Birleşik Krallık, Çin’in Londra’daki ‘mega’ büyükelçiliğini onayladı

Birleşik Krallık, şiddetli muhalefet ve casusluk endişelerine rağmen Çin’in Londra’da “mega” bir elçilik inşa etme başvurusunu onayladı.

Salı günü alınan karar, aylar süren tartışmaları sona erdirdi, fakat ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı tehdit etmesi ve Londra’nın bir dizi dış politika konusuna yaklaşımını eleştirmesi nedeniyle hükümet için zor bir zamanda geldi.

Önerilen büyükelçilik, Başbakan Keir Starmer’ın Pekin ile daha güçlü ticari bağlar kurmaya çalışması ve sekiz yıl sonra Çin’i ziyaret eden ilk İngiliz başbakanı olmaya hazırlanmasıyla birlikte, son aylarda Birleşik Krallık-Çin ilişkilerinde bir gerilim noktası haline geldi.

Pekin, hükümetin kararını geciktirmesini eleştirirken, eleştirmenler ise eski Kraliyet Darphanesinin bulunduğu arazide inşa edilecek binanın, kısmen City of London’dan geçen hassas veri kabloları nedeniyle casusluk merkezi olarak kullanılabileceği konusunda uyarıda bulundu.

ABD’li üst düzey bir yetkiliye göre, Beyaz Saray geçen yaz, önerilen büyükelçiliğin kablolara yakınlığı konusunda endişelerini dile getirdi. Bu endişeler, Çin’in Avrupa’daki en büyük büyükelçiliği olacak binanın planlarının bir kısmını sansürlemiş olmasıyla daha da arttı.

Çevre Bakanı Steve Reed, planlama kuralları uyarınca mümkün olan son gün açıklanan kararda, İçişleri Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığının kablolarla ilgili endişelerini dile getirmediğini, kabloların sahipleri ve işletmecilerinin de endişelerini dile getirmediğini söyledi.

Planlama onayında, “Yukarıdakiler ışığında, bu kablolarla ilgili dile getirilen genel endişelerin planlama iznini reddetmek için bir neden olduğunu veya bu konunun teklifi olumsuz etkilediğini düşünmüyor,” diye yazıyor.

Onayda, “yabancı bir devletin yasadışı veya uygunsuz faaliyetleri” ile ilgili endişelerin mevcut yasalar kapsamında ele alınabilieceği kaydedildi ve şöyle denildi:

“Planlama izni ile izin verilen operasyonel gelişimin kablolara müdahale edeceği veya büyükelçiliğin bu alanı yasal olarak kullanmasının bu tür bir müdahaleye yol açacağına dair herhangi bir işaret yoktur.”

Reed ayrıca, Çin’in başlangıçta redaksiyonlu olarak işaretlenen 52 çizimin 43’ünü revize edilmiş olarak sunduğunu, fakat belirli odaların “gece konaklamasına” izin verilmemesi konusunda bir kısıtlama getirdiğini belirtti.

Bu siteyi eleştiren bazı kişiler, Londra’da yaşayan Çinli muhalifler için, özellikle de son yıllarda Birleşik Krallık’a gelen çok sayıda Hong Konglu için, potansiyel gözaltı da dahil olmak üzere riskler konusunda uyarıda bulundu.

Hükümet, yazılı bir bakanlık açıklamasında, “kararın bağımsız planlama müfettişinin tavsiyesine uygun olduğunu” belirtti ve “yarı yargısal bir süreç” izlendiğini vurguladı.

Açıklamada, “Bu, kararların kanıtlara ve planlama kurallarına dayalı olarak adil bir şekilde alınması gerektiği anlamına gelir,” denildi.

Fakat Muhafazakâr Parti’nin gölge çevre bakanı James Cleverly, bu kararı “İşçi Partisi hükümetinin utanç verici bir korkaklık eylemi… tamamen omurgasız” olarak nitelendirdi ve bunun Starmer’ın “Pekin’in onayını alma konusundaki çaresiz arzusunu” gösterdiğini söyledi.

Yetkililer, Birleşik Krallık’ın uzun süredir Pekin’deki büyükelçiliğini yeniden inşa etmek istediğini, fakat Londra’daki büyükelçiliğe yetki vermeden Çin hükümetinden bu proje için onay almasının olası olmadığını özel olarak kabul ediyorlar.

Önerilen diplomatik kompleks, 2018 yılında Çin tarafından 255 milyon sterlin karşılığında satın alınan, Londra Kulesi’nin yakınında bir arazide yer alıyor.

Dışişleri Bakanlığı müsteşarlarından Seema Malhotra pazartesi günü Avam Kamarasında yaptığı açıklamada, Birleşik Krallık güvenlik ve istihbarat kurumlarının karar alma sürecine “başından sonuna kadar dahil olduğunu” ve “ulusal güvenliği korumak için bir dizi önlem geliştirildiğini ve uygulanmakta olduğunu” söyledi.

Büyükelçilik inşaatının onayı, Starmer’ın önümüzdeki hafta Pekin’e seyahat etmesinin önünü açtı. Eski Muhafazakâr başbakan Theresa May, 2018’de Çin’i ziyaret eden son İngiltere lideriydi ve Starmer, finansal hizmetler de dahil olmak üzere ülkeyle iktisadi ilişkiler kurmak istiyor.

Bir İngiliz yetkili, “Ziyaretin duyurusunu yapmayacağız” dedi ve hükümetin, büyükelçiliğin onayını Starmer’ın önümüzdeki hafta sonunda yapılması beklenen gezisinden “ayırmak” istediğini ekledi.