Bolsonaro, 27 yıllık cezasını çekmeye başladı

Eski Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, darbe girişimine liderlik ettiği gerekçesiyle 27 yıl hapis cezasını salı günü çekmeye başladı.

Davayı denetleyen Yüksek Mahkeme Yargıcı Alexandre de Moraes, cumartesi günü önleyici olarak gözaltına alındıktan sonra Bolsonaro’nun tutuklu kalmasına karar verdi.

Karşıt görüşlü liderin destekçileri ve karşıtları, kararın verilmesinden bu yana federal polis merkezinin önünde toplandılar. Bazıları Bolsonaro’nun serbest bırakılmasını isterken, diğerleri onun hapse girmesini kutladı.

Sağcı lider, ağustos ayından bu yana ev hapsindeydi ve ayak bileği izleme cihazını kırmaya çalıştığı için cumartesi günü gözaltına alındı.

Bolsonaro, “halüsinasyonlar”dan sorumlu olduğunu iddia etti, fakat de Moraes önleyici tutuklama kararında bu iddiayı reddetti.

Bolsonaro, federal polis merkezindeki diğer birkaç mahkumla hiçbir şekilde temas kurmayacak. Federal polise göre, 12 metrekarelik odasında bir yatak, özel banyo, klima, televizyon ve çalışma masası bulunuyor.

De Moraes salı günü Bolsonaro’nun savunmasının, mahkumiyetine ilişkin tüm temyiz haklarını tükettiğine karar verdi. Avukatları bu karara itiraz ediyor ve eski liderin sağlık durumunun kötü olması nedeniyle ev hapsine ilişkin taleplerini sürdüreceklerini vaat ediyor. Yargıtay yargıcı bu talebi reddetti.

De Moraes kararında, “Başka herhangi bir temyiz için yasal bir olasılık yok,” dedi.

Brezilya ceza hukuku, 70 yaşındaki Bolsonaro’nun yerel bir cezaevine veya başkent Brasilia’daki bir askeri tesisteki hapishane odasına nakledilmesine de izin verebilirdi.

Eski devlet başkanı ve birkaç müttefiki, 2022 seçimlerinde yenilgisinin ardından Brezilya’nın demokrasisini devirmeye teşebbüs ettikleri gerekçesiyle Yüksek Mahkeme yargıçları tarafından mahkum edilmişti.

Komplo, Cumhurbaşkanı Luiz Inácio Lula da Silva, Başkan Yardımcısı Geraldo Alckmin ve Yargıç de Moraes’i öldürme planlarını içeriyordu. Plan ayrıca 2023’ün başlarında bir ayaklanmayı teşvik etmeyi de içeriyordu.

Eski devlet başkanı, silahlı bir suç örgütü liderliği ve demokratik hukukun üstünlüğünü şiddet yoluyla ortadan kaldırmaya teşebbüs gibi suçlardan da suçlu bulundu.

Federal polis binasının dışında, Brezilya bayrağının sarı ve yeşil renklerini giyen yaklaşık bir düzine Bolsonaro destekçisi, haksızlık yapıldığını haykırarak Kongre’den eski cumhurbaşkanı ve müttefiklerine bir tür af verilmesi için yasa tasarısını kabul etmesini istedi.

POLITICO’ya konuşan 61 yaşındaki Bolsonaro destekçisi Eliane Leandro, “Öfkeliyim. O benim hayatımdaki en iyi başkan, benim dostum. Bu büyük bir adaletsizlik. Senden nefret ediyorum Alexandre de Moraes. Cehennemi hak ediyorsun,” dedi.

34 yaşındaki Sao Paulo belediye meclisi üyesi Keit Lima’nın ise çok farklı duyguları vardı. Şampanya getirmiş ve Bolsonaro’nun hapse girmesini kutlamak için Brasilia’daki yürüyüşten gelen diğer siyahi kadınlarla paylaşmıştı.

Lima, “Bugün nefes alabilir ve demokrasimiz için mücadeleye devam edebiliriz. Demokrasimiz genç, ama uzun ömürlü olmasını istiyoruz,” dedi.

Mahkûm edilen diğer iki kişi, generaller Augusto Heleno ve Paulo Sérgio Nogueira, cezalarını çekmeye başlamak üzere Brasilia’daki bir askeri tesise gönderildi. Eski Adalet Bakanı Anderson Torres şu anda Brezilya’nın başkentinde bulunan Papuda cezaevinde tutuklu bulunuyor.

Amiral Almir Garnier, cezasını Brasilia’daki donanma tesislerinde çekecek.

Bolsonaro’nun başkan yardımcısı ve eski Savunma Bakanı Walter Braga Netto, bir başka general, Rio de Janeiro’daki bir askeri tesiste hapis yatmaya devam edecek.

De Moraes ayrıca, milletvekili ve Brezilya istihbarat teşkilatının eski başkanı Alexandre Ramagem’in ABD’de serbest olduğunu doğruladı.

Bolsonaro, Brezilya’nın en yüksek seçim mahkemesinin ayrı bir kararıyla en az 2030 yılına kadar seçimlere aday olmaya uygun olmamasına rağmen, Brezilya siyasetinde önemli bir figür olmaya devam ediyor. Hapis cezasının ilk günü, bu sürenin 2033 yılına kadar uzatılması anlamına geliyor.

Anketler, aday olmasına izin verilirse gelecek yılki seçimlerde rekabetçi bir aday olacağını gösteriyor.

Eski başkan, eski Brezilya liderinin yargılanmasını “cadı avı” olarak nitelendiren ABD Başkanı Donald Trump’ın müttefiki. Bolsonaro’nun adı, ABD yönetiminin temmuz ayında Brezilya’nın bazı ihraç ürünlerine uygulanan gümrük vergilerini %50 artırma kararında da geçmişti.

O zamandan bu yana iki ülke arasındaki ilişkiler iyileşti ve Lula ile Trump Ekim ayında Malezya’da düzenlenen ASEAN zirvesinde bir araya geldi. Yüksek gümrük vergilerinin çoğu kaldırıldı.