıktı.

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın kısa süre içinde yeniden açılmaması durumunda piyasanın “panik moduna” geçebileceğini belirtiyor. Böyle bir senaryoda fiyat artışlarının sadece Asya’yı değil, ABD’yi de doğrudan etkilemesi bekleniyor.

Küresel petrol arzında günlük 10 milyon varillik açık yaşanıyor

Küresel arzın azalması piyasa üzerindeki baskıyı derinleştiriyor. JPMorgan verilerine göre, kriz nedeniyle günlük petrol sevkiyatı yaklaşık 16 milyon varil geriledi.

Alternatif güzergahların kullanılması ve stratejik rezervlerin devreye alınmasına rağmen dünya genelindeki arz açığının günlük 10 milyon varil civarında olduğu tahmin ediliyor.

Öte yandan, 24 Mart’ta ABD’nin İran’a aracılar vasıtasıyla 15 maddelik bir plan ilettiği kamuoyuna yansıdı.

Söz konusu teklif paketinin; savaşın durdurulması, Hürmüz Boğazı’nın trafiğe açılması, yaptırımların kaldırılmasının yanı sıra nükleer program, füze çalışmaları ve müttefik güçlere verilen destekle ilgili garantileri içerdiği belirtildi. ABD yönetiminin bu paketi yüz yüze yapılacak bir görüşmede ele almayı planladığı aktarıldı.