BM Güvenlik Konseyi, Trump’ın Gazze planını onayladı

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze planını destekleyen ve bölgeye uluslararası güç konuşlandırılmasını öngören ABD tasarısını kabul etti. 13 ülkenin “evet” oyu verdiği karara Rusya ve Çin “sömürgecilik” uyarısıyla çekimser kalırken, Hamas silah bırakmayacağını açıklayarak kararı reddetti.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), dün gece yaptığı oylamada ABD tarafından sunulan ve Başkan Donald Trump’ın Gazze planını destekleyen kararı kabul etti. Tasarı, Gazze’ye uluslararası bir güç konuşlandırılmasını öngörüyor.

Oylamada 13 ülke tasarıya “evet” oyu kullanırken, BMGK’nin daimi üyelerinden Rusya ile Çin çekimser kaldı.

İsrail ile Hamas, geçen ay Trump’ın Gazze’ye ilişkin 20 maddelik planının ilk aşaması olan ve iki yıldır süren savaşa yönelik ateşkes ile esir takası düzenlemesi üzerinde anlaşmaya varmıştı.

Bununla birlikte BM kararı, geçiş süreci yönetim organına meşruiyet kazandırması ve Gazze’ye asker göndermeyi değerlendiren ülkelere güvence vermesi bakımından önemli bir adım olarak görülüyor.

Plan, uluslararası güç ve ‘Barış Konseyi’ öngörüyor

Karar metnine göre, üye devletler Gazze’nin yeniden inşasını ve ekonomik toparlanmasını denetleyecek geçici bir otorite olarak tasarlanan “Barış Konseyi”ne katılabilecek.

Trump’ın başkanlığında çalışacak bu konseye ek olarak metin, Gazze’nin silahsızlandırılması sürecini yürütmekle görevli uluslararası bir istikrar gücüne de yetki veriyor.

Bu gücün görevleri arasında silahların tasfiyesi ve askeri altyapının imhası da yer alıyor.

Hamas: Silah bırakmayacağız, bu bir vesayet dayatmasıdır

Hamas, kararın kabul edilmesinin ardından yayımladığı açıklamada silah bırakmayacağını yineledi ve İsrail’e karşı yürüttüğü mücadelenin “meşru direniş” olduğunu savundu. Bu tutumun, örgütü kararla yetkilendirilen uluslararası güçle doğrudan karşı karşıya getirebileceği belirtiliyor.

Açıklamada, “Bu karar, Gazze Şeridi’ne halkımızın ve direniş gruplarının reddettiği uluslararası bir vesayet mekanizması dayatmaktadır” denildi.

ABD: Hamas’ın hakimiyeti sona eriyor

ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, Trump’ın 20 maddelik planının ek olarak yer aldığı kararın “Filistinlilerin kendi kaderini tayini için olası bir yol haritası çizdiğini” savundu.

Waltz, kararın “roketlerin yerini zeytin dallarının aldığı ve siyasi ufuk üzerinde uzlaşma şansının doğduğu” bir çerçeve sunduğunu ileri sürdü.

Oylama öncesi konuşan Waltz, “Bu karar Hamas’ın hakimiyetini sona erdiriyor, Gazze’nin terörün gölgesinden çıkarak özgür, müreffeh ve güvenli bir geleceğe yönelmesini sağlıyor” diye konuştu.

Rusya ve Çin’den ‘sömürgecilik’ uyarısı

Konseyde veto hakkı bulunan Rusya, daha önce tasarıya karşı çıkabileceği yönünde sinyal vermesine rağmen oylamada çekimser kalarak kararın geçmesine imkân tanıdı.

Çekimser oy kullanan Çin ile Rusya’nın BM büyükelçileri, metnin Gazze’nin geleceğinde BM’ye açık ve belirleyici bir rol tanımadığını söyledi.

Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi Vasiliy Nebenzya, oylama sonrası yaptığı açıklamada, “Özünde Konsey, Washington’un taahhütleri temelinde bir ABD girişimine onay veriyor. Gazze Şeridi üzerindeki tam kontrolü, işleyişine dair hâlâ hiçbir şey bilmediğimiz Barış Konseyi ile Uluslararası İstikrar Gücü’ne bırakıyor” dedi.

Nebenzya, Moskova’nın Gazze’deki ateşkesin izlenmesi için Güvenlik Konseyine rol verilmesinde ısrarcı olduğunu belirterek, kararın iki devletli formüle dayanmadığını ve kontrolün devredilmesine ilişkin bir zaman çizelgesi sunmadığını vurguladı.

Rus temsilci, “Karar, Filistinlilerin görüşlerinin dikkate alınmadığı sömürge uygulamalarını, Milletler Cemiyeti’ni ve İngiliz Filistin Mandasını anımsatıyor” diye ekledi.

Çin’in BM Daimi Temsilcisi ise “Karar birçok açıdan eksik ve son derece endişe verici. Birçok kritik konuda belirsiz ve net değil” itirazında bulundu ve “Gazze için savaş sonrası yönetim düzenlemelerini özetliyor ama Filistin bu taslakta neredeyse hiç görünmüyor” dedi.

Filistin Yönetimi karardan memnun

Öte yandan Filistin Yönetimi, kararı memnuniyetle karşıladığını ve uygulanmasına katılmaya hazır olduğunu bildirdi.

Diplomatik kaynaklar, Filistin Yönetimi’nin geçen hafta tasarıya destek vermesinin, Rusya’nın veto kullanmasını engellemede kritik rol oynadığını belirtti.

Trump da sosyal medyada yaptığı paylaşımda oylamayı “gerçek anlamda tarihi bir an” olarak nitelendirdi ve “Konsey üyeleri ve daha pek çok heyecan verici duyuru önümüzdeki haftalarda açıklanacak” ifadesini kullandı.

İsrail’de ‘devlet kurma’ maddesi tartışma yarattı

Karar, Filistinlilere gelecekte devlet kurma olasılığına atıf yapması nedeniyle İsrail’de tartışmalara yol açtı.

Metinde, Filistin Yönetimi’nin bir reform programını hayata geçirmesi ve Gazze’nin yeniden inşasında ilerleme kaydetmesi halinde “Filistinlilerin kendi kaderini tayini ve devlet kurma hedefi için nihayet inandırıcı bir yol haritasının ortaya çıkabileceği” ifade ediliyor.

Kararda ayrıca, “ABD, İsrail ile Filistinliler arasında, barışçıl ve müreffeh bir birlikte yaşam için siyasi ufuk üzerinde uzlaşmaya yönelik bir diyalog başlatacaktır” deniliyor.

Ancak İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, hükümetindeki sağcı ortakların baskısı altında pazar günü yaptığı açıklamada ülkesinin bir Filistin devletine hâlâ karşı olduğunu yineledi ve Gazze’yi “kolay yoldan ya da zor yoldan” silahsızlandırma sözü verdi.