Bizi Takip Edin

Amerika

Brezilya’da başkanlık seçimleri ikinci tura kaldı

Yayınlanma

Brezilya’da Lula ile Flavio Bolsonaro arasındaki başkanlık seçimleri ikinci tura kalırken, Bolsonaro ailesi tam kadro Senato’ya girdi.

Sağcı Flávio Bolsonaro, seçimlerin ilk turunu, görevdeki Lula da Silva’yı geride bırakarak kazandı. Fakat tek turda kazanmak için gereken oyların %50’sinden fazlasını alamadı.

25 Ekim’de bu iki aday arasında ikinci tur oylama yapılacak.

Flávio Bolsonaro, son seçimleri kaybettikten sonra başarısız bir darbe girişiminin planlayıcısı olmak suçundan 27 yıl hapis cezasına çarptırılan eski Başkan Jair Bolsonaro’nun oğlu.

Seçimler başa baş geçti; kampanya süresince Cumhurbaşkanı Lula anketlerde hafif bir üstünlük sağlamıştı. Oyların %99’u sayıldığında, Bolsonaro %47,03, Lula ise %45,16 oy aldı.

Bolsonaro’nun aldığı sonuç beklentileri aştı; bu da, ilk turda elenen diğer bazı başkan adaylarının sağcı alternatifler olduğu göz önüne alındığında, ikinci turun artık onun elinde olduğunu gösteriyor.

Bolsonaro’nun Liberal Partisi (PL) ayrıca, şu ana kadar açıklanan sonuçlara göre en fazla vali, senatör ve federal milletvekili çıkaran parti oldu.

Bu da partinin Kongre’de en fazla etkiye sahip olmasının beklendiği anlamına geliyor.

Oyunu kullandıktan sonra 80 yaşındaki Lula, seçimin demokrasi ile “barbarlık” arasında bir seçim olduğu uyarısında bulundu.

45 yaşındaki Bolsonaro ise “Brezilya halkını özgürleştirmek” istediğini söyledi.

2002 ve 2006 yıllarında seçildikten sonra Lula, 2022’de Jair Bolsonaro’yu oyların %2’sinden az bir farkla mağlup etmişti ve bu, Brezilya tarihindeki en çekişmeli cumhurbaşkanlığı seçim sonucu olmuştu.

O seçimden sonra, 8 Ocak 2023 tarihinde Bolsonaro’nun destekçileri devlet binalarına zarar verdiler.

Jair Bolsonaro, hapis cezasını çekmeye başlamadan önce bile yeniden seçime aday olmaktan men edilmişti; yerine en büyük oğlu Flávio’nun adaylığını destekledi.

Jair Bolsonaro’nun eşi Michelle de pazar günü Senato’ya seçildi.

Flávio Bolsonaro, seçilmesi halinde babasına ve 8 Ocak ayaklanmalarından sorumlu destekçilerine af çıkaracağına söz verdi.

Bolsonaro, güney bölgelerde, daha varlıklı seçmenler ve evanjelik Hıristiyanlar arasında daha popüler.

Bolsonaro pazar günü yaptığı açıklamada, ilk tur oylamasında Lula’nın önüne geçmesinden “çok mutlu” olduğunu belirtti ve üç hafta sonra yapılacak ikinci turda zaferi elde edeceğinden emin olduğunu ifade etti.

Sağcı siyasetçi, “Üç hafta sonra Brezilya’nın modern bir hükümeti seçerek kesin bir cevap vereceği yönündeki gerçek olasılıktan dolayı çok mutluyum,” dedi.

Lula, seçim sonucunun “beklenmedik” olduğunu kabul etti ama yarışın henüz bitmediğini vurguladı.

Pazar günü yaptığı açıklamada Lula, “İlk turda kazanacağıma ikna olduğumu itiraf ediyorum. Maç başlamak üzere. Uzatmalardayız. Uzatmalarda Brezilya halkının kalbini kazanacağız,” dedi.

Seçim kampanyası sırasında Başkan Lula, “egemenlik” konusunu kampanyasının temel dayanaklarından biri haline getirdi ve zaman zaman ABD’yi Brezilya’daki seçimlere müdahale etmeye ve bunları etkilemeye çalışmakla suçladı.

Lula, savunma harcamalarını artıracağına söz verdi.

Bu yılın başlarında Flávio Bolsonaro, ABD’yi ikna ederek Brezilya’nın en büyük iki çetesinin “terör örgütü” ilan edilmesini sağladı.

Temmuz ayında Brezilya, ABD Dışişleri Bakanlığı’na bağlı iki yetkiliye vize vermeyi reddetti. Brezilya, bu yetkililerin ülkenin seçim sistemine şüphe uyandırmaya çalıştığını iddia ederken, ABD ise bu iddiayı “asılsız” olarak nitelendirdi.

Bu gelişme, Flávio Bolsonaro’nun bir grup yabancı diplomatın önünde, Brezilya’nın oy verme makinelerinin Venezuela’dakilerle aynı menşei taşıdığını söylediği iddialarının ardından yaşandı.

Geçen yıl Donald Trump, Jair Bolsonaro’nun darbe davasını, Brezilya’ya gümrük vergileri uygulamak ve bazı üst düzey yetkililer ile hakimlere yaptırım uygulamak için gerekçe olarak kullandı.

Flávio Bolsonaro’nun kazanması halinde Brezilya’nın, uyuşturucu kaçakçılığına karşı ABD’nin “Amerika Kalkanı” koalisyonuna katılması ve ABD ile daha yakın bir işbirliği içine girmesi muhtemel.

Fakat Bolsonaro, Brezilya’nın en büyük ticaret ortağı olarak ABD’yi geride bırakan ve Brezilya’nın soya ve sığır eti ihracatı için hayati öneme sahip bir müşteri olan Çin ile “iktisadi açıdan pragmatik” bir ilişki sürdürme sözü verdi.

Yolsuzluk, Brezilya’nın en büyük finansal dolandırıcılık olaylarından birini düzenleyen ve şu anda hapiste bulunan bankacı Daniel Vorcaro’nun, siyasi yelpazenin her kesiminden üst düzey isimleri içine çeken bir skandalın ardından bu seçim kampanyasının ana gündem maddesi haline geldi.

Flávio Bolsonaro, babası hakkında çekilecek bir biyografik filmin finansmanını Vorcaro’dan talep ettiğini kabul etti.

Polis, Vorcaro’nun tutuklanmaktan kaçınmak için Yüksek Mahkeme yargıcı Alexandre de Moraes’e yardım talebinde bulunduğunu öne sürdükten sonra, Lula da bu skandaldan dolaylı olarak etkilendi. Moraes ise herhangi bir suçu olduğunu reddediyor.

Moraes, Lula tarafından atanmamış olsa da, Jair Bolsonaro’nun darbe davasına başkanlık ettiği için Lula’nın müttefiki olarak görülüyor.

Suç ve güvensizlik de seçmenlerin en önemli endişeleri arasındaydı. Brezilya’daki cinayet oranı düşmüş olsa da, seçmenlerin gözünde oldukça belirgin olan telefon hırsızlığı gibi sokak suçları arttı.

Şiddet ve uyuşturucu kaçakçılığı ise hâlâ büyük sorunlar olarak görülüyor.

Flávio Bolsonaro, Brezilyalı çeteleri terörist olarak ilan etme ve El Salvador’dakine benzer maksimum güvenlikli hapishaneler inşa etme sözü verdi.

Babası ise başkanlığı döneminde silah sahipliği kısıtlamalarını gevşetmişti.

Lula, ABD’nin Brezilyalı çeteleri terör örgütü olarak tanımlamasını eleştirmiş olmakla birlikte, organize suç şebekelerinin finansal ağlarıyla mücadele etmek, cinayet soruşturmalarını iyileştirmek ve cezaevlerine yatırım yapmak amacıyla çeşitli reformlar başlatmıştı.

Ekonomi bu seçim kampanyasının da merkezinde yer aldı: Ülkede yüksek düzeyde bireysel borç ve yavaşlayan büyüme söz konusu.

Lula, mirasını bir dizi sosyal yardım programı aracılığıyla şekillendirmişti. Bunların en önemlisi, çocukların eğitim hayatına devam etmelerini ve aşı gibi sağlık hizmetlerinden yararlanmalarını sağlamak amacıyla ailelere ödeme yapan Bolsa Família programı.

Ayrıca daha fazla üniversite inşa etti. Bu programlar, milyonlarca Brezilyalıyı yoksulluktan kurtardığı için takdir toplamıştı.

Brezilya’nın zengin kaynaklara sahip olduğu veri merkezleri ve nadir toprak minerallerine daha fazla yatırım yapılmasını destekledi ve Brezilya’nın bundan fayda sağlamasını garanti altına almak için devletin aktif katılımını sağladı.

Ayrıca, çevreciler arasında tartışmalara yol açan Amazon Nehri’nin ağzı yakınlarındaki petrol arama çalışmalarını da destekledi.

Fakat Lula’nın, çevre koruma önlemlerini sıkılaştırma ve Amazon’daki ormansızlaşma oranını azaltma konusunda bir sicili bulunuyor.

Ormansızlaşma, Jair Bolsonaro’nun başkanlığı döneminde önemli ölçüde artmıştı.

Flávio Bolsonaro, kamu borcuna bir tavan getirilmesini ve hükümet harcamalarında kesintiler yapılmasını, sosyal yardım programlarının revize edilmesini ve kritik mineraller sektörünün güçlendirilmesini taahhüt ediyor.

Brezilya, Latin Amerika ve Karayipler’in toplam gayri safi yurtiçi hasılasının (GSYH) yaklaşık %31’ini oluşturuyor.

Michael Roberts, kişisel bloğunda yazdığı makalede, Lula’nın daha fazla kamu harcaması yapacağına dair desteğinin sorgulandığına işaret etmişti.

Onun aktardığına göre Lula’nın danışmanları, sağlık hizmetlerinde ve yaşlılar ile engellilere yönelik yardımlarda kesintiler yapılmasını gizlice değerlendiriyor.

Bolsonaro ise, devlet varlıklarının özelleştirilmesiyle birlikte sosyal harcamalarda ve kamu yatırımlarında önemli kesintiler yapılmasını açıkça talep ediyor.

Roberts’a göre her iki adayın da kemer sıkma politikasından bahsetmesinin nedeni, Lula’nın görev süresinin ilk üç yılında yaşam standartlarında görülen iyileşmeye rağmen, bu kazanımların geçen yıl kaybolmaya başlamış olması.

İktisadi büyüme yıllık %2’nin altına geriledi; imalat ve sanayi sektörleri ise hızla düşüyor.

Amerika

Trump, Vance’i İran politikasından azletti

Yayınlanma

ABD Başkanı Donald Trump, “İran’la bir anlaşmaya ihtiyacımız yok” diyerek, Başkan Yardımcısı JD Vance’e, iç politikaya yoğunlaşma talimatı verdi.

Vance, İran savaşının Cumhuriyetçilerin ara seçimlerdeki şaşırtıcı hezimetine yol açtığı sonucuna vardıktan sonra, Trump ikinci adamının odak noktasını yeniden ayarladı ve ona, başkanın “YOLSUZ VE KÖTÜ” olarak nitelendirdiği Demokrat yönetimlerin peşine düşmesini emretti.

Trump’ın paylaşımı, İran savaşının neredeyse sona ermiş gibi davranan piyasaya yeniden bir belirsizlik havası getirince, petrol fiyatları yükseldi ve hisse senetleri düştü.

Trump, Truth Social’da, “İran’la bir anlaşmaya ihtiyacımız yok. O günler çoktan geride kaldı,” diye yazdı.

Vance’ten, Demokratların yönettiği şehir ve eyaletlerdeki sözde “yolsuzluk ve suç” meselelerine “tüm dikkatini tamamen” yoğunlaştırmasını istediğini belirten Trump, Minnesota, Kaliforniya ve Illinois’ı örnek gösterdi.

Vance, Trump’ın, başkanın bu yılın başlarında başkanlık kararnamesiyle kurduğu Dolandırıcılığı Ortadan Kaldırma Görev Gücü’nün başkanlığını üstlenmişti.

Axios muhabiri Barak Ravid’in haberine göre, Vance son zamanlarda İran ile yeni bir ateşkes sağlanması ve nükleer müzakerelerin yeniden başlatılmasına yönelik bir girişimde aktif rol alıyor.

Ravid’in haberine göre, Vance, Trump’ın yakın çevresinde savaş konusunda şüpheci bir ses olarak öne çıkmış ve savaşın başlamasının ardından ABD müzakere heyetlerine liderlik etmişti.

Vance, ara seçimlerdeki ağır yenilgiye ilişkin şaşırtıcı derecede samimi bir değerlendirme yapmış ve geçen hafta X’te paylaştığı bir gönderide “Kaybetmemizin nedeni savaş” diye yazmıştı.

Vance şöyle devam etmişti:

“Eğer bunun değdiğini, önümüzdeki 6 yıl boyunca Senato’yu kaybetmenin buna değdiğini savunmak istiyorsanız, savunun. Bunun ödenmesi gereken değerli bir bedel olduğunu savunun. Katılın ya da katılmayın, en azından bu dürüst bir tutumdur. Ama neden kaybettiğimizi herkes biliyor.”

Dışişleri Bakanı Marco Rubio, salı günü Paris’te G7’deki meslektaşlarıyla bir araya geldi. Rubio, bu görüşmede Trump’ın savaşı yeniden başlatmayı ya da bir anlaşma yapmayı düşündüğünü ama bunun yerine “İran rejimini boğmaya” karar verdiğini söyledi.

Rubio, diplomatik bir ilerleme konusunda şüpheci olduğunu ima etti ve Trump’ın paylaşımı da bu kapının şimdilik kapalı olduğunu gösteriyor.

Okumaya Devam Et

Amerika

Beyaz Saray’da Ticaret Bakanı Lutnick’in görevden alınması gündemde

Yayınlanma

Üst düzey Beyaz Saray yetkilileri, Nvidia’daki casusluk skandalı ve Çin’e çip ihracatı denetimlerindeki eksiklikler nedeniyle ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in görevden alınmasını tartışıyor. Senatörler ve Hazine Bakanı Scott Bessent, Megaspeed şirketinin ihracat kısıtlamaları listesine neden alınmadığına dair Lutnick’ten açıklama talep ediyor.

Reuters’ın konuya aşina iki kaynağa dayandırdığı haberine göre, üst düzey Beyaz Saray yetkilileri, Nvidia’daki casusluk skandalı ve Jensen Huang’ın görevden alınmasının ardından ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in görevden alınıp alınmayacağını tartışıyor.

Habere göre Lutnick’e yönelik eleştiriler, yönetimin onlarca Çinli şirketi ABD’nin temel ticaret kara listesine eklemeyi reddetmesi ve Nvidia çiplerinin Çin’e ihracatının yeterince denetlenmemesiyle bağlantılı.

Washington’ın Pekin ile gerilimi tırmandırmamak için Ekim 2025’ten bu yana bu listeyi genişletmediği belirtiliyor.

Beyaz Saray’dan bir sözcü daha önce Başkan Donald Trump’ın “Bakana ve görevlerini yerine getirme becerisine tam güven duyduğunu” açıklamıştı.

Senato ve Hazine Bakanlığından Lutnick’e baskı

Ancak aralarında Elizabeth Warren’ın da yer aldığı senatörler, Lutnick’ten açıklama talep ediyor ve gelişmiş çiplerin ihracatı ile ulusal güvenlik risklerine ilişkin tüm belgelerin korunmasında ısrar ediyor.

Kongre üyeleri ayrıca Trump’ın Aralık 2025’te Nvidia’nın satışlardan pay karşılığında Çin’e H200 çipi satmasına izin verme kararını da sorgulayarak bunu “anayasaya aykırı ihracat vergisi” olarak nitelendirdi.

Axios’un 11 Kasım’da konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in, Nvidia’nın müşterisi Megaspeed şirketinin neden ABD Ticaret Bakanlığının ihracat kısıtlamaları listesine (Entity List) alınmadığını Lutnick’e sorduğu aktarıldı.

Habere göre yönetim ve istihbarat yetkilileri, 2025 sonbaharından bu yana Lutnick ve en yakın danışmanlarından şirkete karşı önlem alınmasını talep etse de sonuç alamadı.

Megaspeed, Nvidia’nın görevden alınan üst yöneticisi Jensen Huang etrafındaki skandalın merkezinde yer alıyor.

ABD istihbarat birimleri, şirketin eski yöneticisi Alice Huang’ın Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğundan ve Nvidia yöneticisi hakkında bilgi topladığından şüphelendi.

İkilinin arasında romantik bir ilişki olduğu daha sonra ortaya çıktı.

ABD makamları, Megaspeed’in Amerikan yapay zeka çiplerinin Çin’e sevkiyatına yönelik kısıtlamaların aşılmasında rol oynayıp oynamadığını da inceliyor.

Okumaya Devam Et

Amerika

Trump’ın 2 milyar dolarlık geliri ve aile şirketleri incelenecek

Yayınlanma

ABD Temsilciler Meclisi Adalet Komisyonu başkanlığını üstlenmesi beklenen Demokrat Jamie Raskin, Ocak 2027’de göreve başlayacak yeni Kongre’de Trump yönetimine yönelik olası yolsuzlukları araştıracaklarını açıkladı. İnceleme alanları arasında başkanlık afları, ithalat vergisi muafiyetleri, DOGE çalışmaları ve Trump’ın 2 milyar doları aşan gelirleri yer alıyor.

ABD’de Demokrat Kongre üyesi Jamie Raskin, Kongre kontrolünün Demokratlara geçmesinin ardından Donald Trump yönetimine yönelik olası yolsuzluk iddialarını soruşturacaklarını bildirdi.

Temsilciler Meclisi Adalet Komisyonu başkanlığını üstlenmesi beklenen Raskin, Financial Times (FT) gazetesine verdiği röportajda, inceleme alanları arasında başkanlık afları, ithalat vergisi muafiyetleri ve Elon Musk’ın yürüttüğü DOGE çalışmalarının yer aldığını söyledi.

Önceliğinin hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek olduğunu belirten Raskin, yönetimin kararlarından kimlerin çıkar sağladığını ve benzer suistimalleri önleyecek yasaların neler olduğunu ortaya çıkarmayı hedeflediklerini kaydetti.

Raskin, ilk oturumun konusunu henüz açıklamadı.

Demokratların her iki kanatta da çoğunluğu elde ettiği yeni Kongre, Ocak 2027’de görevine başlayacak.

Raskin üçüncü azil girişimine karşı uyardı

Raskin, parti içindeki meslektaşlarını Trump’a yönelik üçüncü bir azil girişiminden uzak durmaları konusunda uyardı.

Başkanın görevden alınması tartışmalarının, Demokratların kamuoyu önünde ele almak istediği somut dosyaları gölgeleyeceğini savunan Raskin, bu nedenle azil sürecinin Cumhuriyetçilerin işine yarayacağını ifade etti.

Temsilciler Meclisi, 2019 ve 2021 yıllarında Trump hakkında iki kez azil kararı almış, Senato ise her iki davada da Trump’ı aklamıştı.

Raskin, ikinci azil sürecinde Temsilciler Meclisi suçlama heyetine başkanlık etmişti.

1789 Capital ve Trump’ın gelirleri incelenecek

Yeni komisyonun çalışma alanlarından biri de Donald Trump Jr.’ın ortağı olduğu risk sermayesi şirketi 1789 Capital olabilir.

Raskin, şirket portföyündeki firmaların federal sözleşmeler ve fon dağıtımında avantaj elde edip etmediğini belirlemek için ağustos ayında belge talep etmişti.

FT röportajında Trump’ın oğluna devlet ihalelerini kimin alacağını önceden tahmin etme becerisi atfederek alaycı ifadeler kullanan Raskin’e, 1789 Capital avukatları tepki gösterdi.

Şirket avukatları suçlamaları reddederek Raskin’in farklı şirketleri birbirine karıştırdığını ve işlemleri yanlış aktardığını savundu.

Trump’ın başkanlık görevini yürütürken ticari faaliyetlerini sürdürmesini eleştiren Raskin, “Bu, ‘The Sopranos’ dizisini izlemek gibi” dedi.

FT’nin aktardığına göre, ABD Hükümet Etiği Ofisinin haziran ayında yayımladığı 2025 mali beyanında Trump, 1 milyar doları ailesinin kripto para projelerinden olmak üzere 2 milyar doların üzerinde gelir bildirdi.

Beyaz Saray olası soruşturmalara tepki gösterdi

Raskin, Trump’ın damadı Jared Kushner’in İran savaşındaki diplomaside yer almasını da olası çıkar çatışması olarak nitelendirdi.

Kushner’in yatırım şirketi Affinity Partners, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Katar’ın egemen varlık fonlarından sermaye çekmişti.

Raskin, nisan ayında Kushner’in yabancı yetkililer ve yatırımcılarla temaslarına ilişkin belgeleri talep etmişti.

Beyaz Saray, Kushner’in başkanın talebi üzerine gönüllülük esasıyla diplomasi yürüttüğünü açıkladı.

Kushner ise FT’ye yaptığı açıklamada, hiçbir diplomatik kararının şirketinin, yatırımcılarının veya kendisinin çıkarları doğrultusunda alınmadığını belirtti.

Beyaz Saray Sözcüsü Lauren Bis, gelecekteki incelemeleri “düzmece soruşturmalar” olarak nitelendirdi.

Beyaz Saray Hukuk Müşaviri Will Scharf da Temsilciler Meclisi Gözetim Komisyonu başkanlığını üstlenmesi beklenen Demokrat Robert Garcia’ya gönderdiği mektupta, yetkilileri yıldırmaya yönelik prosedürlerin cezai soruşturmaya yol açabileceği uyarısında bulundu.

Garcia ise bu uyarıyı temelsiz olarak nitelendirerek komisyonun çalışmalarına devam edeceğini bildirdi.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English