Bizi Takip Edin

Amerika

“Brezilya seçimleri rejim değişikliği operasyonuna dönüştü”

Yayınlanma

Ekonomi ve Politika Araştırmaları Merkezi Kurucu Eş Direktörü Dr. Mark Weisbrot, Washington yönetiminin Brezilya seçimlerine doğrudan müdahale ettiğini belirtti. Bölgedeki ekonomik yaptırımların yıkıcı sonuçlarına değinen Weisbrot, Venezuela ekonomisinin yaptırımlar sürecinde dörtte üç oranında küçüldüğünü ve Arjantin’e tek günde sağlanan 42 milyar dolarlık dış desteğin siyasi amaçlar taşıdığını ifade etti.

ABD’nin başkenti Washington’da bulunan Ekonomi ve Politika Araştırmaları Merkezi Kurucu Eş Direktörü ve Kıdemli Ekonomist Dr. Mark Weisbrot, Doçent Doktor Pascal Lottaz’ın Tarafsızlık Çalışmaları adlı programına konuk oldu.

Weisbrot, Brezilya’da yaklaşan devlet başkanlığı seçimi ikinci turu ile Güney ve Orta Amerika genelinde Washington yönetiminin yürüttüğü siyasi ve ekonomik müdahaleleri değerlendirdi.

Brezilya’da İşçi Partisi lideri mevcut Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva ile Senatör Flavio Bolsonaro arasındaki yarışa işaret eden Weisbrot, “Şu anda en büyük mesele, bir hafta sonra yapılacak Brezilya seçimleridir. Aslında bu, 2003 ile 2010 yılları arasında ilk kez seçilen ve üçüncü dönemi için geri gelen görevdeki Lula da Silva ile Flavio Bolsonaro arasındaki ikinci turdur” dedi.

Flavio Bolsonaro’nun konumuna babası sayesinde ulaştığını kaydeden Weisbrot, “Flavio Bolsonaro şu anda Brezilya’da senatördür ancak bulunduğu yere büyük ölçüde, Lula’nın 2022 seçimlerinde mağlup ettiği devlet başkanının oğlu olması sayesinde geldi. O seçimde babası, Trump’ın yaptığını yaptı. Sonucu kabul etmeyi reddetti ve oradaki insanlar buradakinden çok daha fazla isyan çıkardı” ifadelerini kullandı.

Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun mahkumiyetine değinen Weisbrot, “Babası Jair Bolsonaro, orduyu sürece dahil etmeye çalıştığı için askeri darbe girişiminde bulunmaktan mahkum edildi. Yeterince generali ikna edemedi ve Brezilya’da hukukun üstünlüğünü yok etmeye teşebbüs etmekten hüküm giydi. Devlet başkanlığına aday olan oğlu da ona çok yakındır. Kendisini ‘Bolsonaro 2.0’ olarak adlandırıyor ve kendisini önceki rejimin devamı şeklinde tanıtıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Lula da Silva’nın geçmişine de işaret eden Weisbrot, şunları kaydetti:

“Lula ise bambaşka bir geçmişe sahiptir. İlk görev döneminden yüzde 83 onay oranıyla, dünyanın en popüler devlet başkanlarından biri olarak ayrıldı. Aday olamamasının tek sebebi, daha sonra mahkemelerce iptal edilen suçlamalar nedeniyle 580 gün hapis yatmasıydı. Bolsonaro ailesiyle karşı karşıya kalmasının nedeni budur.”

“Merkez bankasının hesap verebilirliğini kaldırdığınızda felakete davetiye çıkarırsınız”

Lula da Silva’nın cezaevinde olduğu süreçte dahi anketlerde 20 puan önde olduğunu hatırlatan Weisbrot, üçüncü dönemindeki iktisadi başarılara rağmen yaşanan zorlukları anlattı.

Weisbrot, “Üçüncü döneminde yoksulluğu yüzde 27, aşırı yoksulluğu yüzde 40 oranında azaltarak ve reel ücretlerde büyük artış sağlayarak başarılı oldu. Bütün bu ölçütlere göre iyi iş çıkardı. Ona zarar veren şey ise kendi hatası değildi. Brezilya Merkez Bankası kısa vadeli politika faizini yüzde 13,75 seviyesinde tutuyor, enflasyon ise yüzde 4,2 civarındadır. Bu, dünyadaki en yüksek reel faiz oranlarından biridir” dedi.

Brezilya’nın son kırk yılda bu sorunla yaşadığını ve kurum olarak geçmişte bu hususta rapor hazırladıklarını belirten Weisbrot, yüksek faizin toplumsal etkilerini şöyle aktardı:

“Bu durum alt gelir grupları için korkunç bir tablodur. Hanehalkı borçlarına ortalama yüzde 100 civarında faiz ödüyorlar. Reel ücretleri ve hane gelirleri belirgin şekilde artmış olsa da, Lula’nın Bolsonaro yönetiminde bulunmayan sosyal programları yer alsa da, özellikle alt gelir grupları bu borç geri ödemelerini derinden hissediyor. Bu aslında önceki dönemde merkez bankasına yürütme organından tam bağımsızlık tanıyan Flavio Bolsonaro’nun kabahatidir.”

Neoliberal iktisatçıların merkez bankası bağımsızlığını olağan ve olumlu gördüğünü belirten Weisbrot, şu ifadeleri kullandı:

“Pek çok iktisatçı bunu iyi bir şey olarak değerlendirir. Ancak bizim gibi düşünenler, bir merkez bankasının hesap verebilirliğini ortadan kaldırdığınızda felakete davetiye çıkardığınızı bilir. Çünkü merkez bankaları istihdamı ya da halkın ücretlerini gözetmez. Lula, işsizliği yüzde 9’lardan yüzde 5,4 seviyesine kadar düşürmeyi başarmış olsa bile, bu devasa faiz oranları ve borç yükü halkı, bilhassa alt gelir gruplarını ağır şekilde yıpratıyor.”

Ekonomik büyüme ve reel ücret artışı açısından durumun kötü olmadığını ifade eden Weisbrot, “Ekonomi büyüme ve reel ücretler bakımından iyi performans gösterdi. Asıl büyük şikayet konusu borç servisidir. Büyük faiz oranları nedeniyle borç ödemeleri çok yüksektir ve dar gelirliler kazançlarının büyük kısmını borç faizine ayırıyor” dedi.

“Yaptırımlar gerçek bir ekonomik şiddettir”

Brezilya seçimlerinin uluslararası dengeler ve BRICS açısından önemine değinen Weisbrot, Trump yönetiminin Flavio Bolsonaro’yu desteklediğini hatırlattı.

Jair Bolsonaro ve oğlunun geçmişteki ifadelerini anımsatan Weisbrot, “Bolsonaro aşırı sağcıdır. Bu insanların sarf ettiği korkunç sözler ürkütücüdür. Jair Bolsonaro bir kadın milletvekiline, ‘fazla çirkin olduğu için ona tecavüz etmeyeceğini’ söylemişti. Her ikisi de 1980’lerin sonunda biten askeri diktatörlüğü övdü. Jair, diktatörlüğün tek hatasının ‘yeterince insan öldürmemek’ olduğunu dile getirdi” bilgisini paylaştı.

Donald Trump ve çevresinin söylemlerinin benzerliğine işaret eden Weisbrot, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Trump, İran halkını yok etmekten iki kez söz etti ve tehditler savurdu. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, birkaç hafta önce Ekvador’a gitti ve oranın devlet başkanına ‘Oraya gelip birçok kötü insanı öldürmenize yardım etmeyi dört gözle bekliyorum’ dedi. Kendisini kasten ‘savaş bakanı’ olarak nitelendiriyor ve sürekli ölümcüllükten bahsediyor. Güney Amerika kıyılarında tekneleri havaya uçurdular. Flavio Bolsonaro da bunu ve İran’a karşı savaşı destekliyor. Trump’ın Jair Bolsonaro hakkındaki yargı sürecini durdurmaya çalışması ve Flavio’nun talebiyle Brezilya’ya yeni gümrük tarifeleri getirmesi nedeniyle bu seçim bir tür rejim değişikliği operasyonuna dönüştürüldü.”

Yargı sisteminin siyasi amaçlarla kullanılması tartışmalarına da değinen Weisbrot, Brezilya’daki durumun bu kapsamda değerlendirilemeyeceğini söyledi:

“Bolsonaro konusunda hükümeti devirmeye çalıştıkları gerçeği ortadadır ve suçlama konusu da buydu. Hukukun üstünlüğünün yıkılması girişimi tamamen somut delillere dayanıyordu. Flavio Bolsonaro ise Brezilya tarihinin en büyük dolandırıcılığıyla suçlanan bankacı Daniel Vorcaro’dan milyonlarca dolar aldı. Tasarruf sahiplerine ödenmesi gereken 8 milyar dolarlık bir dolandırıcılık vakası söz konusudur. Dolayısıyla mevcut hükümet cephesinde yargının kötüye kullanılması durumu yoktur.”

“Krediyi ve dövizi keserek ekonomileri yerle bir ediyorlar”

ABD’nin Latin Amerika ülkelerine yaklaşımını ve Arjantin örneğini inceleyen Weisbrot, Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei’nin seçim kampanyasında merkez bankasını kapatmayı vadettiğini hatırlattı.

Milei yönetiminin ABD desteğiyle ayakta kaldığını kaydeden Weisbrot, “Milei tam bir aşırılık yanlısıdır. Bir günde IMF, Dünya Bankası ve Amerika Kıtası Kalkınma Bankası üzerinden 42 milyar dolarlık kredi ayarlandı ve ABD Hazine Bakanlığı para birimine destek verdi. ABD, kendi dış politikasını destekleyecek ve diğer sol hükümetlere saldıracak sağcı yönetimleri bu şekilde tahkim ediyor” dedi.

Arjantin’in kamu borcunun büyük kısmının çöp seviyesinde derecelendirildiğini belirten Weisbrot, “Yatırımcılar bir şeyler ters gittiğinde kaçmak için bekliyor. Döviz kurunu, ekonomiyi ve enflasyonu istikrara kavuşturmak için o devasa parayı vermek zorundaydılar. Para birimi çöktüğünde enflasyon hızla yükselir” tespitini yaptı.

Uluslararası finans sistemindeki dolar hakimiyetinin ekonomik yaptırımlara zemin hazırladığını vurgulayan Weisbrot, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Uluslararası finansal sistemdeki dolar egemenliği, ABD’nin küresel tahakkümüne yol açıyor. Bu sayede dünyadaki çoğu ülkeye yaptırım uygulayabiliyorlar ve bunu tüm Latin Amerika’yı korkutmak için kullanıyorlar. Yaptırımlarla tarihte en çok yıkıma uğratılan ekonomi Venezuela oldu. 2012’den 2020’ye kadar ekonomisinin dörtte üçünü kaybetti. Bu yıkımın büyük kısmı 2015’te başlayan yaptırımlar altında gerçekleşti ve bizim Büyük Buhran dönemimizin üç katı büyüklüğündeydi. Savaş olmadan böyle bir buhran yaşanmamıştı.”

Ekonomik yaptırımların siyasi seçimleri doğrudan etkilediğini vurgulayan Weisbrot, şunları kaydetti:

“Trump, kasım seçimlerinde Honduras’ı, kendi adayı Nasry Asfura’ya oy vermezlerse cezalandırılacakları yönünde tehdit etti ve o seçim yüzde 1’den az farkla bitti. Nisan ayında Kolombiya’yı da tehdit etti; oradaki seçim de bir puandan az farkla sonuçlandı. Yaptırımlar onlara muazzam bir güç sağlıyor ve bu gerçek bir ekonomik şiddettir. Yabancı para akışını kesiyorlar, krediye erişimi engelliyorlar ve ekonomiyi tamamen çökertebiliyorlar.”

“Bolivya’da yüzde 60’lık son oylar Morales’i destekleyen kırsal bölgelerden geldi”

Latin Amerika’da 21. yüzyılın başında 15 ülkede sol eğilimli hükümetlerin işbaşına geldiğini ve kıtada bağımsız politikaların uygulandığını hatırlatan Weisbrot, 1960 ile 1980 yılları arasında kişi başına büyümenin yetersiz kaldığı dönemin ardından büyük bir toplumsal dönüşüm yaşandığını ifade etti.

Kıtadaki yoksulluk oranının 2000 ile 2014 yılları arasında yüzde 46’dan yüzde 28’e gerilediğini belirten Weisbrot, “Önceki 20 yılda yoksulluk hiç düşmemişti. Ancak ABD, Bolivya, Honduras ve Haiti gibi ülkelerde hükümetleri devirdi” dedi.

Bolivya’da 2019 yılında Evo Morales’e yönelik darbe sürecine ilişkin detayları paylaşan Weisbrot, şu bilgileri verdi:

“Morales 2005’te seçildiğinde Bolivya, önceki 20 yılın 19’unda IMF anlaşmaları altındaydı ve hiç büyümemişti. Morales göreve geldiğinde IMF anlaşmasını yenilemedi. 2019 seçimlerinde Morales ilk sayımlarda öndeydi ancak ikinci tura kalmamak için gereken 10 puanlık farkın altındaydı. Sayılmayan son yüzde 16’lık oy sisteme girdiğinde fark yüzde 10,2 seviyesine ulaştı. Sağ muhalefet ve Amerikan Devletleri Örgütü Genel Sekreteri Luis Almagro hile iddialarını ortaya attı ve medya bunu büyüttü.”

Yapılan incelemelerin iddiaları çürüttüğünü vurgulayan Weisbrot, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu tamamen yalandı ve bunu temel aritmetikle kanıtlamak mümkündü. Ertesi gün bunu kanıtladık. Son yüzde 16’lık oylar, Morales’i daha fazla destekleyen kırsal bölgelerden geldi. Amerikan Devletleri Örgütü hile iddiasında ısrar etti ve ordu müdahale ederek hükümeti devirdi. Guardian gazetesinde 150 iktisatçı ve istatistikçinin imzaladığı bir metin yayımladık. Veriler durumu net şekilde gösteriyordu. Luis Almagro, Trump yönetiminden ikinci dönem genel sekreterlik desteği alabilmek için bu yalanı sürdürdü.”

New York Times gazetesinin 7 Haziran 2020’de yayımladığı haberle sayımların temiz olduğunu ve kamuoyuna sahte bir anlatı sunulduğunu yazdığını aktaran Weisbrot, “Amerikan Devletleri Örgütü sekreterliği, New York Times’ı Hitler, Stalin ve Castro’yu desteklemekle suçlayan akıl dışı bir metin kaleme aldı. Ancak gazetenin haberi sonrasında yeni seçim yapılmak zorunda kalındı” dedi.

“Haiti’de olduğu gibi Brezilya’yı şiddetle dönüştüremezler”

Haiti tarihine ve ABD’nin ada ülkesindeki müdahalelerine değinen Weisbrot, ilk demokratik devlet başkanı Jean-Bertrand Aristide’in 1991, 2000 ve 2004 yıllarında üç kez darbeyle görevden uzaklaştırıldığını hatırlattı.

Weisbrot, “Aristide’i bir uçağa bindirip Afrika’ya kaçırdılar. Kongre içindeki Siyah Parlamenterler Grubu, Bill Clinton’ı orduyu gönderip Aristide’i geri getirmeye zorlamıştı ancak daha sonra orduyu ve kırsal baskı düzenini dağıttığı için yine hedef oldu” değerlendirmesinde bulundu.

Brezilya ve Latin Amerika’nın genel geleceğine ilişkin öngörülerini aktaran Weisbrot, “Brezilya’da bunu yapmak daha zor olacaktır çünkü Haiti’de uyguladıkları şiddet düzeyini Brezilya’da uygulayamazlar. Bu değişiklikleri kalıcı hale getirmek kolay değildir. Arjantin’deki sağcı hükümetin de uzun süre dayanacağını sanmıyorum” dedi.

Ekvador’daki duruma da dikkat çeken Weisbrot, Rafael Correa döneminde ülkenin büyük iktisadi ve sosyal kazanımlar elde ettiğini, cinayet oranının yüz binde 5’e kadar indiğini hatırlattı.

Sonraki yönetimlerle birlikte cinayet ve intihar oranlarının rekor seviyelere çıktığını ifade eden Weisbrot, “Ekvador’da şu anda iktidar, ülkenin en büyük siyasi partisinin kasım ayındaki seçimlere katılmasına dahi izin vermiyor ve uluslararası kamuoyundan hiçbir tepki gelmiyor” ifadelerini kullandı.

Bölgedeki sağ dalganın kalıcı olmayacağını vurgulayan Weisbrot, “Brezilya’da anketler hata payı sınırında, fark yüzde 2’den azdır. İşçi Partisi ve Lula bu seçimi kazanabilir. Kıta genelinde sağ yönetimlerin kalıcı gücü bulunmuyor çünkü halkın yararına sunabilecekleri hiçbir iktisadi planları yoktur” diyerek sözlerini tamamladı.

Brezilya’da Bolsonaro rüzgarı ve Lulismonun sınırları

Amerika

Amazon ve Google, Anthropic’in hisselerinin neredeyse yüzde 30’una sahip

Yayınlanma

Günümüzün en önemli aktörleri olan Amazon ve Google, Anthropic’in halka arzının ardından şirketin hisselerinin yaklaşık %30’una sahip oldu.

Amazon ve Google, Anthropic henüz halka açık olmayan bir şirketken bu şirkete yatırım yaptı.

Anthropic borsada işlem görmeye başladığında, bu şirketlerin hisseleri oy hakkı olmayan özel bir hisse sınıfına dönüştürüldü.

Bu hafta başında yapılan bir açıklamaya göre, halka arzın ardından Amazon, Anthropic hisselerinin %14,7’sine sahip olacaktı.

Şirket, elindeki diğer tahvilleri şirket hisselerine dönüştürme hakkını da kullanabilir.

Google ise %13,7’sine sahip oldu. Bu oran, halka arzla birlikte gerçekleştirilecek özel bir plasman yoluyla satın alınan 10 milyar dolarlık ek Anthropic hissesini de içeriyor.

Bunlar oy hakkı olmayan hisseler olduğundan, teknik olarak bu durum teknoloji devlerinin etkisini sınırlayacak.

Öte yandan Büyük Teknoloji şirketleri sadece hisse sahibi olmakla kalmıyor. Aynı zamanda Anthropic’e bilgi işlem gücü ve diğer altyapı hizmetleri de satıyorlar.

Bu, Axios’a göre bazı eleştirmenleri rahatsız eden “döngüsel finansman” düzenlemelerinin bir örneği.

“Döngüsel finansman” kapsamında, teknoloji şirketleri, öncü yapay zeka firmalarına sermaye aktarıyor ve bu firmalar da bu sermayenin bir kısmını bulut ve bilgi işlem kapasitesi satın alımları yoluyla geri aktarıyor.

Anthropic’in halka arz prospektüsü de bu karmaşık ilişkilerin beraberinde getirdiği zorlukları kabul ediyor:

“Stratejik ortaklarımızla olan ilişkilerimiz, ister aynı anda hem yatırımcı, hem müşteri, hem dağıtım ortağı hem de rakip olarak rol alan Amazon, Google veya Microsoft ile olsun, ister aynı anda hem tedarikçi hem de kiraya veren olarak rol alan Broadcom ile olsun, tam olarak öngörülmesi veya hafifletilmesi zor olan potansiyel çıkar çatışmalarına yol açıyor.”

Endişe, büyük teknoloji şirketlerinin sahiplik paylarının ve ticari ilişkilerinin rekabeti zayıflatabileceği, tüketici seçeneklerini kısıtlayabileceği, fiyatları yüksek tutabileceği ve yeni kurulan şirketlerin yapay zeka alanına girmesini zorlaştırabileceği.

Columbia Üniversitesi Hukuk Fakültesi profesörü Tim Wu, bu hafta San Francisco’da düzenlenen bir konferansta, “Yapay zeka sektörlerinin ve teknoloji platformlarının birbirleriyle rekabet etmeleri gerekiyor, işbirliği yapmaları değil,” dedi.

Ne var ki, aslında tüm bu şirketler yapay zeka alanında rekabetle karşı karşıya. Sektör özellikle açık kaynaklı modeller ve Çin’den gelen rekabet konusunda endişeli.

Elbette hâlâ bir miktar rekabet var: Örneğin, Claude ve Google Gemini müşteri kazanmak için rekabet ediyor.

Federal Ticaret Komisyonu, eski başkanı Lina Khan’ın önderliğinde, Başkan Donald Trump’ın göreve dönmesinden hemen önce yayınlanan bir raporda, Büyük Teknoloji şirketleri ile Anthropic ve OpenAI arasındaki bağlantılara dikkat çekmişti.

Kurum, yapay zeka firmaları ile Büyük Teknoloji şirketleri arasındaki ortaklıkların, girişimlerin bulut sağlayıcılarını değiştirmesini zorlaştırabileceğini ve teknoloji şirketlerine hassas bilgilere erişim imkânı ile ortaklarının kararları üzerinde etki gücü sağlayabileceğini tespit etmişti.

O dönemde komisyon üyesi olan ve şu anda kurumun başkanlığını yürüten Andrew Ferguson, yaptığı açıklamada şunları söylemişti:

“Yapay zeka, Büyük Teknoloji şirketlerinin hakimiyet kurmalarından bu yana karşılaştıkları en önemli zorluk olabilir.”

Okumaya Devam Et

Amerika

Anthropic’in halka arzı teknoloji hisselerini canlandıramadı

Yayınlanma

Anthropic’in alka arzının, son zamanlarda zayıflayan yapay zeka (AI) sektörünü yeniden canlandıramaması üzerine, küresel teknoloji hisseleri düştü.

Güney Kore’nin teknoloji ağırlıklı Kospi endeksi ve Japonya’nın Nikkei 225 endeksi, Asya’daki düşüşlere öncülük etti; her ikisi de yüzde 5’in üzerinde değer kaybetti.

Avrupa’da ise Stoxx Europe 600 endeksi yüzde 0,7 geriledi; dünyanın en büyük çip üretim ekipmanı üreticisi ASML ise neredeyse yüzde 5 değer kaybetti.

Asya ve Avrupa’daki satış dalgası, Wall Street’te gece boyunca yaşanan düşüşlerin ardından geldi.

Nasdaq 100, Claude’un geliştiricisi Anthropic’in hisselerinin halka arzında yüzde 17 artış kaydetmesine rağmen yüzde 2,2 düşüşle kapandı.

Anthropic’in halka arzı, teknoloji sektörü için çığır açan bir an olarak nitelendirildi ve yatırımcılara, bu teknolojinin dünyanın önde gelen geliştiricilerinden birine yatırım yapma fırsatı sundu.

Silikon Vadisi merkezli grubun başarılı halka arzına rağmen, analistler ve yatırımcılar bunun yapay zeka patlamasının sürdürülebilirliğine dair artan endişeleri gidermek için yeterli olmadığını belirtti.

Lotus Asset Management’ın yatırım direktörü Hao Hong, “Normalde en büyük halka arzlar piyasanın dip noktasında değil, zirvesinde gerçekleştirilir,” dedi.

Vadeli işlemler, Wall Street’in cuma günü açılışında Nasdaq endeksinin yüzde 1 daha düşeceğine işaret ediyordu.

Anthropic hisseleri, piyasa kapanış sonrası işlemlerde neredeyse yüzde 5 değer kaybetti.

Güney Kore’de, yapay zeka veri merkezlerinde kullanılan bellek çiplerinin üreticileri Samsung Electronics ve SK Hynix, her ikisi de yüzde 5’in üzerinde değer kaybetti.

Dünyanın en büyük çip üreticisi Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) ise yüzde 4’ün üzerinde değer kaybetti.

Tayvan’ın ana borsa endeksi, neredeyse yüzde 18 düşerek piyasa değerinden 500 milyar dolardan fazla kaybedince, 1991’den bu yana en kötü haftasını yaşadı.

Anthropic, Nasdaq’ı Ekim başındaki en son rekor zirvesinden aşağıya iten teknoloji hisselerindeki son dönemdeki zayıflığa rağmen halka arzına devam etti.

Varlık yönetimi şirketi GAM Holding’in grup CEO’su Albert Saporta, Anthropic’in halka arzının “birkaç hafta önceki değerlemelerin yüzde 25 altında fiyatlandırıldığını” belirtti ve “Kimsenin yatırım getirisi konusunda bir fikri olmadığı bu devasa sermaye harcaması çılgınlığı çöküyor,” dedi.

Lombard Odier’in Asya yatırım direktörü John Woods, Asya’daki düşüşlerin, yatırımcıların odağını çip üreticileri gibi donanım tedarikçilerinden Anthropic gibi yapay zeka yazılım geliştiricilerine kaydırdığını gösterdiğini söyledi.

Woods, “Anthropic’in halka arzı oldukça güçlüydü. Asya’daki düşüş, yapay zeka sektörünün olgunlaştığını gösteriyor,” dedi.

Asya’daki düşüşler, 2025 yılının başından bu yana dünyanın en iyi performans gösteren şirketlerinden bazıları için keskin bir tersine dönüş anlamına geliyor.

Jensen Huang’ın Nvidia’dan ani ayrılışı ve ABD’nin çip ihracatına yönelik kısıtlamaları sıkılaştırma olasılığı, küresel yapay zeka veri merkezlerinin kurulmasında hayati öneme sahip olan bölgedeki yonga üreticilerine yönelik yatırımcı güvenini zaten sarsmıştı.

BNP Paribas Asset Management’ın kıdemli piyasa stratejisti Ecaterina Bigos, “Bu sektör çok dar ve yüksek kaldıraçlıydı. Şu anda piyasa, elinden geldiğince kaldıraç oranını düşürüyor,” dedi.

Okumaya Devam Et

Amerika

Venezuela, ABD ile askeri anlaşma imzaladı

Yayınlanma

ABD ve Venezuela, Amerikan güçlerinin Nicolás Maduro’yu kaçırmasının üstünden bir yıl geçmeden askeri ilişkilerini yeniden kurdu.

Maduro’nun eski başkan yardımcısı Delcy Rodríguez’in liderliğindeki geçici hükümet, çarşamba günü ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile bir askeri işbirliği anlaşması imzaladı.

Anlaşma hakkında şu ana kadar çok az ayrıntı açıklanmış olsa da Hegseth, Venezuela’nın 12 aydan kısa bir sürede “bölgedeki en agresif tehdidimizden, uyumlu bir güvenlik ortağına” dönüştüğünü söyledi.

Rodríguez, anlaşmanın “ortak tehditlerle” mücadeleye yardımcı olacağını savundu.

İki ülke arasındaki askeri işbirliği, 2005 yılında Hugo Chávez tarafından sonlandırılmıştı.

Chávez, meslektaşlarını eğitmek üzere Venezuela’ya gönderilen ABD’li askeri personelin, hükümeti hakkında aşağılayıcı açıklamalarda bulunduğunu iddia etmişti.

Ayrıca, Venezuela’nın en büyük askeri kompleksi olan Fuerte Tiuna’da bulunan ABD askeri ofisini, “hükümete karşı komplo kuran CIA’nın bir organı” olmakla suçlamıştı.

Chávez’in ölümünün ardından onun yerine geçen Nicolás Maduro döneminde, iki ülke arasındaki ilişkiler daha da kötüleşti.

Maduro ve eşi Cilia Flores, şu anda New York’ta uyuşturucu kaçakçılığı ve işkenceye teşebbüs suçlamalarıyla gözaltında tutuluyor; ikisi de bu suçlamaları reddediyor.

Hegseth, çarşamba günü Caracas’taki ABD Büyükelçiliği’nde yaptığı konuşmada, Maduro’nun yakalanmasından bu yana iki ülke arasındaki ilişkilerde yaşanan değişime değindi:

“Bu yüzyılda Venezuela’ya ayak basan ilk ABD Savaş Bakanı olarak burada bulunmak büyük bir onurdur. Bu anın önemini çok iyi anlıyorum. Sadece bir yıl önce, benim burada bulunmam, bizim burada bulunmamız imkansız, neredeyse hayal bile edilemez olarak görülürdü. Tam olarak bir yıl önce bugün, hakkında dava açılmış kaçak uyuşturucu teröristi Nicolás Maduro, on yıldan fazla bir süre boyunca Venezuela’nın sınırlarını ve topraklarını dünyanın dört bir yanından gelen teröristlere teslim eden adam, buradan çok da uzak olmayan bir sahnede durmuş ve alaycı bir şekilde ‘Gelin de yakalayın beni!’ diye bağırmıştı. Eh, biz de o çağrıya cevap verdik.”

Hegseth, 3 Ocak’ta gerçekleştirilen ABD işgalinin sonucunun Maduro’nun öngördüğü gibi olduğunu ekleyerek, kaçırılan liderin şu sözlerini aktardı: “Savaş hayır, barış evet.”

Çarşamba günü kendisi ile Venezuela savunma bakanı arasında imzalanan anlaşmayı, “Amerika Kıtası Kartel Karşıtı Koalisyonu aracılığıyla ABD, Venezuela, Venezuela ordusu ve Batı Yarımküre için yeni bir sayfa” olarak nitelendirdi.

Rodríguez ise anlaşmayı “ikili ilişkilerimiz açısından son derece önemli” olarak nitelendirdi.

Başkanlık sarayında düzenlenen bir toplantıda Hegseth’e hitaben konuşan Rodríguez, “Sayın Bakan, birkaç ay içinde halkımız için çok zor anları, her iki ülkemiz için de işbirliği ve karşılıklı fayda sağlayacak bir alana dönüştürdük,” dedi.

Anlaşmanın ayrıntıları kamuoyuna açıklanmamış olsa da, Rodríguez konuşmasında “ortak tehditlerle mücadele etmek” amacıyla Venezuela silahlı kuvvetlerinin eğitilmesinden, “operasyonel teçhizatının” iyileştirilmesinden ve yeni teknolojilere erişimin sağlanmasından bahsetti.

Hegseth, ABD büyükelçiliğinde yaptığı konuşmada, bu tehditlerin kimler olduğunu daha açık bir şekilde ifade etti ve “Burayı [Venezuela’yı] sığınak olarak kötüye kullanan uyuşturucu teröristlerine” seslenerek, “Sizi avlayacağız, bulacağız ve öldüreceğiz” diye uyardı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English