Avrupa Komisyonu’ndan AliExpress’e rekor ceza

Avrupa Komisyonu, yasadışı ve sahte ürünlerin satışını engellemede yetersiz kaldığı gerekçesiyle Çin merkezli e-ticaret platformu AliExpress’e 550 milyon euro para cezası verdi. Avrupa Birliği Dijital Hizmetler Yasası kapsamındaki bu en yüksek ceza, platformun risk değerlendirmesi yapmaması ve denetim mekanizmalarındaki yapısal eksiklikleri nedeniyle kesildi.

Avrupa Komisyonu, Çin merkezli çevrimiçi alışveriş platformu AliExpress’e yasadışı ürünlerin satışını önlemeye yönelik yetersiz tedbirler alması nedeniyle 550 milyon euro tutarında idari para cezası verdi.

Söz konusu yaptırım, Avrupa Birliği Dijital Hizmetler Yasası (DSA) tarihindeki en yüksek ceza olma özelliğini taşıyor.

Financial Times’ın haberine göre Avrupa Komisyonu tarafından yapılan açıklamada, AliExpress’in yasadışı ürünlerin yayılmasına ilişkin riskleri düzgün bir şekilde analiz etmediği ve bu tehditleri azaltacak etkin önlemleri uygulamaya koymadığı belirtildi.

Avrupa Birliği Teknoloji Egemenliğinden Sorumlu Komiser Henna Virkkunen konuya ilişkin değerlendirmesinde, sahte kıyafetlerin, güvensiz oyuncakların, tehlikeli kozmetik ürünlerinin ve diğer yasadışı malların yayılmasının internetten alışveriş yapmanın kaçınılmaz bir bedeli olmadığını, aksine AliExpress’in Dijital Hizmetler Yasası kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal etmesi anlamına geldiğini ifade etti.

Virkkunen, tüketicilerin internet ortamında güvenle alışveriş yapabilmeleri için risklerin sistematik olarak tespit edilmesi ve ortadan kaldırılması gerektiğinin altını çizdi.

Tespit edilen ihlaller arasında ürün denetimini gerçekleştirecek personel sayısının yetersizliği, satıcıların kuralları aşmasına imkan tanıyan verimsiz moderasyon sistemleri ve platformun mükerrer ihlalde bulunan satıcıları engelleyememesi yer alıyor.

Ayrıca markaların orijinalliğini doğrulama sisteminin etkisiz olduğu ve kolayca devre dışı bırakılabildiği saptandı.

Alınan karar doğrultusunda AliExpress, ihlalleri ortadan kaldırmaya yönelik eylem planını 20 Ekim 2026 tarihine kadar Avrupa Komisyonuna sunmakla yükümlü tutuldu.

Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde şirkete yeni cezai yaptırımlar uygulanabilecek.

Euractiv’in aktardığına göre bir AliExpress temsilcisi, Avrupa Komisyonu ile karşılıklı diyaloğun sürdürülmesi yoluyla kurallara uyumun sağlanacağını belirtti.

Şirket yetkilisi, Komisyonun AliExpress’in şeffaflık konusundaki sorumluluk bilincini ve yaklaşımını takdir ettiğini de sözlerine ekledi.

Sahte ilaç şüphesiyle başlayan süreç

Avrupa Komisyonu, AliExpress hakkındaki incelemeyi 2024 yılının ilkbaharında, platformun DSA kurallarına uymadığı şüphesiyle başlatmıştı. Soruşturma kapsamında özellikle sahte ilaçlar, takviye edici gıdalar ve şüpheli gıda ürünlerinin satışı mercek altına alınmıştı.

AliExpress’e verilen bu ceza, DSA kapsamında şu ana kadar uygulanan üçüncü yaptırım oldu ve daha önceki cezaları büyük farkla geride bıraktı. Komisyon daha önce sosyal medya platformu X’e 120 milyon euro, e-ticaret platformu Temu’ya ise 200 milyon euro ceza kesmişti.

Bir diğer e-ticaret şirketi Shein hakkındaki soruşturma ise devam ediyor. DSA kurallarına göre bir firmaya yıllık cirosunun yüzde 6’sına kadar ceza verilebiliyor ancak Avrupa Komisyonu, yasanın henüz yeni olmasını hafifletici bir sebep olarak değerlendirerek bu oranı sınırda tuttu.

Öte yandan CNBC’nin nisan ayındaki haberine göre, ABD yönetimi, Amerikan teknoloji şirketlerine kesilen rekor cezalar nedeniyle Avrupa Komisyonu ile karşı karşıya gelmişti.

Son iki yılda Amerikan firmalarına kesilen cezaların toplamı 7 milyar dolara ulaşırken, bu tutarın 2 milyar dolardan fazlası tek başına Apple’a yönelik yaptırımlardan oluşmuştu.

Bu cezaların üçü AB anti-tröst mevzuatı uyarınca verilirken, diğer üçü Dijital Pazarlar Yasası (DMA) ve Dijital Hizmetler Yasası (DSA) çerçevesinde karara bağlanmıştı.