Axios: Trump, İran’da saldırı ile müzakere arasında

Axios’a göre ABD Başkanı Donald Trump, İran’la müzakerelere biraz daha zaman tanımak ile ülkenin enerji ve ulaştırma altyapısına yönelik tehdit ettiği saldırıları hayata geçirmek arasında karar eşiğine geldi. Trump, 7 Nisan Salı gününü İran’da “Elektrik Santralleri Günü” ve “Köprüler Günü” ilan ederken, anlaşma çıkmaması halinde ülke genelinde köprülerin ve santrallerin hedef alınacağını söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump için belirleyici bir ana gelindi. Axios’un haberine göre Trump, İran altyapısını yok etme tehdidini hayata geçirmek ile saldırıları yeniden erteleyip müzakerelere fırsat tanımak arasında karar vermek zorunda.

Trump, 5 Nisan’da, Hürmüz Boğazı açılmazsa İran’daki elektrik santrallerini ve köprüleri yıkmakla tehdit etti. “Salı [7 Nisan], İran’da Elektrik Santralleri Günü ve Köprüler Günü olacak” dedi.

Trump, aynı gün pazar günü Fox News’e verdiği mülakatta, İran’la anlaşma sağlanması için “yarın iyi bir ihtimal” bulunduğunu söyledi. Anlaşma çıkmaması halinde “ülkenin her yanında köprülerin ve elektrik santrallerinin çöktüğünü göreceksiniz” ifadesini kullandı.

Trump, “Eğer hızlı biçimde anlaşma yapmazlarsa her şeyi havaya uçurmayı ve petrolü ele geçirmeyi düşünüyorum” diye konuştu.

İran Meclis Başkanı Mohammad Bakır Kalibaf, ABD başkanının tehditlerine karşılık, Trump’ın “pervasız eylemlerinin” ABD’yi “her aile için gerçek bir cehennemin” içine çektiğini söyledi. Kalibaf, bütün bölgenin “ateşe verileceğini” de ekledi.

Trump daha önce de İran’ın enerji tesislerine yönelik saldırıları birkaç kez ertelemişti.

Axios’a konuşan üst düzey bir yönetim yetkilisi, “Başkan, anlaşmanın yaklaştığını görürse muhtemelen [saldırıları] erteler. Ama bu kararı yalnızca kendisi verir” dedi.

Pentagon’daki bir kaynak ise bu kez son tarihin uzatılabileceği ihtimaline “şüpheyle” bakıldığını söyledi.

Amerikalı yetkililerden birine göre Trump, yönetim içindeki “en kana susamış” isim. Aynı yetkili, Trump’ı “kuduz köpek gibi” diye niteledi ve Savunma Bakanı Pete Hegseth ile Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun onun yanında “güvercin gibi” kaldığını söyledi.

Axios’un aktardığına göre Trump, danışmanları ve müttefikleriyle elektrik santrallerine ve köprülere yönelik saldırı planını görüşmeye başladı. Trump’ın bu görüşmelerde, “Altyapı Günü hakkında ne düşünüyorsunuz?” diye sorduğu belirtildi.

Başkan Yardımcısı J.D. Vance, özel temsilci Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner, bunun mümkün olması halinde Trump’ın şimdi anlaşma yapmaya çalışması gerektiğini düşünüyor. Buna karşılık İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) liderleri ile Güney Carolina Cumhuriyetçi Senatörü Lindsey Graham gibi siyasi müttefikler, İran Hürmüz Boğazı ablukasını kaldırmak ya da yüksek oranda zenginleştirilmiş uranın tamamından vazgeçmek gibi tavizler vermeden Trump’ın ateşkesi kabul etmemesi çağrısı yapıyor.

İran, bir gün önce, ABD ile yürütülen görüşmelerde arabulucu rolü üstlenen Pakistan üzerinden, on maddelik ateşkes önerisine verdiği cevabı iletti. Buna göre Tahran, geçici ateşkes teklifini reddetti ve savaşın nihai olarak sona erdirilmesinde ısrar etti.

Axios’a konuşan kaynaklardan biri, bu planı “maksimalist” diye niteledi. Ancak Beyaz Saray bunun bir ret cevabı değil, müzakere hamlesi olarak görüyor.

Trump’ın danışmanları, arabuluculara, saldırıların ertelenmesinin değerlendirilebilmesi için İran tarafından olumlu işaretler görülmesi gerektiğini anlattı. Danışmanlardan biri, “Müzakerelerin tam ortasındayız, her şey olabilir” dedi.

Trump, “Bütün ülke bir gecede yok edilebilir ve bu belki de yarın [7 Nisan] olabilir” ifadesini kullandı.

Trump, “Planımız şu: Yarın gece yarısına kadar İran’daki bütün köprüler yıkılmış olacak. İran’daki bütün elektrik santralleri yanacak, patlayacak ve bir daha asla kullanılmayacak” diye konuştu.

ABD başkanı, altyapının “istersek dört saat içinde” yok edilebileceğini söyledi. Ancak ABD’nin bunu istemediğini de ekledi.

Trump, görüşmelerin “iyi gittiğini” ve karşı tarafta ABD’nin “iyi niyetli” diye nitelediği bir müzakereci bulunduğunu söyledi.

Axios’a konuşan iki kaynağa göre İran’ın enerji tesislerine yönelik geniş çaplı bombardıman planı, Trump’ın emir vermesi halinde uygulamaya hazır.

Kaynaklardan biri, “Trump bir anlaşma ortaya çıkarsa bunu kabul ederdi, ama İranlıların buna hazır olup olmadığı belirsiz. Salı günü akşam saat 8’e kadar ortam son derece gergin olacak” dedi.