Ukrayna ordusunun Rusya topraklarında petrol rafinerileri ve lojistik merkezlerine yönelik düzenlediği uzun menzilli dron saldırılarının ABD ve Fransa istihbaratının yardımıyla gerçekleştirildiği bildirildi. Financial Times’a konuşan kaynaklar, iki ülkenin hava savunma sistemlerini aşacak rotaları ve kritik altyapı tesislerini belirlemede Ukrayna’ya veri sağladığını aktardı.

Ukrayna ordusunun Rusya topraklarında yer alan onlarca büyük petrol rafinerisini ve ardından Wildberries şirketine ait depoları hedef alan uzun menzilli saldırı serisinin, ABD ve Fransa istihbaratının sağladığı destek sayesinde mümkün olduğu bildirildi.

Financial Times (FT) gazetesinin konuya vakıf yetkililere dayandırdığı haberine göre, ABD ve Fransız istihbarat servisleri Ukrayna Silahlı Kuvvetlerine hedef seçimi, hava savunma sistemlerinin konumlarının değerlendirilmesi ve insansız hava araçlarının (İHA) Rusya topraklarının derinliklerindeki hedeflere ulaşmasını sağlayacak rotaların belirlenmesi konularında yardım etti.

Ukraynalı yetkililer, ABD ve Fransa’dan sağlanan istihbarat verilerinin hedef seçim sürecini iyileştirdiğini ve Ukrayna birliklerinin “nerelerin vurulacağını anlamalarına” yardımcı olduğunu belirtti.

Ukrayna’nın eski Savunma Bakanı Andrey Zagorodnyuk FT’ye yaptığı açıklamada, “Rusya’yı bir sistem olarak düşünüyoruz. Bu sistemi anlamak, etkinin çok daha önemli olacağı kritik unsurları tespit etmeye imkan tanıyor” dedi.

Zagorodnyuk, ABD ve Fransız istihbaratının öncelikli hedefleri belirleme kabiliyetini artırdığını kaydetti.

Zagorodnyuk’un aktardığına göre, hava savunma sistemlerinin engellemesi veya teknik sorunlar nedeniyle ana hedefin vurulması imkansız hale geldiğinde, operatörler yedek tesislere yöneliyor.

Temmuz ayında yalnızca Rus enerji altyapısına değil, aynı zamanda e-ticaret platformu Wildberries’in depolarına yönelik saldırılar da başladı.

Verstka yayınının hesaplamalarına göre, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri bir buçuk hafta içinde şirketin toplam alanı yaklaşık 860 bin metrekareyi bulan sekiz deposunu vurdu. Bu alan, e-ticaret platformuna ait tüm kapalı mekanların yaklaşık yüzde 15,4’üne denk geliyor.

Şirket için en büyük hasar, Moskova bölgesindeki Elektrostal kentinde bulunan Wildberries deposunda meydana geldi. 18 Temmuz’daki saldırının ardından tesisteki yaklaşık 250 bin metrekarelik alan yandı.

Financial Times’ın haberine göre Ukrayna, petrol altyapısına yönelik uzun menzilli saldırı taktiğini de değiştirdi. Ukrayna ordusu, fabrikalara ve depolama tanklarına yönelik kitlesel saldırılar yerine kritik öneme sahip kilit noktaların vurulmasına ağırlık vermeye başladı.

Rusya SİHA ve terör riski sigortasında tekil sisteme geçiyor

The New York Times gazetesi daha önce yayımladığı haberde, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) uzmanlarının ekipmanlar içinde değiştirilmesi veya tamir edilmesi son derece zor olan belirli unsurları tespit ettiğini yazmıştı.

CIA ayrıca Karadeniz, Akdeniz ve diğer denizlerdeki tankerlere insansız deniz araçları ve kamikaze İHA’larla düzenlenen saldırılarda da Ukraynalılara yardım sağlıyor.

Saldırı öncesinde İHA müfrezeleri, mühendislerden ve sektör uzmanlarından danışmanlık alıyor. Bu uzmanlar, işletmelerin çalışması açısından kritik öneme sahip olan ve değiştirilmesi en zor ekipman unsurlarını belirliyor.

Yeni taktiğin unsurlarından biri de tamirat tamamlanana kadar aynı kritik bileşenlere yönelik tekrarlayan saldırılar düzenlemek oldu.

Ukraynalı planlamacılar ayrıca Rusya’nın enerji altyapısının ayrıntılı bir haritasını oluşturdu. Bu harita, hasar görmesi halinde sistemin işleyişinde ölçekli aksamalara yol açabilecek tesislerin tespit edilmesini sağlıyor.

İnsansız hava aracı saldırıları sonucunda Tyumen Petrol Rafinerisi 28 Temmuz’da, Gazprom Neftekhim Salavat Rafinerisi 14 Temmuz’da, Rosneft’e ait Sızran Petrol Rafinerisi 12 Temmuz’da, Saratov Petrol Rafinerisi 8 Temmuz’da, Omsk Petrol Rafinerisi 6 Temmuz’da ve Lukoil’e ait Nijegorodnefteorgsintez tesisi 2 Temmuz’da üretimi durdurdu.

Energy Intelligence verilerine göre, Rusya’daki petrol işleme hacmi Temmuz ayında günlük 3,58 milyon varile geriledi. Bu miktar, en azından 2002 yılından bu yana kaydedilen en düşük seviye olma niteliği taşıyor.

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ülkesinden yapılan ürün ihracatına getirilen kısıtlamaların hızla çözülmemesi halinde Avrasya Ekonomik Topluluğu için sonun başlangıcı olacağını söyledi. Sorunun yalnızca Erivan’ı değil tüm birliği ilgilendirdiğini belirten Paşinyan, Avrasya Ekonomik Topluluğu’nun felç olduğunu savundu.

rmenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Ermenistan menşeli ürünlerin ihracatına getirilen kısıtlamaların yalnızca Erivan için değil, tüm Avrasya Ekonomik Topluluğu (AEB) için bir sorun oluşturduğunu açıkladı.

Armenpress’in aktardığına göre Paşinyan, “Sorun Ermenistan’da değil, AEB’dedir. Çünkü Avrasya Ekonomik Topluluğu’nun felç olduğu ve çalışmadığı ortaya çıkmaktadır. Bu mesele hızlı bir şekilde çözülmezse, bunun AEB için sonun başlangıcı olacağını tahmin etmeme izin verin” ifadelerini kullandı.

Avrupa Birliği (AB) ile Avrasya Ekonomik Topluluğu arasında bir seçim yapmak üzere olası bir referandum düzenlenmesiyle ilgili soruya yanıt veren Paşinyan, oylamadan önce Ermenistan’ın ilk olarak resmi biçimde AB üyeliği için başvuruda bulunması gerektiğini bildirdi.

Paşinyan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı telefon görüşmesine de değinerek bazı konularda karşılıklı anlayışa ulaşıldığını belirtti. Ermenistan Başbakanı, “En önemlisi, Ermenistan Cumhuriyeti’nin kendisi için alternatifler oluşturma hususunda yasal bir hakkının bulunmasıdır. Rusya Devlet Başkanı’na bu yolu açtığımızı ve özellikle Ermenistan Cumhuriyeti halkının da bu yönde oy kullanmış olması sebebiyle bu yolda ilerleyeceğimizi söyledim” dedi.

Putin referandum çağrısı yapmıştı

Kremlin Basın Servisi’nin 27 Temmuz’daki açıklamasına göre Putin, Paşinyan ile gerçekleştirdiği görüşmede Ermenistan’ın AB’ye katılımı konusunda ülkede en kısa sürede bir referandum yapılması gerektiğini belirtti.

Rusya Devlet Başkanı daha önce yaptığı değerlendirmelerde, Rusya’nın Ermenistan’ın Avrupa Birliği ile ilişkilerini geliştirmesine sakin yaklaştığını ancak AEB gümrük birliği ile AB bünyesinde aynı anda yer almanın imkansız olduğunu söylemişti. Putin, bu durumun tamamen ekonomik nitelikte bir konu olduğunu vurgulamıştı.

Mayıs ayında Rusya, Belarus, Kazakistan ve Kırgızistan liderleri, Astana’da düzenlenen AEB Zirvesi’nin ardından Ermenistan’a ulusal bir referandum düzenleme çağrısında bulunmuştu. Liderler, Ermenistan’ın Avrupa Birliği’ne katılım veya Avrasya Ekonomik Topluluğu’ndaki üyeliğini sürdürme arasında bir seçim yapmasını istemişti.

AEB üyesi ülkelerin liderleri ayrıca, Ermenistan’ın AB’ye katılım süreciyle bağlantılı olarak AEB Anlaşması’nın Ermenistan yönünden askıya alınmasının olası sonuçlarına ilişkin aralık ayına kadar bir rapor hazırlanması talimatını vermişti.

Mayıs ayı sonunda Rusya Federal Tarımsal Denetim Servisi (Rosselhoznadzor), Ermenistan’dan çiçek ithalatını yasaklamış; domates, salatalık, yeşillik ve çilek sevkiyatına kısıtlama getirmişti.

Kurum daha sonra kalitesiz Ermeni alkollü ürünlerinin tespit edildiğini duyurmuştu. Kısıtlamalar vişne, üzüm, elma, armut, ayva, patlıcan, patates ve kurutulmuş meyveleri kapsayacak şekilde genişletilmiş, aynı zamanda bu ürünlerin AEB üzerinden transit geçişi de yasaklanmıştı.

Rosselhoznadzor, 25 Temmuz’da Ermenistan menşeli süt ürünlerinin satışına izin vermeyerek 27 Temmuz itibarıyla bu ürünlerin ithalatına yasak getirildiğini ilan etmişti.

Ermenistan Gıda Güvenliği Denetim Kurulu, Rusya’nın süt ürünleri ithalatını yasaklamasının ardından yaptığı açıklamada, süt ürünlerinin kalitesine yönelik sürekli izleme yapıldığını ve ürünlerin belirlenen standartlara uygun olduğunu bildirmişti.

Öte yandan Avrupa Komisyonu, ticaret kısıtlamalarının etkilerini hafifletmek amacıyla haziran ayında Ermenistan’a 34 milyon euro tahsis etmişti.

Bu finansal destek, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile yaptığı görüşmenin ardından açıklanan yardım paketinin ilk dilimini oluşturmuştu.

AB ayrıca Ermenistan ihracatının yüzde 80’ine uygulanan gümrük vergilerini düşürme kararı almıştı.

İran’ın, ABD ile süren savaşın ortasında hava savunmasını yeniden güçlendirmeye çalışırken, Çin yapımı 400 adet omuzdan fırlatılan hava savunma füze sisteminin ilk partisinin birkaç hafta içinde teslim alması bekleniyor.

Anlaşma hakkında bilgi sahibi üç kaynağın, Reuters’a yaptığı açıklamada bu bilgiyi paylaştığı kaydedildi.

60 ila 70 milyon dolar değerindeki alım, ABD ve İsrail’le savaşın başlamasından bu yana Tahran’ın kısa menzilli hava savunmasını güçlendirmeye yönelik bilinen en büyük girişimlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Kaynaklara göre sözleşme, Çin yapımı QW-12 ve FN-16 füzelerini de içeren 300 ila 400 adet taşınabilir hava savunma sistemi, yani MANPADS alımını kapsıyor.

Anlaşma, İran tarafıyla Çinli tedarikçi arasında aracı olarak hareket ettiği belirtilen Hong Kong merkezli Zhongqing Baoshang International Investment şirketiyle imzalandı.

Konunun hassasiyeti nedeniyle isimlerinin açıklanmaması koşuluyla konuşan kaynakların verdiği bilgilere ilişkin İran Dışişleri Bakanlığı Reuters’ın yorum talebine henüz yanıt vermedi.

Çin Dışişleri Bakanlığı ise şu açıklamayı yaptı:

“İlgili haberler tamamen asılsızdır. Çin, barışın teşvik edilmesi ve çatışmanın sona erdirilmesi yönünde sürekli olarak rol oynamıştır.”

Zhongqing Baoshang International Investment’ın ana şirketi olan Pekin merkezli Zhong Qing Bao Shang Group da salı günü gönderilen yorum talebine hemen yanıt vermedi.

İran, ABD ve İsrail’in füze, insansız hava aracı ve hava savunma programlarıyla bağlantılı tesislerini vurduğu aylar süren çatışmaların ardından yeniden silahlanmaya ihtiyaç duyuyor. Tahran bu saldırılara balistik füze ve insansız hava aracı salvo atışlarıyla karşılık verdi.

Çatışmalar, sabit askeri ve stratejik tesislerin gelişmiş savaş uçaklarına ve hassas güdümlü silahlara karşı savunulmasının ne kadar güç olduğunu ortaya koydu.

Washington, iki hafta süren bombardımanı cumartesi günü aniden durdurdu. Ancak ABD Başkanı Donald Trump, teorik olarak nisandan bu yana ateşkes halinde bulunan beş aylık savaşı sona erdirmeye yönelik müzakerelerin başarısız olması durumunda saldırıların yeniden başlayacağını söyledi.

Yüzlerce MANPADS sisteminin teslim edilmesi, İran’ın kısa menzilli hava savunma silahı envanterini önemli ölçüde genişletecektir.

Ancak kaynaklar, anlaşmanın imzalanmış olmasına rağmen teslimat takvimi, miktarlar ve uygulamaya ilişkin diğer ayrıntıların hâlâ değişebileceği uyarısında bulundu.

Taraflar arasında üzerinde uzlaşılan plana göre teslimatlar ilk aşamada Çin’in batısındaki Urumçi kentinden hava yoluyla gerçekleştirilecek, ardından Pakistan üzerinden İran’a ulaştırılacak. Kaynaklar, Pakistan’dan sonraki sevkiyatın hava yoluyla mı yoksa kara yoluyla mı yapılacağını açıklamadı.

Pakistan ordusunun halkla ilişkiler birimi ISPR şu açıklamayı yaptı:

“Pakistan’ın Çin’den İran’a hava savunma silahları tedarikinde rol aldığı yönündeki iddialar tamamen uydurma ve gerçek dışıdır.”

İki Batılı istihbarat kaynağı ve İranlı bir yetkili, Tahran’ın Çin yapımı askeri malzemeleri ve çift kullanımlı bileşenleri daha gizli biçimde taşımak ve sevkiyatların kesintiye uğrama riskini azaltmak amacıyla kara güzergâhlarını kullanma seçeneğini de araştırdığını söyledi.

Söz konusu tedarik süreci, yıllardır devam eden yaptırımlara ve savunma alanındaki ithalat kısıtlamalarına rağmen İran İslam Cumhuriyeti’nin yerli silah üretimiyle yabancı tedarikçileri birlikte kullanmaya devam ettiğini gösteriyor.

Reuters daha önce, görüşmeler hakkında bilgi sahibi kişilere dayandırdığı haberinde İran’ın Çin’den gemisavar seyir füzeleri satın almak üzere ayrı bir anlaşma imzalamaya yakın olduğunu bildirmişti. Reuters, bu anlaşmanın sonuçlandırılıp sonuçlandırılmadığını teyit edemedi.