Amerika
Yapay zekada “balon” anlatısını doğrulayan veriler: Yatırım yüksek, kârlılık düşük

ABD’de hız kazanan yapay zeka yatırımlarının karşılık bulabilmesi için sektörün 2032’de 3,5 trilyon dolar gelir elde etmesi gerektiği belirlendi. Wall Street Journal gazetesinin haberine göre söz konusu tutar, ülke milli gelirinin yüzde 8,8’ini oluştururken işlem gücü fiyatlarındaki olası düşüşler kârlılık hedeflerini zorlaştırıyor.
ABD’de yapay zeka alanında süregelen yatırım dalgasının finansal açıdan karşılık bulabilmesi için işletmelerin ve tüketicilerin bu teknolojiye milli gelirin yaklaşık yüzde 9’u oranında harcama yapması gerektiği hesaplandı.
Bu oran, Amerikan halkının gıdaya ayırdığı bütçeye, tüm enerji harcamalarının iki katına veya telefon, internet ve dijital yayın servislerine ödenen toplam miktarın yaklaşık yedi katına denk geliyor.
Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin haberine göre Columbia Üniversitesi Finans Profesörü Stijn Van Nieuwerburgh tarafından hazırlanan ve Brookings Enstitüsünde sunulan çalışma, yapay zeka altyapı inşasının ABD tarihindeki en büyük yatırım hamlesi haline geldiğini ortaya koydu.
Mevcut veri merkezi inşaat planları, ortalama maliyetler, olası proje iptalleri ve yüzde 10’luk kaldıraçsız sermaye getirisi beklentisi üzerinden yapılan hesaplamaya göre, sektörün 2032 yılında 3,5 trilyon dolar gelir üretmesi şart görünüyor.
Bu tutar, yıllık yüzde 4 nominal büyüme varsayımı altında ABD gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYH) yüzde 8,8’ine karşılık geliyor.
Kapasite artışı fiyatları düşürebilir
Gelir projeksiyonlarının temelinde, OpenAI ve Anthropic gibi yapay zeka şirketlerinin mevcut işlem gücü fiyatlarını gelecekte de koruyabileceği varsayımı yatıyor.
İşlem kapasitesindeki yetersizliğin şu an kâr marjlarını yüksek tuttuğunu belirten Van Nieuwerburgh, şirketlerin yoğun rekabet ortamında ve kapasitenin dört katına çıktığı 2032 senesinde de bugünkü kıtlık fiyatlandırmasını sürdüremeyeceğine dikkati çekti.
Geçmişteki teknoloji yatırımlarında görülen sert fiyat düşüşleri, benzer krizlerin yaşandığını gösteriyor.
Londra ile New York arasındaki fiber optik hatlarda bant genişliği fiyatları, yeni hatların döşenmesi ve kapasitenin artması neticesinde 1997-2001 döneminde yüzde 96 gerilemiş, bu süreç çok sayıda telekomünikasyon firmasının iflasına yol açmıştı.
Yarım trilyon dolarlık balon: Süper zeka söylemi gerçek zararları gizliyor
Düşen fiyatlar talebi artırabilir mi?
Yapay zeka modellerinin işlem yeteneği her 4-5 ayda bir iki katına çıkarken Epoch AI verilerine göre belirli bir yetenek seviyesi için maliyet, 2023’ten bu yana çeyrek başına yüzde 47 azalıyor.
İktisat literatüründe “Jevons Paradoksu” olarak bilinen yaklaşıma dayanan iyimserler, kapasite artışı ve ucuzlamanın talebi katlayarak şirket gelirlerini büyüteceğini savunuyor.
Chicago Merkez Bankasından (Fed) Ezra Karger liderliğindeki uzman panelinin 2030 yılı için OpenAI ve Anthropic’e biçtiği 300 milyar dolarlık toplam yıllık gelir tahmini aşılmış durumda.
İki şirketin yıllıklandırılmış toplam gelir oranı halihazırda yaklaşık 180 milyar dolara ulaştı ve her çeyrekte çift haneli büyüme kaydediyor.
Teknolojiyi sermaye ve iş gücünün yanında üçüncü bir üretim faktörü olarak gören savunuculara karşılık, sistem yaygınlaştıkça büyüme hızının yavaşlayacağı ve azalan verimler yasasının devreye gireceği öngörülüyor.
Verimlilik artışı doğrudan gelire dönüşmüyor
Kişisel bilgisayar devriminde 1966’dan itibaren yaşanan fiyat düşüşleri ve verimlilik patlamasının ardından, işletmelerin bilgisayar harcamaları 1984 civarında GSYH’nin yüzde 0,8’i seviyesinde yatay seyre geçmişti.
Harvard Üniversitesi doktora öğrencileri Fiona Chen ve James Stratton tarafından Jellyfish platformundaki yazılım projeleri üzerinden yapılan güncel araştırma da benzer bir yapısal sınıra işaret etti.
Yapay zeka asistanlarının yazılan kod satırını yüzde 12, otonom yazılım ajanlarının ise yüzde 30 artırdığı belirlendi.
Buna karşın kullanıcıların kod inceleme, yorumlama ve değişiklik süreçlerine daha fazla zaman harcaması sebebiyle tamamlanan projelere sağlanan nihai katkının düşük kaldığı ve “istatistiki açıdan anlamsız” seviyede gerçekleştiği saptandı.
Uzmanlar, yapay zekanın verimliliği artırsa bile bu durumun yatırımcıların beklediği devasa kâr ve gelir büyüklüklerine doğrudan dönüşmeyebileceğini vurguluyor.
İktisatçı Pettifor: Tarihte görülmemiş borç seviyeleri nedeniyle sistem çökecek
Amerika
JD Vance, 2028’de aday olmamayı düşünüyor

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, geçen hafta yaşanan felaket niteliğindeki ara seçimlerin ardından 2028’de başkanlık yarışına girmemeyi ciddi olarak değerlendiriyor.
Yakın çevresinden CNN’e verilen bilgilere göre Vance henüz kararını vermedi. Bununla birlikte başkan yardımcısının çevresi ile yapılan röportajlar, başkan yardımcısının siyasi hırsları, MAGA koalisyonundaki bölünme ve babalık görevlerinin getirdiği yükler arasında bocaladığını ortaya koyuyor.
Kaynaklar, Vance’i 2024’te zafer kazanan hareketi yeniden inşa etmeye derinden bağlı ama bu hareketi yönetmesi gerekip gerekmediğinden emin olamayan biri olarak tanımladılar.
Örneğin bir kaynak şunları söyledi:
“Alacağı herhangi bir karar beni şaşırtmaz. Henüz 42 yaşında. Bu ortamda başarıya ulaşması imkânsız hale gelse bile geri dönüş yapabilecek kadar genç. Belki de henüz zamanı gelmemiştir.”
Bir zamanlar 2028 seçimlerinin açık ara favorisi olarak görülen Vance, bu karar için bir zaman çizelgesi belirlemedi ve Beyaz Saray’a adaylık seçeneği hâlâ masada duruyor.
Hatta bazı müttefikleri, aday olma olasılığının yüksek olduğu konusunda ısrarcı.
Destekçileri, Vance’in ara seçimlerin ertesi sabahı X’te paylaştığı ve Cumhuriyetçilerin yaygın kayıplarını İran savaşına bağlayan uzun mesajından cesaret alıyor ve bunun, olası bir başkanlık kampanyası için çerçevesini işaret ettiğine inanıyorlar.
Kaynakların CNN’e verdiği bilgiye göre, bu paylaşım aynı zamanda Başkan Donald Trump’ı da kızdırdı.
Fakat arkadaşları ve sadık destekçileriyle yaptığı özel sohbetlerde Vance o kadar da emin görünmüyor.
Kendisine yakın kişiler, bu yıla henüz bir karar vermemiş olarak girdiğini vurguluyor ve bu yaz dördüncü çocuğunun dünyaya gelmesi, Beyaz Saray’da başkanlık hedeflerini bir süreliğine rafa kaldırabileceğine dair spekülasyonları çoktan alevlendirmişti.
Vance’in müttefiklerinden biri şunları söyledi:
“Asıl soru, JD’nin bunu yapıp yapamayacağı değil. Asıl soru şu: İran savaşı hâlâ devam ediyorsa, herhangi bir Cumhuriyetçi bunu yapabilir mi? İran’daki savaşı sona erdirmezlerse, hiçbir Cumhuriyetçinin 2028’de şansı kalmaz.”
Vance’in en sadık müttefiklerinden bazıları, ara seçim sonuçlarının Vance’i açıkça sarsmadığını vurgulayarak, iki yılın siyasi rüzgârın yeniden onun lehine dönmesi için uzun bir süre olduğunu belirtiyorlar.
Ayrıca, Vance’in 2028 seçimlerine katılması halinde Cumhuriyetçi ön seçimlerde üstünlük sağlayacağına dair inançlarını sürdürüyorlar.
Etkili bir muhafazakâr grup olan American Principles Project’in başkanı Terry Schilling, Vance’in siyasi çıkarlar uğruna adaylıktan vazgeçmesinin bir hata olacağını söyledi.
Schilling, “O, temelde general olmak için hazır durumda ve biz de en büyük savaşlardan birine giriyoruz. Aday olmazsa şaşırırım,” dedi.
Diğer Cumhuriyetçiler ise fırsat kokusunu alınca 2028 seçimlerinde ön plana çıkmak için harekete geçtiler.
Bunların arasında Florida Valisi Ron DeSantis, Teksas Senatörü Ted Cruz ve Georgia Valisi Brian Kemp de bulunuyor.
Vance’in müttefikleri, ortaya çıkan rekabetten rahatsız olmadıklarını vurgulayarak, Cumhuriyetçi adaylar arasında bölünmenin 2016 ve 2024’te Trump’ın adaylığı kazanmasına yardımcı olduğunu belirtiyorlar.
Vance için öncelikli hedef, hızla çökmüş gibi görünen MAGA koalisyonunu yeniden inşa etmek ve ona yeni bir ivme kazandırmak.
Bu çabasında daha güçlü bir müttefiki var; zira Trump’a sadık Stephen Miller bu hafta Beyaz Saray genel sekreterliğine terfi etti.
Miller’ın, Trump’ın pek çok takipçisini heyecanlandıran seçim vaatleri konusunda Vance ile aynı çıkarları paylaştığına yaygın olarak inanılıyor.
Her iki adam da, öncelikle savaştan hızlı bir çıkış yolu bulmaları gerektiğini fark ediyor ki bu, yönetimin sürekli olarak başa çıkmakta zorlandığı bir konu.
Fakat bu görevin boyutu, 3 Kasım’da seçmenlerin Cumhuriyetçilere verdiği ağır yenilginin ardından acı verici bir şekilde ortaya çıktı.
Kaybedilenlerin boyutu, Beyaz Saray yetkililerinin ve Trump’ın siyasi ekibinin en karamsar tahminlerini bile gölgede bıraktı.
Ayrıca bu çabada kritik bir nokta olan İran savaşını sona erdirmeye dair hâlâ net bir cevap yok.
Beyaz Saray yetkilileri ile hem Trump’ın hem de Vance’in danışmanları, bu seçmenleri geri kazanmanın ne kadar zor bir iş olduğunu kabul ediyorlar.
Eğer bir parça da olsa iyimserlik varsa, bunun Demokrat Parti’nin popülaritesinin düşüklüğünden ve hükümete karşı genel olarak artan hayal kırıklığından kaynaklandığına inanıyorlar.
Vance’in müttefikleri ve danışmanları, aday olması halinde, kendisini önce Senato’ya, ardından da başkan yardımcılığına taşıyan Washington karşıtı ve yerleşik düzene karşı mesajını yeniden öne çıkarmaya çalışacağını öngörüyorlar.
Fakat mevcut iktidar konumu göz önüne alındığında, bunu kabul ettirmek oldukça zor olacak.
Amerika
Microsoft’ta büyük kesinti: 74 ülkede erişim sorunları yaşandı

Microsoft’un Outlook, Teams ve Copilot gibi bulut servislerinde yaşanan küresel kesinti, birçok ülkede kamu kurumları ile finans ve teknoloji şirketlerinin işleyişini aksattı. Downdetector verilerine göre 74 ülkede tespit edilen ve 10 saatten uzun süren aksama sırasında şikayetler yaklaşık 140 bine ulaşırken, şirketin hisseleri ön işlemlerde yüzde 3,23 değer kaybetti.
Microsoft’un Outlook, Teams ve diğer bulut servislerinde 12 Kasım akşamı başlayan küresel kesinti, iş dünyası ile kamu kurumlarını etkiledi.
Milyonlarca kişi e-posta hesaplarına erişemedi ve şirketin uygulamalarında çeşitli hatalarla karşılaştı.
İlk kesinti bildirimleri 12 Kasım Perşembe günü Türkiye saatiyle 19.15’ten sonra gelmeye başladı.
Downdetector verilerine göre şikayetler Türkiye saatiyle 21.00’de yaklaşık 140 bine ulaşarak zirve yaptı.
Aksama, Teams, Word, Excel, PowerPoint ve Outlook’u kapsayan Microsoft 365 bulut paketinin yanı sıra yapay zeka asistanı Copilot’u da etkiledi.
Microsoft, ilk olarak Kuzey ve Güney Amerika’daki kullanıcıların erişim sorunlarına ilişkin verileri incelediğini duyurdu, ardından diğer bölgelerde de aksamalar yaşanabileceğini bildirdi.
Downdetector kayıtlarına göre toplam 74 ülkede erişim sorunu tespit edildi.
Etkilenen kullanıcı sayısını açıklamayan şirketin araçlarını, BBC’nin aktardığına göre yaklaşık 430 milyon kişi kullanıyor.
10 saatten uzun süredir devam eden kesintiyle ilgili Microsoft, 13 Kasım sabahı yaptığı açıklamada sorunları gidermeye yönelik adımların “beklendiği gibi” ilerlemediğini kabul etti.
Şirket birkaç saat sonra servislerin “kademeli olarak normale döndüğünü” duyursa da sorunların henüz sürdüğünü kaydetti.
Bu gelişmeler üzerine cuma günü öğle saatlerinde NASDAQ borsasında ön işlemlerde Microsoft hisseleri en düşük seviyesinde yüzde 3,23 düşerek 506,12 dolara geriledi.
Kesintinin siber saldırıdan kaynaklanmadığı açıklandı
Microsoft Corp. İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Charles Lamanna, sorunların dış müdahaleden kaynaklanmadığını belirtti.
Lamanna, “Bunun kötü niyetli eylemlerin veya bir siber saldırının sonucu olduğuna dair hiçbir belirti olmadığını teyit edebilirim” dedi.
Avustralya İçişleri ve Siber Güvenlik Bakanı Tony Burke de ülkedeki Microsoft temsilcileriyle görüştüğünü belirterek benzer bir açıklama yaptı.
Şirketin X platformundan yaptığı paylaşımda, çeşitli bölgelerdeki sunucularda “artan yük” yaşandığı ifade edildi.
Sunucuların bir bölümünün erişilemez hale gelmesiyle kalan altyapı üzerindeki yükün arttığı aktarıldı.
Microsoft, güncelleme dağıtımını durdurarak trafiği yeniden yönlendirmeye ve etkilenen sunucuları yeniden başlatmaya başladı.
Ancak yük geri döndüğünde onarılan sunucuların yeniden yanıt vermez hale gelebildiği belirtildi.
Microsoft 365 cephesinden kesintinin neden bu kadar uzun sürdüğüne dair ayrıntı paylaşılmadı.
The Guardian gazetesinin haberine göre, sorunların giderilmesinin ardından sunucuların tekrar çalışmaz hale gelmesi üzerine mühendisler alternatif çözümler aramak zorunda kaldı ve bu süreç normalden daha uzun sürdü.
Kesinti birçok ülkede kamu hizmetleri ile finans sektörünü etkiledi
ABD’nin birçok eyaletinde belediyeler, kolluk kuvvetleri ve kamu kurumları kesintiden etkilendi, ABD’li parlamenterler de aksamalardan şikayet etti.
Avustralya’da cuma sabahı okullar, mahkemeler ve kamu kurumlarında Microsoft Outlook ile diğer servislere erişim sağlanamadı.
Danışmanlık şirketi RSM Australia’dan uzman Ashwin Pal, kesintinin ülkeye maliyetinin milyarlarca doları bulacağını belirterek, “Bu yalnızca doğrudan değil, dolaylı harcamaları da kapsıyor” dedi.
Hong Kong’da Morgan Stanley, Goldman Sachs ve diğer bankaların çalışanları e-posta ve Teams’e erişemedi.
Banka çalışanlarından biri CNN’e yaptığı açıklamada, “Ara sıra bazı e-postalar geliyor ancak muhtemelen işlenmemiş milyonlarca mesaj birikmiştir” ifadelerini kullandı.
Singapur’daki piyasa işlemcileri bazı bankaların işlemleri tamamlayamadığını bildirirken, Hindistan’daki aracı kurumlar hizmetlerde gecikmeler yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Japonya Kabine Başsekreter Yardımcısı Masanao Ozaki, kesintinin ülkedeki kamu hizmetlerini de etkilediğini açıkladı.
Bakanlık ve kurum çalışanları cuma günü mesainin büyük bölümünde e-posta gönderemezken, kamu görevlileri belgelerin kağıt kopyalarını çıkardı.
İngiltere’de Ulusal Sağlık Hizmeti sistemlerinde aksamalar yaşandı ve hastalara reçete düzenlenmesinde gecikmeler olabileceği uyarısı yapıldı.
İngiliz hükümeti, Microsoft kesintilerinin kamu hizmetlerine etkisini en aza indirmek amacıyla “acil durum planları” hazırlamaya başladı.
Filipinler Yüksek Mahkemesi de Microsoft 365’teki küresel kesinti nedeniyle e-posta işlemlerinde ve diğer yargı faaliyetlerinde gecikmeler yaşanabileceğini duyurdu.
Yapay zeka şirketleri ve sanayi kuruluşları da aksamalardan etkilendi
BBC’nin haberine göre kesintinin etkileri, Microsoft sistemleriyle çalışan yapay zeka devleri Anthropic ve OpenAI gibi diğer şirketlerde de hissedildi.
ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI, kullandığı bazı araçların düzgün çalışmadığını bildirdi.
Endüstriyel teknolojiler alanında faaliyet gösteren ABD merkezli Workhorse Group Inc. ise üçüncü çeyrek finansal sonuçlarını değerlendireceği konferansı ertelemek zorunda kaldı.
Amerika
Anthropic’in halka arzına arzın altı katı talep geldi

ABD’li yapay zeka şirketi Anthropic’in halka arzına yönelik yatırımcı talebi, arzın yaklaşık altı katına ulaştı. Şirket ve bazı hissedarları halka arzdan 64,4 milyar dolara kadar, özel hisse satışından ise 26 milyar dolar kaynak sağlamayı hedefliyor.
Bloomberg’in kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, ABD’li teknoloji şirketi Anthropic’in halka arzına yönelik yatırımcı talebi, arzın yaklaşık altı katına ulaştı.
Anthropic ve bazı hissedarları, halka arz kapsamında 64,4 milyar dolara kadar kaynak sağlamayı planlıyor.
Şirket, özel hisse satışı yoluyla da 26 milyar dolar daha toplamayı hedefliyor.
Anthropic’in halka arzının toplam hacmi SpaceX’in halka arzını geçerek tarihin en büyük hisse satışı olabilir.
Havacılık ve uzay şirketi SpaceX, haziran ayında 75 milyar dolarlık halka arz gerçekleştirmiş, ek satışlarla birlikte 85,7 milyar dolarlık rekor bir tutara ulaşmıştı.
Claude yapay zeka modellerinin geliştiricisi Anthropic, daha önce NASDAQ borsasındaki halka arz parametrelerini açıklamıştı.
Halka arz kapsamında hisse başına 70 ila 78 dolar fiyat aralığından yaklaşık 825 milyon hissenin satılması planlanıyor.
Bloomberg verilerine göre, halka arzın ardından şirketin piyasa değeri yaklaşık 1,4 trilyon dolara ulaşabilir.
Şirketin halka arz fiyatını 18 Kasım’da açıklaması, Anthropic hisselerinin ise 19 Kasım’da “ANT” koduyla NASDAQ borsasında işlem görmeye başlaması bekleniyor.
Bloomberg’in bazı kaynaklarına göre Anthropic, hisse dağıtımında mevcut yatırımcılara öncelik verecek ve bazı potansiyel alıcılar beklediklerinden daha az hisse alabilecek.
Halka arza Goldman Sachs ve Morgan Stanley ile birlikte 20 banka daha aracılık ediyor.
Bloomberg, Anthropic hisselerine yönelik yoğun ilginin, CEO Jensen Huang’ın kurum içi soruşturma nedeniyle görevden uzaklaştırılmasının ardından Nvidia hisselerinde yaşanan toplu satışlarla tezat oluşturduğunu yazdı.
Nvidia, halka arzla eş zamanlı yürütülen 26 milyar dolarlık özel hisse satışı kapsamında yaklaşık 10 milyar dolarlık Anthropic hissesi almayı planlıyor.
Anthropic, Nvidia’yı stratejik ortağı olarak görüyor ve şirketin en gelişmiş çiplerine erişim sağlamak amacıyla yapılan anlaşmalara on milyarlarca dolar yatırım yaptı.
Mayıs ayı sonunda Anthropic’in değerlemesi, yatırımcılardan 65 milyar dolar topladığı yeni yatırım turunun ardından 900 milyar doları aştı.
Bu gelişme, şirketin 730 milyar dolar değer biçilen ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI’ı geride bırakarak dünyanın en değerli yapay zeka girişimi olmasını sağladı.
Yatırım turuna Greenoaks Capital, Sequoia Capital, Altimeter Capital ve Dragoneer Investment Group liderlik etti.
Şirket daha önce Amazon ve Google’dan da yatırım aldığını açıklamıştı.
Anlaşmanın ardından Anthropic’in değeri, üç ay önceki 380 milyar dolarlık değerlemesine kıyasla yaklaşık 2,5 kat arttı.
Şirket o dönemdeki finansman turunda 30 milyar dolar kaynak sağlamıştı.
Anthropic’in 2026 yılının ilk yarısındaki geliri, bir önceki yılın aynı dönemindeki 1,1 milyar dolara kıyasla 16,3 milyar dolara ulaştı.
İlk yarıdaki net zarar ise 80,7 milyar dolara çıktı.
Bu tutar, 2025 yılının tamamındaki 42 milyar dolarlık zararın yaklaşık iki katına ulaşıyor.
Bu zararın yaklaşık 72 milyar dolarlık ana kısmı, mevcut nakit harcamalarından değil, finansal yükümlülüklerin muhasebe açısından yeniden değerlenmesinden kaynaklanıyor.
Amerika1 hafta önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya2 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını2 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir
Dünya Basını2 hafta önceABD’ye “gözünü Türk dünyasına dikme” çağrısı
Asya2 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin ücret isyanı
Dünya Basını2 hafta önceDemokrasi namına: AB’nin iç düşmana karşı savaşı
Ortadoğu2 hafta önceEisenkot’tan koalisyon için üç şart
Asya2 hafta önceÇin Afrika silah pazarında Fransa ve Batılı ülkelerin yerini alıyor








