ASEAN, İran gerilimi tırmanırken enerji ve gıda güvenliği çağrısında bulundu

ASEAN ekonomi bakanları bölgenin uluslararası ticarete açık kalacağını taahhüt etti.

ASEAN (Güneydoğu Asya Uluslar Birliği) ekonomi bakanları cuma günü yaptıkları açıklamada, Orta Doğu’daki genişleyen çatışmanın etkilerini hafifletmek için bölgenin enerji güvenliğini güçlendirmesi ve gıda güvenliğini koruması gerektiğini söyledi.

Manila’daki toplantılarının ardından yayımlanan ortak bildiride, 11 üyeli blokun ekonomi bakanları enerji piyasaları ile ekonomik istikrar arasındaki yakın bağlantı göz önüne alındığında enerji güvenliğinin güçlendirilmesinin kritik olduğunu belirtti. İran bu hafta başında Hürmüz Boğazı’ndan geçişi kapattı ve bunun sonucunda ham petrol fiyatları varil başına 100 doların üzerine çıktı.

Açıklamada şu ifadeler yer aldı:

“Enerji tüketimini yönetme, özellikle biyoyakıtlar ve yenilenebilir enerji aracılığıyla enerji kaynaklarını ve tedarik yollarını çeşitlendirme, enerji hazırlığı konusunda bölgesel iş birliğini artırma ve rezervler konusunda iş birliği yapma gereğini vurguladık… ayrıca yenilenebilir enerji dönüşümünü ve alternatif enerji geliştirmeyi hızlandırma ihtiyacını dile getirdik.”

Bakanlar ayrıca gıda güvenliğinin korunmasının gerekliliğini de vurguladı. Bu kapsamda gübrelerin erişilebilirliğinin sağlanmasının önemine dikkat çekildi; çünkü enerji ve ulaşım maliyetlerindeki artış gıda üretimini kolaylıkla etkileyebilir.

Açıklamada şöyle denildi:

“Bölgesel gıda tedarik zincirlerindeki aksaklıkları en aza indirmek, piyasaların açık kalmasını sağlamak ve özellikle ani fiyat sıçramaları olmak üzere aşırı fiyat oynaklığını azaltmaya çalışmak için ilgili ASEAN ekonomik anlaşmalarını tam olarak uygulamayı taahhüt ediyoruz.”

Ayrıca ASEAN üyesi ülkelerin gıda ve tarım tedarik zincirleri konusunda bölgesel iş birliğini güçlendirmesi gerektiği ifade edildi.

Bakanlar, Orta Doğu’daki çatışmanın ekonomik etkilerini hafifletmek için ASEAN piyasalarının ticaret ve yatırımlara açık tutulmasının gerekliliğini de vurguladı.

Cuma günü gerçekleştirilen toplantının açılışında Filipinler Ticaret Bakanı Cristina Roque, İran’da yaşananlara atıfta bulunarak “jeopolitik gerilimlerin artık uzak manşetler olmadığını” söyledi. Roque ayrıca “dayanıklılığın artık bir hedef değil”, aksine “bölgenin birincil kalkanı” olduğunu ifade etti.

Aynı gün blokun dışişleri bakanları da Orta Doğu’daki durumun yarattığı belirsizlikleri ve bunun blok üzerindeki etkilerini ele almak üzere bir video konferans gerçekleştirdi.

Filipinler’in bu yılki ASEAN dönem başkanlığı adına yapılan açıklamaya göre dışişleri bakanları, askeri saldırıların tırmanmasından ciddi endişe duyduklarını belirterek “düşmanlıkların derhal durdurulması” çağrısında bulundu ve ilgili tüm tarafların “azami itidal göstermesini” ve krizi diplomasi yoluyla çözmesini istedi.

Filipinler Dışişleri Bakanı Maria Theresa Lazaro çevrim içi basın toplantısında gazetecilere şunları söyledi: “Bölgemizi etkileyen zorluklara daha hızlı yanıt verebilmek için iş birliğimizi güçlendirme ve daha yakın çalışma konusunda da mutabakata vardık.”

İran’a yönelik saldırılar ve İran’ın karşı saldırıları, olası arz sıkıntısı beklentileri nedeniyle petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerine çıkmasına yol açtı. ASEAN para birimlerinin de zayıflamasıyla birlikte üye ülkeler çeşitli önlemler almaya başladı. Filipinler kamu çalışanları için dört günlük çalışma haftası uygulamasını başlattı. Tayland kamu sektörü çalışanlarını mümkün olan durumlarda evden çalışmaya teşvik etti ve Vietnam tüm şirketleri personeline evden çalışma imkânı tanımaya çağırdı. Tayland ayrıca Myanmar ve Laos dışındaki tüm ülkelere enerji ihracatını durdurdu.

Bu arada Endonezya’daki pestisit üreticileri fiyatların yüzde 30’a kadar artacağını açıkladı. Tayland’ın en büyük malzeme holdingi olan Siam Cement Group ise tedarik kısıtlamaları nedeniyle bir kimya iştirakine ait tesislerdeki operasyonları durdurdu.