Bizi Takip Edin

Amerika

Hem Demokratların hem de Cumhuriyetçilerin Pentagon bütçe tasarısının merkezi Çin

Yayınlanma

Cumhuriyetçilerin çoğunluğundaki ABD Temsilciler Meclisi ve Demokratların hakim olduğu ABD Senatosu’nun Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası versiyonları, Çin’e Tayvan, teknoloji, Hint-Pasifik ve nüfuz konusunda karşı koyma önlemlerini içeriyor.

ABD Senatosu binlerce değişiklik üzerinde tartıştıktan sonra nihayet geçen hafta 886 milyar dolarlık Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nın (NDAA) kendi versiyonunu kabul etti ve Çin’e karşı önlemlerini olgunlaştırdı.

Önümüzdeki mali yıl için Pentagon’un ana bütçesini belirleyen ve politikasını yönlendiren mevzuat olan NDAA, Demokrat liderliğindeki Senatoda 86-11 oyla geçti.

Cumhuriyetçiler’in çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisi geçtiğimiz hafta savunma bütçesi tasarısının kendi versiyonunu 210’a karşı 219 oyla kabul etmişti.

NDAA’ya ilişkin tasarının yasalaşması için Temsilciler Meclisi ve Senato’nun üzerinde uzlaştığı bir tasarı metninin oluşturulması gerekiyor.

Ortak tasarı metninin Kongre’nin her iki kanadı tarafından onaylanması gerekiyor.

Tasarı daha sonra imza için Başkan Joe Biden’ın masasına gidecek.

Yasa, hipersonik füze ile drone teknolojisini geliştirmeye yönelik yatırımların yanı sıra, Çin ile rekabeti artırmaya yönelik geniş tedbirler içeriyor.

Tayvan

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in Halk Kurtuluş Ordusu birliklerine 2027’ye kadar Tayvan’ı zorla almaya hazır olma emri verdiğine dair yaygın spekülasyonların arasında, Tayvan son NDAA’larda giderek daha fazla yer almaya başladı.

Tasarının her iki versiyonunda da Tayvan’a bir HKO saldırısı durumunda Çin’e yakıt ablukası ve diğer askeri seçenekler dahil olmak üzere Taipei’nin savunmasıyla ilgili birçok hüküm var.

Ve ilk kez, NDAA – en azından Meclis versiyonunda – Dışişleri ve Savunma bakanlarını Tayvan için savaş dışı bir tahliye planı sürdürmeye çağırıyor.

South China Morning Post’a konuşan Singapur’daki Nanyang Teknoloji Üniversitesi’nde S. Rajaratnam Uluslararası Çalışmalar Okulu’nda araştırma görevlisi olan Collin Koh, NDAA’da yer alan Tayvan ile ilgili çok sayıda hükmün, Pekin ile bir çatışma olasılığı konusunda kongrede bir uzlaşmaya işaret ettiğini söyledi.

Tasarının Meclis versiyonu, Tayvan’ın savunma ihtiyaçlarının ve ABD ordusunun savaşa hazır olup olmadığına dair genel bir değerlendirme talep etmenin yanı sıra, silahlı çatışma durumunda ABD’nin Çin’e deniz yoluyla fosil yakıtları abluka altına almasının fizibilite analizini istiyor.

Senato versiyonu, Çin’in adaya uyguladığı sürekli askeri ablukanın risk analizini ve 2030’daki bir çatışmanın “jeopolitik ve ekonomik sonuçları” hakkında bir rapor istiyor.

Pentagon, Pekin’in askeri duruşu hakkında Kongre’ye verdiği brifinglerin sıklığını ikiye katlayacak.

Geçen yılki NDAA’daki benzer önlemleri temel alan Senato tasarısı, Tayvan’ın kendini savunma yeteneğini daha iyi geliştirmek için Tayvan ordusu için “kapsamlı” bir eğitim, danışmanlık ve kurumsal kapasite geliştirme programı oluşturulmasını içeriyor.

Meclis tasarısı, Pentagon’un birleşik bir ABD-Tayvan askeri planlama grubu kurmayı değerlendirmesini istiyor.

Ayrıca, savunma bakanına, tasarının yürürlüğe girmesinden sonraki 30 gün içinde Tayvan’ı ABD önderliğindeki Pasifik Kıyıları (RIMPAC) askeri tatbikatlarına davet etmesi çağrısında bulunuluyor – ilk kez davet için bir son tarih belirleniyor.

İki düzineden fazla donanmadan gelen gemilerin katıldığı dünyanın en büyük deniz tatbikatı olan RIMPAC, adayı dahil etmeye yönelik önceki yasama çağrılarına rağmen, 1992’den beri iki yılda bir Tayvan olmadan yapılıyor.

Ve ilk kez, her iki yasa tasarısı da “askeri ağları, altyapıyı ve sistemleri aktif olarak savunmak” için Tayvan ile siber güvenlik işbirliği çağrısında bulunuyor.

Son aylarda Taipei, Pekin’i adadaki siber saldırılarını artırmakla suçladı ve The New York Times, Biden yönetiminin Çin ile bir çatışma durumunda ABD askeri operasyonlarını kesintiye uğratabilecek gizli kötü amaçlı yazılımları aramaya yöneldiğini bildirdi.

Ancak önceki yıllarda olduğu gibi, yasa tasarıları, Washington’un Pekin’in Tayvan’ın Çin’in bir parçası olduğu yönündeki tutumunu “kabul ettiği” tek Çin politikasına açıkça meydan okuyan önlemlerden büyük ölçüde kaçınıyor.

Pekin Üniversitesi’nde bir denizcilik stratejisi uzmanı olan Hu Bo, Kongre’nin Tayvan’ı destekleme çabalarının, Pentagon’un adadaki ABD birliklerinin varlığını artırmak da dahil olmak üzere adaya “sürekli” müdahale etme çabasını yansıttığını söyledi.

Teknoloji kısıtlamaları

NDAA taslakları ayrıca Pekin’in teknolojik ilerlemesini kontrol etme çabalarına da odaklanıyor.

Senato tasarısı, ABD şirketlerinin Çin, Rusya ve askeri uygulamalar içeren teknolojileri kapsayan diğer “endişeli ülkelerde” işlem yapmadan önce Hazine Bakanlığı’nı bilgilendirmesini gerektiriyor.

Kapsanan sektörler arasında gelişmiş yarı iletkenler, yapay zeka, kuantum bilgi bilimi ve hipersonik bulunmaktadır.

Önlemin eş sponsorlarından biri olan Pensilvanya Demokrat Senatörü Bob Casey, bunun “son derece hassas ve kritik sektörlerde Çin’e giden ABD yatırımlarının görünürlüğünü azaltacağını” söyledi.

Beyaz Saray’ın bu ayın sonlarında, benzer sektörlere odaklanması muhtemel olan giden yatırımlarla ilgili bir yürütme emri yayınlaması bekleniyor.

Geçen hafta Senato’nun önerisine yanıt veren Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, “Sanayi topluluğu ve özel sektördeki normal yatırım faaliyetlerine keyfi olarak sınırlama getirilmesi, piyasa ekonomisi ilkesini ihlal eder ve küresel sanayi ve tedarik zincirlerini bozar, ABD yatırımcılarına zarar verir” demişti.

ABD içindeki etkiyi sınırlandırma

Önceki yıllarda olduğu gibi, ABD’deki Çin etkisinin kısıtlanması odak noktası olmaya devam ediyor.

Senato tasarısı, Çin, Rusya, İran ve Kuzey Kore’den kuruluşların Amerikan tarım arazileri ve tarım işletmeleri satın almasını yasaklıyor.

Aynı değişiklik, Tarım Bakanı’nın, gelen yabancı yatırımı izleyen kurumlar arası komite olan Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Yabancı Yatırım Komitesi’ne (CFIUS) eklenmesini gerektiriyor.

Meclis tasarısı, Pentagon tarafından finanse edilen araştırmacıların milliyetleri ve eğitim geçmişleri gibi kişisel bilgileri açıklamalarını gerektirecek bir önlem içeriyor.

Her iki sürüm de ABD’deki mevcut tüm Konfüçyüs Enstitülerini 2026 yılına kadar fiilen kapatmayı hedefliyor.

Hint-Pasifik

Hem Senato hem de Meclis yasa tasarıları, Hint-Pasifik’teki mevcut bölgesel güvenlik girişimlerini de destekliyor.

Senato versiyonu, Avustralya, Japonya ve Hindistan dahil olmak üzere bölgesel müttefiklerle bir denizcilik alanı farkındalığı girişimi ve bölgedeki ABD askeri tatbikatlarının ve ortak angajmanlarının sıklığını artıracak olan Hint-Pasifik Kampanya Girişimi gibi programları destekliyor.

Diğer yandan Senato tasarısı, nükleer güçle çalışan denizaltıların Avustralya’ya transferini hızlandıracak bir dili içermiyor; bu da, AUKUS müttefikine bu tür denizaltılar sağlamayı taahhüt etmiş olan Biden yönetimini, bunları yurtdışına göndermeden önce yerli üretime daha fazla yatırım yapmaya ikna etme çabasının bir parçası olarak görülüyor.

Amerika

Microsoft’ta büyük kesinti: 74 ülkede erişim sorunları yaşandı

Yayınlanma

Microsoft’un Outlook, Teams ve Copilot gibi bulut servislerinde yaşanan küresel kesinti, birçok ülkede kamu kurumları ile finans ve teknoloji şirketlerinin işleyişini aksattı. Downdetector verilerine göre 74 ülkede tespit edilen ve 10 saatten uzun süren aksama sırasında şikayetler yaklaşık 140 bine ulaşırken, şirketin hisseleri ön işlemlerde yüzde 3,23 değer kaybetti.

Microsoft’un Outlook, Teams ve diğer bulut servislerinde 12 Kasım akşamı başlayan küresel kesinti, iş dünyası ile kamu kurumlarını etkiledi.

Milyonlarca kişi e-posta hesaplarına erişemedi ve şirketin uygulamalarında çeşitli hatalarla karşılaştı.

İlk kesinti bildirimleri 12 Kasım Perşembe günü Türkiye saatiyle 19.15’ten sonra gelmeye başladı.

Downdetector verilerine göre şikayetler Türkiye saatiyle 21.00’de yaklaşık 140 bine ulaşarak zirve yaptı.

Aksama, Teams, Word, Excel, PowerPoint ve Outlook’u kapsayan Microsoft 365 bulut paketinin yanı sıra yapay zeka asistanı Copilot’u da etkiledi.

Microsoft, ilk olarak Kuzey ve Güney Amerika’daki kullanıcıların erişim sorunlarına ilişkin verileri incelediğini duyurdu, ardından diğer bölgelerde de aksamalar yaşanabileceğini bildirdi.

Downdetector kayıtlarına göre toplam 74 ülkede erişim sorunu tespit edildi.

Etkilenen kullanıcı sayısını açıklamayan şirketin araçlarını, BBC’nin aktardığına göre yaklaşık 430 milyon kişi kullanıyor.

10 saatten uzun süredir devam eden kesintiyle ilgili Microsoft, 13 Kasım sabahı yaptığı açıklamada sorunları gidermeye yönelik adımların “beklendiği gibi” ilerlemediğini kabul etti.

Şirket birkaç saat sonra servislerin “kademeli olarak normale döndüğünü” duyursa da sorunların henüz sürdüğünü kaydetti.

Bu gelişmeler üzerine cuma günü öğle saatlerinde NASDAQ borsasında ön işlemlerde Microsoft hisseleri en düşük seviyesinde yüzde 3,23 düşerek 506,12 dolara geriledi.

Kesintinin siber saldırıdan kaynaklanmadığı açıklandı

Microsoft Corp. İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Charles Lamanna, sorunların dış müdahaleden kaynaklanmadığını belirtti.

Lamanna, “Bunun kötü niyetli eylemlerin veya bir siber saldırının sonucu olduğuna dair hiçbir belirti olmadığını teyit edebilirim” dedi.

Avustralya İçişleri ve Siber Güvenlik Bakanı Tony Burke de ülkedeki Microsoft temsilcileriyle görüştüğünü belirterek benzer bir açıklama yaptı.

Şirketin X platformundan yaptığı paylaşımda, çeşitli bölgelerdeki sunucularda “artan yük” yaşandığı ifade edildi.

Sunucuların bir bölümünün erişilemez hale gelmesiyle kalan altyapı üzerindeki yükün arttığı aktarıldı.

Microsoft, güncelleme dağıtımını durdurarak trafiği yeniden yönlendirmeye ve etkilenen sunucuları yeniden başlatmaya başladı.

Ancak yük geri döndüğünde onarılan sunucuların yeniden yanıt vermez hale gelebildiği belirtildi.

Microsoft 365 cephesinden kesintinin neden bu kadar uzun sürdüğüne dair ayrıntı paylaşılmadı.

The Guardian gazetesinin haberine göre, sorunların giderilmesinin ardından sunucuların tekrar çalışmaz hale gelmesi üzerine mühendisler alternatif çözümler aramak zorunda kaldı ve bu süreç normalden daha uzun sürdü.

Kesinti birçok ülkede kamu hizmetleri ile finans sektörünü etkiledi

ABD’nin birçok eyaletinde belediyeler, kolluk kuvvetleri ve kamu kurumları kesintiden etkilendi, ABD’li parlamenterler de aksamalardan şikayet etti.

Avustralya’da cuma sabahı okullar, mahkemeler ve kamu kurumlarında Microsoft Outlook ile diğer servislere erişim sağlanamadı.

Danışmanlık şirketi RSM Australia’dan uzman Ashwin Pal, kesintinin ülkeye maliyetinin milyarlarca doları bulacağını belirterek, “Bu yalnızca doğrudan değil, dolaylı harcamaları da kapsıyor” dedi.

Hong Kong’da Morgan Stanley, Goldman Sachs ve diğer bankaların çalışanları e-posta ve Teams’e erişemedi.

Banka çalışanlarından biri CNN’e yaptığı açıklamada, “Ara sıra bazı e-postalar geliyor ancak muhtemelen işlenmemiş milyonlarca mesaj birikmiştir” ifadelerini kullandı.

Singapur’daki piyasa işlemcileri bazı bankaların işlemleri tamamlayamadığını bildirirken, Hindistan’daki aracı kurumlar hizmetlerde gecikmeler yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Japonya Kabine Başsekreter Yardımcısı Masanao Ozaki, kesintinin ülkedeki kamu hizmetlerini de etkilediğini açıkladı.

Bakanlık ve kurum çalışanları cuma günü mesainin büyük bölümünde e-posta gönderemezken, kamu görevlileri belgelerin kağıt kopyalarını çıkardı.

İngiltere’de Ulusal Sağlık Hizmeti sistemlerinde aksamalar yaşandı ve hastalara reçete düzenlenmesinde gecikmeler olabileceği uyarısı yapıldı.

İngiliz hükümeti, Microsoft kesintilerinin kamu hizmetlerine etkisini en aza indirmek amacıyla “acil durum planları” hazırlamaya başladı.

Filipinler Yüksek Mahkemesi de Microsoft 365’teki küresel kesinti nedeniyle e-posta işlemlerinde ve diğer yargı faaliyetlerinde gecikmeler yaşanabileceğini duyurdu.

Yapay zeka şirketleri ve sanayi kuruluşları da aksamalardan etkilendi

BBC’nin haberine göre kesintinin etkileri, Microsoft sistemleriyle çalışan yapay zeka devleri Anthropic ve OpenAI gibi diğer şirketlerde de hissedildi.

ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI, kullandığı bazı araçların düzgün çalışmadığını bildirdi.

Endüstriyel teknolojiler alanında faaliyet gösteren ABD merkezli Workhorse Group Inc. ise üçüncü çeyrek finansal sonuçlarını değerlendireceği konferansı ertelemek zorunda kaldı.

Okumaya Devam Et

Amerika

Anthropic’in halka arzına arzın altı katı talep geldi

Yayınlanma

ABD’li yapay zeka şirketi Anthropic’in halka arzına yönelik yatırımcı talebi, arzın yaklaşık altı katına ulaştı. Şirket ve bazı hissedarları halka arzdan 64,4 milyar dolara kadar, özel hisse satışından ise 26 milyar dolar kaynak sağlamayı hedefliyor.

Bloomberg’in kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, ABD’li teknoloji şirketi Anthropic’in halka arzına yönelik yatırımcı talebi, arzın yaklaşık altı katına ulaştı.

Anthropic ve bazı hissedarları, halka arz kapsamında 64,4 milyar dolara kadar kaynak sağlamayı planlıyor.

Şirket, özel hisse satışı yoluyla da 26 milyar dolar daha toplamayı hedefliyor.

Anthropic’in halka arzının toplam hacmi SpaceX’in halka arzını geçerek tarihin en büyük hisse satışı olabilir.

Havacılık ve uzay şirketi SpaceX, haziran ayında 75 milyar dolarlık halka arz gerçekleştirmiş, ek satışlarla birlikte 85,7 milyar dolarlık rekor bir tutara ulaşmıştı.

Claude yapay zeka modellerinin geliştiricisi Anthropic, daha önce NASDAQ borsasındaki halka arz parametrelerini açıklamıştı.

Halka arz kapsamında hisse başına 70 ila 78 dolar fiyat aralığından yaklaşık 825 milyon hissenin satılması planlanıyor.

Bloomberg verilerine göre, halka arzın ardından şirketin piyasa değeri yaklaşık 1,4 trilyon dolara ulaşabilir.

Şirketin halka arz fiyatını 18 Kasım’da açıklaması, Anthropic hisselerinin ise 19 Kasım’da “ANT” koduyla NASDAQ borsasında işlem görmeye başlaması bekleniyor.

Bloomberg’in bazı kaynaklarına göre Anthropic, hisse dağıtımında mevcut yatırımcılara öncelik verecek ve bazı potansiyel alıcılar beklediklerinden daha az hisse alabilecek.

Halka arza Goldman Sachs ve Morgan Stanley ile birlikte 20 banka daha aracılık ediyor.

Bloomberg, Anthropic hisselerine yönelik yoğun ilginin, CEO Jensen Huang’ın kurum içi soruşturma nedeniyle görevden uzaklaştırılmasının ardından Nvidia hisselerinde yaşanan toplu satışlarla tezat oluşturduğunu yazdı.

Nvidia, halka arzla eş zamanlı yürütülen 26 milyar dolarlık özel hisse satışı kapsamında yaklaşık 10 milyar dolarlık Anthropic hissesi almayı planlıyor.

Anthropic, Nvidia’yı stratejik ortağı olarak görüyor ve şirketin en gelişmiş çiplerine erişim sağlamak amacıyla yapılan anlaşmalara on milyarlarca dolar yatırım yaptı.

Mayıs ayı sonunda Anthropic’in değerlemesi, yatırımcılardan 65 milyar dolar topladığı yeni yatırım turunun ardından 900 milyar doları aştı.

Bu gelişme, şirketin 730 milyar dolar değer biçilen ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI’ı geride bırakarak dünyanın en değerli yapay zeka girişimi olmasını sağladı.

Yatırım turuna Greenoaks Capital, Sequoia Capital, Altimeter Capital ve Dragoneer Investment Group liderlik etti.

Şirket daha önce Amazon ve Google’dan da yatırım aldığını açıklamıştı.

Anlaşmanın ardından Anthropic’in değeri, üç ay önceki 380 milyar dolarlık değerlemesine kıyasla yaklaşık 2,5 kat arttı.

Şirket o dönemdeki finansman turunda 30 milyar dolar kaynak sağlamıştı.

Anthropic’in 2026 yılının ilk yarısındaki geliri, bir önceki yılın aynı dönemindeki 1,1 milyar dolara kıyasla 16,3 milyar dolara ulaştı.

İlk yarıdaki net zarar ise 80,7 milyar dolara çıktı.

Bu tutar, 2025 yılının tamamındaki 42 milyar dolarlık zararın yaklaşık iki katına ulaşıyor.

Bu zararın yaklaşık 72 milyar dolarlık ana kısmı, mevcut nakit harcamalarından değil, finansal yükümlülüklerin muhasebe açısından yeniden değerlenmesinden kaynaklanıyor.

Okumaya Devam Et

Amerika

ABD Adalet Bakanlığı, Alice Huang’ın “Çin casusu” olduğundan emin değil

Yayınlanma

ABD Adalet Bakanı Todd Blanche, eski Nvidia CEO’su Jensen Huang ile ilişki yaşayan Çinli iş kadını Alice Huang’ın Çinli bir casus olup olmadığı konusunda henüz bir sonuca varmadıklarını belirtti.

Blanche, düzenlediği basın toplantısında, FBI’ın Alice Huang’ın Çin hükümeti için çalıştığına dair iddiaları “elbette soruşturduğunu” söyledi.

Perşembe günü ilerleyen saatlerde yayınlanan bir röportajda Huang’ın istifa etmesi gerekip gerekmediği sorulan ABD Başkanı Donald Trump, Alice Huang’ın casus olup olmadığının henüz belirlenmediğini yineledi.

Trump, “Straight Shooter” adlı podcast programında çarşamba günü Jensen Huang ile görüştüğünü de sözlerine ekledi ve şöyle konuştu:

“Asıl mesele şu: O kadın casus muydu? Bunun henüz kesinleşip kesinleşmediğini bilmiyorum. Ama eğer o kadın casus idiyse, evet. Eğer casus değildiyse, belki de durum farklı olurdu.”

Jensen Huang, perşembe günü görevinden ayrıldı. Bu ayrılık süreci, Ekim 2025’te yayınlanan ve onu, Nvidia’nın resmi bulut ortağı olan Singapur merkezli Megaspeed’in eski yöneticisi Alice Huang ile ilişkilendiren bir New York Times haberiyle başlayan ve bir yıldan fazla süren bir sürecin sonucunda gerçekleşti.

Megaspeed, Nvidia çiplerine öncelikli erişim hakkı sağlayan bir statüye sahipti.

Daha sonraki haberlerde, ABD istihbarat yetkililerinin Alice Huang’ın Çin istihbaratı adına hareket ettiğine inandıkları belirtildi. Pekin, Alice Huang’ın casus olduğu iddialarını yalanladı.

Singapur İçişleri Bakanlığı perşembe günü yaptığı açıklamada, Alice Huang’ın Şubat ayında Singapur’dan ayrıldığını ve olası suçlarla ilgili yürütülen bir soruşturma sonucunda ülkeye yeniden girişinin yasaklandığını belirtti.

Bakanlık, soruşturmanın casuslukla ilgili olmadığını da ekledi.

8 Kasım’da Jensen Huang, eşine sadakatsizlik yaptığını itiraf etmiş ama bu ilişki hakkında ayrıntılı bilgi vermemişti.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English