Avrupa
Beyaz Saray NATO müttefiklerini ‘sadakat’ listesine ayırıyor

ABD yönetiminin, NATO müttefiklerini İran ile yürütülen savaşa verdikleri askeri destek ve savunma harcamaları kriterlerine göre sınıflandıran kapsamlı bir “sadakat listesi” hazırladığı bildirildi. Politico’nun haberine göre Beyaz Saray, operasyonlara katılımı reddeden müttefiklerin askeri ve diplomatik sonuçlarla karşılaşabileceği uyarısında bulunurken, ittifak içinde “ödül ve ceza” mekanizmasına dayalı yeni bir dönem stratejisi geliştiriliyor.
ABD yönetiminin, İran ile devam eden savaş süresince NATO müttefiklerini “sadakat” ve “savunma harcamaları” üzerinden kategorize eden bir “uslu ve yaramazlar listesi” oluşturduğu bildirildi.
Politico’nun 22 Nisan tarihinde yayımladığı habere göre, ABD’li yetkililer, müttefik ülkeleri ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü askeri faaliyetlere sağladıkları katkı oranına göre sıralayan ve diplomatik çevrelerde “uslu-yaramaz listesi” olarak adlandırılan bir çalışma yürütüyor.
Avrupalı diplomatlar ve ilgili görüşmeler hakkında bilgi sahibi olan bir ABD savunma yetkilisi, söz konusu önerinin NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin bu ay Washington’a gerçekleştireceği ziyaret öncesinde olgunlaştırıldığını aktardı.
Hazırlanan plan, üye ülkelerin farklı kategorilere ayrılmasını ve İran’a yönelik askeri operasyonlara iştirak etmeyi geri çeviren başkentler için muhtemel sonuçların belirlenmesini öngörüyor.
İran operasyonlarına destek konusu ayrışma yaratıyor
Süreci değerlendiren yetkililer, bu girişimi müttefikleri “uslu” ve “yaramaz” şeklinde tasnif eden bir çerçeve olarak tanımlıyor. Bu terminolojinin, Savaş Bakanı Pete Hegseth’in daha önce kullandığı söylemle paralellik gösterdiği ifade ediliyor.
Hegseth, benzer bir yaklaşımı ilk kez aralık ayında gündeme getirerek, “İsrail, Güney Kore, Polonya, giderek artan bir oranda Almanya, Baltık ülkeleri ve diğerleri gibi sorumluluk üstlenen örnek müttefiklerin özel desteğimizi göreceğini” belirtmişti.
Hegseth ayrıca, “Kolektif savunma noktasında üzerine düşeni yapmayan müttefiklerin ise bunun sonuçlarıyla yüzleşeceğini” kaydetmişti.
Beyaz Saray’ın kademeli sıralama planının, bazı müttefik devletlerin “Destansı Öfke” adı verilen operasyona katılmayı reddetmesine bir tepki olarak tasarlandığı bildiriliyor.
Konuya ilişkin açıklama yapan Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, ABD askerlerine ev sahipliği yapan bazı ülkelerin “gerektiği anlarda ABD’nin yanında durmadığını” vurguladı. Kelly, “ABD’nin bu durumu unutmayacağını” ifade ederek müttefiklere yönelik uyarıda bulundu.
Washington’ın talepleri müttefikler arasında mesafe açıyor
NATO bünyesinde, Washington’ın taleplerine uyum sağlayan ülkeler ile bu çizgiden sapanlar arasında belirgin bir ayrışma yaşanıyor.
İspanya, Fransa ve Birleşik Krallık ile birlikte askeri destek taleplerini reddettiği ya da bu taleplere yanıt vermekte geciktiği gerekçesiyle “yaramaz” kategorisinde değerlendiriliyor.
Buna mukabil Almanya, Polonya ve Romanya’nın, ABD operasyonlarına verdikleri destek ve Amerikan güçlerine sağladıkları ev sahipliği nedeniyle avantajlı konuma gelmesi bekleniyor.
Varşova yönetiminin askeri sevkiyatların mali yükünün büyük kısmını üstlendiği, Bükreş’in ise üs erişim imkanlarını genişlettiği bildiriliyor.
Bulgaristan’ın da operasyon süresince lojistik destek sağladığı kaydediliyor. Baltık ülkeleri ise savunma harcamalarını ABD’nin belirlediği hedeflerle uyumlu şekilde yüksek tutmaları sebebiyle “örnek müttefikler” arasında yer alıyor.
Bu önerinin hayata geçirilmesi durumunda Washington’ın; asker konuşlandırma faaliyetlerini, ortak askeri tatbikatları ve silah satışlarını daha uyumlu hareket eden ülkelere kanalize etmesi bekleniyor. Bu durumun, ittifak içindeki işbirliği zeminini siyasi uyuma endeksli bir ödül mekanizmasına dönüştürebileceği ifade ediliyor.
Buna karşın diplomatlar, söz konusu cezalandırıcı adımların uygulamadaki karşılığına dair ciddi belirsizliklerin sürdüğünü vurguluyor.
Bir Avrupalı yetkili, ABD’nin “kötü müttefik” olarak tanımladığı ülkelere yönelik ne tür yaptırımlar uygulayacağına dair “somut fikirlerin” henüz oluşmadığını belirtti.
Aynı yetkili, askerlerin daha uyumlu görülen ülkelere kaydırılması gibi hamlelerin, nihayetinde ABD’nin kendi stratejik çıkarlarına da zarar vererek ters tepebileceği uyarısında bulundu.
Gelişmeler ABD siyasetinde de yankı bulurken, Senatör Roger Wicker, ittifaklara “alaycı” bir perspektifle yaklaşmanın bu ortaklıkların stratejik değerini zayıflattığını ifade etti.
Eski hükümet yetkilileri ise, Washington’ın müttefikleriyle yaşadığı derinleşen kopuşu yönetme kabiliyetini sorguluyor.
Özellikle NATO müttefiklerine yönelik artan baskılar ve Grönland’ın ilhak edilmesine yönelik tekrarlanan çağrıların ardından, ittifakın geleceğine dair soruların daha kritik bir hal aldığı vurgulanıyor.
Avrupa
Sol Parti’de “çete lideri” krizi

Berlin’de eyalet seçimlerini birinci sırada bitiren Sol Parti, zafer partisine katılan isimler nedeniyle kriz yaşıyor.
Partinin Federal Meclis üyesi Ferat Koçak, suç dünyasıyla olan bağlantılarına yönelik eleştirilerin ardından parlamento görevlerinden ayrılıyor.
Partinin meclisteki grup başkanı Sören Pellmann, “Ferat Koçak, tam şeffaflık sağlanana kadar bir sonraki duyuruya kadar geri çekileceğini bize bildirdi. Gelişmeleri bekleyip göreceğiz,” dedi.
Pellmann, Koçak’ın bir sonraki duyuruya kadar Federal Meclis İçişleri Komisyonu toplantılarına da katılmayacağını söyledi. Koçak ayrıca şimdilik kamuoyu önüne çıkmaktan da kaçınacak.
Pellmann, olası diğer sonuçların “daha sonra birbirimizle dayanışma içinde” tartışılacağını belirtti.
Koçak, organize suçla ilişkilendirilen Remmo aşiretinin bir üyesiyle yazışmaları nedeniyle eleştirilere maruz kaldı.
Söz konusu olay, özellikle Koçak ile aile reisi Issa Remmo’nun oğlu Firas Remmo arasındaki mesajlaşmayı içeriyor.
Koçak, “birçok kişiyle” mesajlaştığı için muhatabının kim olduğunu bilmediğini iddia etti. Issa Remmo’ya gönderdiği selamları ise “nezaket” olarak nitelendirdi.
Aynı zamanda Sol Partili milletvekili, “organize suçla bağlantılı” kişilerle temas kurmanın “hiçbir şekilde haklı gösterilemeyeceğini” belirtti.
Koçak’a yöneltilen suçlamalar, Issa Remmo’nun Berlin Eyalet Meclisi seçimlerinin yapıldığı akşam Berlin’in Neukölln semtinde düzenlenen Sol Parti’nin seçim partisine katılmış olması nedeniyle daha da ağırlaştı.
Sol Parti, Remmo’nun davet edilmediğini ve dışarı çıkarıldığını belirterek olaydan uzak durdu.
Bunun üzerine diğer partiler, Koçak’ın Bundestag’daki Sol Parti milletvekili grubundan ihraç edilmesini talep etti.
Koçak daha önce, şüpheleri gidermek ve ekibiyle istişare ederek iletişim yöntemlerini gözden geçirmek için zaman ayırmak istediğini açıklamıştı.
Bu durum, kendi partisi içinde de eleştirilere yol açtı. Örneğin, uzun süredir Federal Meclis üyesi olan ve parlamentonun eski başkan yardımcısı Petra Pau, X’te yaptığı açıklamada, “Şu anda ‘zaman ayırmak’ aslında ne anlama geliyor? Artık sorumluluk alın,” dedi ve bu durumda, “artık saflığa inanamayacağını” söyledi.
Sol Parti’nin federal genel sekreteri Janis Ehling ise şöyle konuştu:
“Bu durumda olduğu gibi, bağlantılarla ilgili en ufak bir izlenim bile partimizin itibarına zarar veriyor.”
Fakat Pau’nun aksine, Ehling, Koçak’ın iddialara yanıt vermek için zaman ayırmayı planladığını duyurmasını övdü.
Yeşiller’in milletvekili grubu başkanı Katharina Dröge de Sol Parti’nin milletvekili grubuna Koçak’ı ihraç etmeleri için çağrıda bulunmuştu.
Dröge, Sol Parti’ye “Bay Koçak’ın Sol Parti milletvekili grubunun bir parçası olmaması” yönünde tavsiyede bulunacağını söyledi.
Aynı zamanda Dröge, Koçak’a yönelik eleştirileri, partisinin Sol Parti’nin kendi saflarındaki “antisemitizmle mücadele” konusunda yeterince çaba göstermediğine dair suçlamalarıyla ilişkilendirdi.
Remmo’nun da katıldığı Neukölln seçim partisine İsrail karşıtı aktivist İbrahim İbrahim de katıldı.
Fotoğraflarda Koçak, Alman devletinin “terör örgütü” olarak sınıflandırdığı Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC) mensubu olduğu öne sürülen İbrahim ile görülüyor.
Dröge, Koçak’ın “terörizmi yücelten, İsrail Devleti’nin varlığını sorgulayan ve “antisemitik olaylarla” tanınan kişilere yakınlığı nedeniyle” defalarca dikkat çektiğini söyledi.
Ondan önce, Yeşiller’den birkaç önde gelen siyasetçi, Sol Parti’nin “antisemitik” görüşlere sahip parti üyelerini ihraç etmesini talep etmişti.
Bu talepte bulunanlar arasında Yeşiller’in Avrupa işlerinden sorumlu politikacısı Sergey Lagodinsky ve Federal Meclis Başkan Yardımcısı Omid Nouripour da yer alıyordu.
Baden-Württemberg Eyalet Başbakanı Cem Özdemir (Yeşiller) ise Sol Parti “antisemitizmden” kesin bir şekilde uzaklaşmadığı sürece kendi partisini bu parti ile koalisyon kurmaması konusunda uyardı.
Bu mesele, iki eyalette eyalet hükümetlerinin kurulmasını zorlaştıracak gibi görünüyor: Hem Mecklenburg-Batı Pomeranya’da hem de Berlin’de yapılan eyalet seçimlerinin ardından Yeşiller, SPD ve Sol Parti arasında görüşmeler sürüyor.
Mecklenburg-Batı Pomeranya’da hedef SPD liderliğindeki, Berlin’de ise hedef Sol liderliğindeki bir koalisyon.
Sol Parti, tabanındaki Filistin yanlısı aktivistlerin “antisemitizme ya da İsrail’e karşı nefrete” kaydığı yönündeki suçlamaları reddetti.
Sol Parti’nin baş adayı Elif Eralp, “Şiddet ve terörizmi kutlamak kesinlikle kabul edilemez. Yahudilerin –tıpkı Müslümanlar, queer bireyler ve şehrimizdeki herkes gibi– kendilerini güvende hissedebilmelerini sağlamak için elimden gelen her şeyi yapacağım,” dedi.
Avrupa
Kallas, Kızıldeniz görevi için daha fazla savaş gemisi istedi

Kaja Kallas, AB’nin Kızıldeniz’deki deniz taşımacılığını korumaya yönelik deniz misyonunun genişletilmesini istedi.
Gemilerinin sayısını 10’un üzerine çıkarmak zorunda kalacağını belirten AB dış politika şefi, pazartesi günü yaptığı açıklamada, şu anda bölgede o kadar çok gemi bulunmadığını da ekledi.
AB’nin Aspides misyonu, deniz taşımacılığını Yemen direnişinin misillemelerinden korumak amacıyla 2024 yılında başlatılmıştı.
Diplomatlar, şu anda altı savaş gemisinin görev yaptığını belirtiyorlar.
Kallas, Birleşmiş Milletler’de düzenlenen dünya liderlerinin yıllık toplantısının kenarında gazetecilere yaptığı açıklamada, “Aspides uygulamaya konulduğunda, en az 10 gemiye ihtiyaç olduğu belirtilmişti. Bence şu anda durum daha da ciddi,” dedi.
Ensarullah (Husiler) milisleri son haftalarda Kızıldeniz kıyılarında hızlı ilerlemeler kaydetti.
Bu durum, ABD-İran savaşı nedeniyle trafiğin zaten azaldığı Hürmüz Boğazı’nı da içeren bölgedeki güzergâhları daha da karmaşık hale getirdi.
Aspides misyonunun kilit ülkelerinden biri olan İtalya, geçen perşembe günü kendi gemileri için bölgede bir deniz misyonu hazırladığını duyurdu ve AB’nin yeni krize yanıt vermesini bekleyemeyeceğini belirtti.
Kallas, Husi saldırılarının Avrupa’nın çıkarlarını etkilediğini ve küresel ekonomiye yansıdığını belirtti:
“AB’nin Aspides operasyonu, bölgedeki güvenliğe ve küresel deniz taşımacılığına hayati bir katkı sağlıyor; fakat operasyona, bölgedeki artan tehdit düzeyiyle başa çıkabilmek için daha fazla deniz ve hava gücü gerekiyor.”
Kallas, 19 Eylül’de AB’nin 27 üye ülkesine bir mektup göndererek katkılarınızı artırmalarını istedi.
Mektupta, konunun yaklaşan savunma ve dışişleri bakanları toplantılarında ele alınacağını belirtti ve şunları söyledi:
“Şu anda da gelişmeye devam eden bu durum, tedarik zincirlerimize yansımalarıyla Avrupa’nın çıkarlarını şimdiden etkiliyor ve zaten artan yakıt fiyatlarından darbe almış ekonomilerimizi destekleme kabiliyetimizi de olumsuz etkileyebilir. Şu an için Husiler yalnızca Suudi Arabistan’la bağlantılı hedefleri vuracaklarını belirtse de, Boğaz’dan geçen gemilere yönelik eylemleri konusunda belirsizlik var. Her halükarda, artık deniz taşımacılığına zarar verme potansiyeli açısından daha avantajlı bir konumdalar.”
Avrupa
AfD lideri Weidel: Sol Parti zenginleri vuracak

Almanya için Alternatif (AfD) lideri Alice Weidel, Die Linke’nin (Sol Parti) “zenginleri vuracağını, kapitalistleri mülksüzleştireceğini” öne sürdü.
Berlin ve Mecklenburg-Batı Pomeranya’da seçimlerin yapıldığı pazar günü ZDF televizyonunda canlı yayına katılan AfD lideri, Berlin seçimleriyle ilgili konuştu.
Weidel, Sol Parti’nin Berlin’de “CDU’nun ‘güvenlik duvarı’ politikası yüzünden en güçlü unsur haline geldiğini” savundu.
Daha sonra Weidel, Sol Parti’nin “mülksüzleştirmeyi, zenginleri vurmayı, kira tavanları yoluyla kapitalistlere baskı uygulamayı, başka bir deyişle planlı sosyalizmin unsurlarını uygulamayı” istediğini ileri sürdü.
ZDF sunucusu Shakuntala Banerjee şaşkın göründü ve bu iddianın yeniden “doğrulanması” gerektiğini açıklayarak, “‘Zenginleri vurmak istiyor’ mu?” diye sordu.
Aslında Weidel, 2020’de Sol Parti’nin düzenlediği bir etkinlikte Berlinli üye Sandra L.’nin sözlerine işaret ediyor gibi görünüyor. O dönemde, sözlerinin yer aldığı bir video internette yayıldı.
Olay, Kassel’de düzenlenen bir parti strateji konferansında yaşandı. Tartışma aslında enerji politikası üzerindeyken Sol Partili şöyle dedi: “Enerji dönüşümü, devrimden sonra da gereklidir. Ve zenginlerin yüzde birini vursak bile, yine de evlerimizi ısıtmak isteyeceğiz.”
O sırada orada bulunan Sol Parti’nin o dönemki eşbaşkanı Bernd Riexinger, zorla çalıştırma konusunda bir şaka yaparak, “Sadece şunu eklemek istedim: Onları vurmayız; onları yararlı işler yapmaya zorlarız,” cevabını vermişti.
Daha sonra Sandra L., dpa’ya yaptığı açıklamada sözlerini geri çekmiş ve “Bu, siyasi görüşlerimle tamamen çelişiyor; insanlara yönelik şiddetten tiksiniyorum,” demişti.
Riexinger de daha sonra bu yorumu “hemen ve kesin bir şekilde reddetmediği” için pişmanlığını dile getirmişti.
Sol Parti’nin hiçbir seçim bildirgesinde zenginlerin veya süper zenginlerin “idam edilmesi” çağrısı yer almıyor. Parti, hukukun üstünlüğüne ve “özgür demokratik temel düzene” bağlı olduğunu söylüyor.
Ortadoğu2 hafta önceİsrail Deniz Kuvvetleri Komutanı, Türkiye’yi tehdit etti
Asya1 hafta önceDeepSeek mühendisi: “Gelecek ya komünizm olacak ya Cyberpunk”
Asya2 hafta önceÇin’in HQ-17AE kısa menzilli hava savunma sistemi Pakistan’ın İHA savunmasını güçlendirecek
Dünya Basını1 hafta önceİktisatçı Milanovic: Küresel neoliberalizm bitti, yeni bir evreye geçtik
Asya2 hafta önceİran ile Çin arasında milyarlarca dolarlık gizli ticaret ağı
Avrupa1 hafta önceWolfgang Streeck: Oyun zamanı sona erdi, durum ciddi
Asya2 hafta önceYatırımcılar DeepSeek payı için yüksek komisyonları göze alıyor
Rusya1 hafta önceFransa, Rus milyarder Usmanov için AB yaptırımlarının kalkmasını istedi








