Amerika
Biden: Çip üretiminde yeniden lider olacağız

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Joe Biden, Çin’le rekabetin bir parçası olarak Çip ve Bilim Yasını imzalamasının birinci yılında, sektörde yeniden lider olma sözü verdi. “Tedarik zincirlerimizi aksamalara karşı daha dayanıklı hale getirme” vaadinde bulunan Biden, “Yarı iletken üretimini ait olduğu yere getirmek” için çalıştıklarını söyledi.
ABD Başkanı Joe Biden bir yıl önce Ağustos ayında Çip ve Bilim Yasasını imzalayarak Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) ile ekonomik rekabette stratejik bir karar almıştı. Yarı iletken sektörüne 52 milyar dolarlık destek içeren paket vergi indirimleriyle birlikte 280 milyar dolarlık devasa bir yatırım Söz konusu yasa, ABD müttefiklerine yönlendirici olma özelliği taşıyor.
Biden, yasaya imza atmasının birinci yılında stratejik bir sektör olan çipler ve yarı iletkenlerle ilgili yeni bir açıklama yaptı. Sosyal medya hesabından video mesaj ile seslenen Biden, “ABD’yi çip üretiminde yeniden dünya lideri yapacaklarını” söyledi.
https://twitter.com/POTUS/status/1688248667537321984
Biden çip ve yarı iletkenler siyasetini “İster bir salgın, ister iklim değişikliği veya siber saldırılar olsun tedarik zincirlerimizi aksamalara karşı daha dayanıklı hale getirmenin bir parçası da evde üretimi artırmaktır. Yarı iletken üretimini ait olduğu yere getirmek için çalışmamın nedenlerinden biri de bu” sözleriyle savundu.
ABD çip üretiminde geriye düştü
ABD’nin yarı iletken pazarındaki payı Asya ülkelerinin ve özellikle de Çin’in yaptığı yatırımlarla son otuz yılda yüzde 37’den yüzde 12’ye düştü.
Çin’in sektöre yaptığı yatırımlar, çip teknolojisinin ekonomik sektörlerin tamamı için kilit bir bileşen haline gelmesi, savunma sanayi, telekominikasyon ve alt yapıda çiplerin en kritik parça haline gelmesi ABD’yi alarma geçiren durumların başında geliyor. Amerikan devleti, çip ve yarı iletkenler siyasetini “ulusal güvenlik” şemsiyesi altında inşa ediyor. Konuyu sadece ekonomik boyutuyla değil askeri ve siyasi sonuçlarıyla ele alıyor.
ABD müttefiklerini de harekete geçirdi
Çip ve Bilim Yasası sadece ABD’yi kapsamıyor. Çin ile bu sektörde iş birliği ve ortak yatırım yapacak olan Avrupalı ve Asyalı şirketlere de bir uyarı niteliği taşıyor. Çinli yarı iletken şirketlerinde çalışacak olan ABD’lilerin vatandaşlıktan çıkarılmasının öngörüldüğü yasa, Çin’le iş birliği yapan sektördeki şirketlere de kapsamlı yaptırımlar getiriyor. Bu nedenlerle ABD’nin Batılı ve Asyalı müttefikleri Washington’u takip ederek çip ve yarı iletkenler sektörüne Çin’le olan bağları zayıflatmak için büyük yatırımlar yapıyor. Bu kapsamda Avrupa Komisyonu, 2030 yılına kadar kamu ve özel yarı iletken projeleri için 15 milyar avro ayırdı. Yine Hindistan, Tayvan ve Güney Kore de yerel çip üretimini artırmak için vergi indirimleri gibi teşvikler sunuyor.
Çip sektöründe Çin’i dışlamak kolay değil
Çin’in devasa iç pazarı aynı zamanda Batılı üreticiler ve firmalar için satış yapabilecekleri büyük bir Pazar. Yine Çin’in nadir elementler konusundaki hammadde sağlayıcı ülke rolü, Afika’daki müttefikleri üzerinden yarı iletkenlerde kullanılan hammaddelere erişim imkanı Çin’i bir çırpıda piyasan dışlamaya olanak tanımıyor. ABD izlediği siyasetle müttefiklerini de zor bir seçimle baş başa bırakıyor.
Eski Samsung yöneticisi Yang Hyang-ja da ABD’nin Çin’i kuşatıcı çip siyaseti konusunda Washington’u Asyalı müttefiklerle ilişkilerin zarar görme riski konusunda uyardı. ABD müttefiklerini Çin’i dışlama siyasetine ortak etmeye çalışsa da teknik ve pratik zorluklar ABD müttefiklerini karar almakta zorluyor.
Güney Kore siyasetinde muhafazakar muhaliflerin etkili isimlerinden olan Eski Samsung yöneticisi Yang Hyang-ja konuyla ilgili Financial Times’a değerlendirmelerde bulundu. Yang Hyang-ja, Washington’un küresel yarı iletken endüstrisine müdahalelerini sert bir şekilde eleştirdi.
eski bir çip mühendisi ve Samsung yöneticisi Yang Hyang-ja, Çin’in gelişmiş çiplere erişme veya üretme kabiliyetini engellemeye yönelik çabaların ABD’nin Asyalı müttefikleriyle ilişkilerine zarar verme riski taşıdığını söyledi.
Yang, “(Washington) diğer ulusları cezalandırmaya, yasa tasarılarını geçirmeye ve ‘Önce Amerika’ politikalarını öngörülemeyen bir şekilde uygulamaya devam ederse, diğer ülkeler ABD’ye karşı ittifak kurabilir” dedi.
Amerika
Microsoft’un veri merkezi yatırımı New York’un elektrik talebini aşacak

Microsoft, bulut ve yapay zeka hizmetlerindeki sunucu açığını kapatmak amacıyla veri merkezlerinin kapasitesini 2032’ye kadar üçe katlayıp 38 gigavatın üzerine çıkarmayı hedefliyor. Planlanan bu enerji miktarı, New York eyaletinin zirve dönemdeki elektrik tüketimini aşıyor.
Amerikan teknoloji şirketi Microsoft, veri merkezlerinin kapasitesini 2032 yılına kadar üç kattan fazla artırarak 38 gigavatın üzerine çıkarmayı planlıyor.
Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, hedeflenen bu kapasite, New York eyaletinin en yüksek tüketim dönemlerindeki elektrik ihtiyacını geride bırakıyor.
Kapasite artışı, Microsoft’un bulut hizmetleri ve yapay zeka operasyonlarında yaşadığı işlem gücü yetersizliğini aşmasını amaçlıyor.
Şirketin dünya genelindeki veri merkezi ağının mevcut elektrik kapasitesi yaklaşık 12 gigavat seviyesinde seyrediyor.
Gelecekteki kapasitenin yaklaşık üçte birinin yapay zeka donanımlarına ayrılması hedefleniyor. Bu alandaki güncel tüketim ise 2 gigavat civarında kalıyor.
Sunucu kapasitesindeki yetersizlik, Microsoft’u ABD ve Avrupa’daki bazı merkezlerinde yeni bulut aboneliklerini sınırlandırmak zorunda bıraktı. Bu durum nedeniyle müşterilerin bir bölümü rakiplerle sözleşme imzaladı.
Tesis inşasını hızlandıran şirket, Atlanta bölgesi dahil yeni merkezler kuruyor. Son mali yılda sermaye harcamaları 145 milyar dolara ulaşan şirketin harcamalarında, analistlerin değerlendirmelerine göre yükseliş sürecek.
Tesislerin inşasının yıllar alması, talep ve teknolojideki değişimlerin sürmesi sebebiyle mevcut planlar revizyona uğrayabilir.
Microsoft, programın ayrıntılarına dair henüz açıklama yapmadı.
Daha önce şirket içi değerlendirmelerde, yapay zeka merkezleri inşasının elektrik, su tüketimi ve karbon emisyonları nedeniyle çalışanlar arasında kaygı yarattığı kabul edilmişti.
Microsoft, su verimliliğini artırdığını ve yenilenebilir enerji kaynaklarını güçlendirdiğini savunuyor.
Amerika
“Teknoloji devleri gençlerin tepki odağında petrolün yerini aldı”

ABD’li kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin petrol şirketlerinin yerini alarak kamuoyunun bir numaralı hedefi haline geldiğini söyledi. Van’t Hof, yüksek gelir ve kariyer arayışındaki gençlerin enerji sektörüne ilgisinin arttığını savundu. Bloomberg verileri ise sektörde üretimin rekor kırmasına karşın son on yılda 250 bin kişilik istihdam kaybı yaşandığını gösteriyor.
ABD merkezli kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin tepe yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin kamuoyu nezdinde petrol şirketlerinin yerini alarak “bir numaralı halk düşmanı” haline geldiğini söyledi.
Financial Times gazetesine konuşan Van’t Hof, iyi gelir ve güçlü kariyer fırsatları arayan gençlerin artık petrol sektörünü dışlanan bir alan olarak görmediğini vurguladı.
Teknoloji şirketlerinin, özellikle veri merkezlerinin inşası nedeniyle yoğun bir toplumsal baskıyla karşı karşıya kaldığını belirten Van’t Hof, enerji sektörüne yönelik yaklaşımın ise dönüştüğünü savundu.
The New York Times gazetesinin daha önce yer verdiği haberde, veri merkezlerine yönelik endişelerin çevreye dönük tehditler ve sohbet robotlarına olan bağımlılıkla bağlantılı olduğu aktarılmıştı.
Van’t Hof, toplumun enerjinin gündelik hayattaki vazgeçilmez rolünü artık çok daha iyi kavradığına dikkat çekti.
Gelişmeleri değerlendiren Diamondback yöneticisi, şu ifadeleri kullandı:
“Birkaç yıl öncesine kadar neredeyse her gün petrol sektörünün öldüğüne dair makaleler çıkıyordu. Ancak bugün insanların bunun saygın, iyi ödeme yapan, ayrıca yapay zeka ile enerjinin kesiştiği bir alan olduğunu anladığını düşünüyorum.”
Söz konusu dönüşümün istihdam piyasasına da yansıdığını kaydeden Van’t Hof, sektöre genç yetenek akışı yaşandığını ve staj başvurularında artış görüldüğünü dile getirdi.
Van’t Hof, değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü: “Enerji sektörü havalı olabilir mi? Evet, sanırım öyle. Artık asıl bilişimciler kötü adam olarak görülüyor.”
Teksas merkezli olan ve kayaç petrolü çıkaran Diamondback, 56 milyar dolarlık ciroya sahip. Şirket, ABD’nin güneyindeki geniş petrol ve doğalgaz bölgesi Permian Havzası’nın en büyük bağımsız petrol üreticisi konumunu elinde tutuyor.
Öte yandan Bloomberg, Temmuz ayında geçtiği haberde ABD petrol ve doğalgaz sektörünün son on yılda istihdamını yaklaşık yüzde 40 oranında azalttığını duyurmuştu.
Bu oran 250 bin kişilik iş kaybına denk gelirken, söz konusu pozisyonların büyük kısmının geri dönmeyeceği kaydedildi.
İstihdamdaki bu sert düşüşe rağmen, aynı dönemde ham petrol üretimi yüzde 50 artış kaydetti.
Bloomberg’in aktardığına göre 2014 yılındaki fiyat çöküşünün ardından yatırımcılar şirketlerden daha yüksek verimlilik ve kâr talep etmeye başladı.
Bu baskı; işten çıkarmaları, şirket birleşmelerini, ileri teknolojilerin kullanımını, otomasyonu ve robotik sistemleri beraberinde getirdi.
Ajansın hesaplamalarına göre sektörde 2023 yılının başından bu yana gerçekleşen birleşme ve devralma işlemlerinin toplam hacmi 500 milyar doları aştı ve önceki üç yıllık dönemin toplamını yüzde 20’den fazla geride bıraktı.
Güncel verilerle ABD’deki ham petrol üretimi günlük 13,8 milyon varille rekor seviyeye ulaşsa da sektördeki istihdam son üç yılın en düşük seviyesinde seyrediyor.
Ülkedeki enerji şirketleri, 2014 yılında çalışan sondaj kulelerinin üçte birinden daha azıyla faaliyet gösteriyor; ancak sahadaki her bir kule artık o döneme kıyasla yaklaşık dört kat daha fazla petrol üretiyor.
Amerika
ABD, ismi açıklanmayan “büyük” bir bankaya yaptırım uygulayacak

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump yönetiminin önümüzdeki hafta büyük bir bankaya yaptırım uygulayacağını söyledi.
Yeni yaptırım, yine İran’a karşı iktisadi abluka kapsamında ilan edilecek.
“Real America’s Voice” programına konuk olduğu sırada ne finans kurumunun adını ne de bulunduğu ülkeyi belirten Bessent, bu adımın pazartesi günü (14 Eylül) atılacağını ifade etti.
Bessent, bu adımın başlangıçta cuma günü gerçekleştirilmesinin planlandığını fakat 11 Eylül 2001 saldırılarının 25. yıldönümü anma törenleri nedeniyle ertelendiğini belirtti.
Bessent şöyle konuştu:
“Herkes bu rejimle ilişkisini kesene kadar bu sürece devam edeceğiz. Bunu o kadar kârsız hale getireceğiz ki, şirketinizin ya da kendinizin, kişisel mali durumunuzun yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasını göze almak istiyorsanız, buyurun deneyin. Ama peşinize düşeceğiz.”
ABD, Türkiye’deki bir bankaya “İran bağlantılı” olduğu iddiasıyla yaptırım uyguladı
ABD, Şubat ayında çatışmanın başlamasından bu yana İran’a karşı petrol ihracatı, nakliye ağları, silah tedarik kanalları, finansal aracılar, dijital varlık borsaları ve havacılık bağlantılarını hedef alan bir dizi ekonomik önlem uyguladı.
Trump yönetimi, geçen ay Bessent’in “Ekonomik Dışlama Operasyonu” olarak adlandırdığı girişimle kampanyasını tırmandırdı.
ABD, yaklaşık 60 kuruluş, kişi ve gemiye yaptırımlar uyguladı ve deniz taşımacılığı, havacılık, teknoloji, altın ve dijital varlıklar gibi sektörlerde İran’la iş yapanlara yönelik ikincil yaptırımların kapsamını genişletti.
Beyaz Saray geçen hafta İstanbul merkezli Golden Global Bank’ı, Çin’in İran petrolü karşılığında ödediği büyük meblağları Devrim Muhafızları’na aktardığı gerekçesiyle yaptırım kapsamına almıştı.
İran üzerindeki baskı giderek artmasına rağmen, ABD Başkanı Donald Trump savaşın Kasım ayındaki ABD ara seçimlerinden sonraya kadar sona ermeyeceğini öngördü.
Avrupa5 gün önceAvrupa savunma sanayii Ukrayna’ya yetişemiyor
Avrupa4 gün önceKoçbaşı olarak AfD
Görüş2 hafta önceBişkek’te “Yeni Düzen” gerçeğe dönüşüp dönüşemeyeceğini görmek için toplanıyor
Avrupa5 gün önceCDU, AfD’yi durdurmak için yeni göç planı hazırlıyor
Asya2 hafta önceHindistan’ın 2047 gelişmiş ekonomi hedefi zora girdi
Asya2 hafta önceABD’nin baskısıyla karşı karşıya kalan Japonya Merkez Bankası kritik bir karar aşamasında
Asya4 gün önceÇin’in HQ-17AE kısa menzilli hava savunma sistemi Pakistan’ın İHA savunmasını güçlendirecek
Asya2 hafta önceÇin insansı robot pazarında liderliği hedefliyor











