Diplomasi
Brent petrol fiyatları dört yılın zirvesinde
Hürmüz Boğazı’ndaki çift taraflı ablukanın sürmesi ve diplomatik çözüm umutlarının zayıflamasıyla Brent petrolün varil fiyatı 126 doları görerek son dört yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Küresel petrol fiyatları, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmaya devam etmesi ve çatışmayı sona erdirecek bir anlaşma ihtimalinin zayıflaması üzerine gece saatlerinde son dört yılın en yüksek seviyesini test ettikten sonra Perşembe sabahı kısmi bir geri çekilme kaydetti.
Uluslararası gösterge niteliğindeki Brent ham petrolünün varil fiyatı, Perşembe günü kısa süreliğine 126 dolara yükselerek hem mevcut savaş süresince hem de 2022 yılından bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.
Vadeli işlemler Perşembe sabahı gerilerken, Brent petrol Doğu Standart Saati ile 08:30 itibarıyla 108 dolar seviyelerinde işlem gördü.
Piyasalardaki bu dalgalanma, Körfez’de kritik bir geçiş güzergahı olan ve çatışmanın başlangıcından bu yana fiilen trafiğe kapalı tutulan Hürmüz Boğazı’ndaki ABD ve İran kaynaklı çift taraflı ablukaların ne kadar süreceğine dair artan endişeleri yansıtıyor.
Son iki ay içerisinde su yolundan yalnızca birkaç geminin geçiş yapabilmesi, arz kesintilerinin uzayacağı ve piyasalarda enflasyonist baskı oluşacağı korkularını tetikledi.
Barış dönemlerinde dünya petrol arzının yaklaşık beşte biri her gün bu boğaz üzerinden naklediliyor.
Axios’un Çarşamba günü yayımladığı ve Başkan Trump’ın İran’a yönelik askeri operasyonların muhtemelen yeniden başlatılmasına dair planlar hakkında bilgilendirileceğini duyuran haberi, piyasalarda sert bir tepkiyle karşılandı.
Konu hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırılan haberde, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM), Tahran yönetimini müzakere masasına oturmaya zorlamak amacıyla İran’a yönelik “kısa ve güçlü” bir saldırı dalgası planladığı belirtildi.
İranlı yetkililer ise şu ana kadar ABD’li temsilcilerle Pakistan’da gerçekleştirilmesi öngörülen yeni bir yüz yüze görüşme turuna katılmayı reddetti. Bu durum, çatışmaların hızlı ve kalıcı bir şekilde sona ermesi potansiyeline dair kuşkuları artırdı.
Bu süreçte Trump, ABD kuvvetlerine Hürmüz Boğazı’ndaki deniz ablukasını sürdürmeleri talimatını verdi. Çarşamba günü Oval Ofis’te gazetecilere açıklamalarda bulunan Trump, ablukayı “dahiyane” ve “yüzde 100 kusursuz” olarak nitelendirdi.
Başkan Trump, “Muazzam bir ordumuz var. Şimdi pes etmek zorundalar. Yapmaları gereken tek şey bu; sadece ‘teslim oluyoruz’ demek,” ifadelerini kullandı.
Hürmüz Boğazı, İran yönetimi için savaşta temel bir koz alanı olarak öne çıkarken, Tahran liderliğinin Trump yönetiminden taviz koparabilmek adına yeterli ekonomik baskıyı oluşturmayı hedeflediği değerlendiriliyor.
İran’ın, ABD’nin ablukayı kaldırması karşılığında boğaz üzerindeki kontrolünü gevşetmeyi teklif ettiği ancak nükleer programla ilgili tartışmaları ileri bir tarihe ertelemek istediği bildirildi.
Başkan Trump ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, iç piyasada artan enerji fiyatlarının baskısıyla karşı karşıya olmalarına rağmen, bu seçeneği muhtemelen kabul edilemez olarak değerlendirerek reddetti.
AAA verilerine göre, ABD genelinde bir galon benzinin ortalama fiyatı Perşembe günü 4,30 dolar seviyesinde gerçekleşti. Hawaii, Nevada, Oregon ve Washington dahil en az dört eyalette ortalamalar galon başına 5 doları aşarken, California’da fiyatlar yaklaşık 6 dolar seviyesinde seyrediyor.
GasBuddy petrol analizleri başkanı Patrick De Haan, Çarşamba günü yaptığı değerlendirmede; Michigan, Indiana, Ohio, Illinois ve Wisconsin’deki benzin fiyatlarının 2022 yazından bu yana en yüksek seviyelere ulaştığını ve tüm zamanların rekoruna yaklaştığını belirtti.