“BRIC” teriminin mucidi O’Neill: Britanya ABD’ye çok fazla odaklanıyor

Başbakan olmaya hazırlanan Andy Burnham’ın danışmanlarından Jim O’Neill, Birleşik Krallık’ın ABD’ye uzun süredir devam eden bağımlılığını eleştirdi.

2015-2016 yılları arasında Muhafazakâr Parti’den Hazine Bakanı olarak görev yapan Jim O’Neill, Londra’nın “ne olursa olsun her zaman ABD’nin tarafında yer alman gerektiğini öğreten bir yaşam anlayışına sahip” olduğunu söyledi.

Goldman Sachs’ın eski baş ekonomisti, bu ayın sonlarında başbakan olması beklenen Burnham’a “gayri resmi olarak danışmanlık” yapıyor ama POLITICO’ya kendisine resmi bir görev teklif edilmediğini söyledi.

25 yıl önce Goldman Sachs iktisatçısı olarak Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin’in hızla büyüyen ekonomileri için “BRIC” kısaltmasını ortaya atan O’Neill, iki yıl boyunca “dengesiz” bir Donald Trump yönetimi ile uğraştıktan sonra Birleşik Krallık’ın ticaret ağını daha geniş bir alana yayması gerektiğini söyledi:

“Trump’ın ikinci döneminin ilk 18 ayı, nihayet onları biraz sarsıyor. Şöyle düşünüyorlar: ‘Aslında bu adamlara eskisi gibi güvenemeyiz.’ Fakat bunun sadece geçici bir durum olduğunu ve ABD’nin yakında daha mantıklı bir tutum sergileyeceğini, her şeyin normale döneceğini varsayıyorlar. Bu, bir nevi uyarı sinyali.”

Eski bakan şu anda Lordlar Kamarası’nda bağımsız üye olarak görev yapıyor. O’Neill, Britanya’nın Çin gibi ülkelerle ticaretini artırmaya açık olması gerektiğini öne sürerek, “Gerçekten savunduğumuz değerler konusunda net ve tutarlı olmalıyız,” diye ekledi.

Yeni düşünce kuruluşu BRICS+ Thinking platformunun lansmanı öncesinde konuşan O’Neill’in, Burnham’ın İşçi Partisi’ni yeniden canlandırma sürecinde büyüme arayışını şekillendiren seslerden biri olması bekleniyor.

Fakat iktisatçı, kendisine resmi bir görev teklif edilse bile bunu kabul edeceğinden emin olmadığını belirtti.

Downing Street’te bir görev için kendisine teklif yapıldığına dair haberler hakkında konuşan O’Neill, “Bu haberi ilk kim yaydıysa, hepsi tam bir saçmalık. Bir teklifi kabul edip etmeyeceğimden emin değilim. Duruma bağlı. Vazgeçmem gereken çok şey var,” dedi.

O’Neill, Burnham’ın, onun siyasi ve iktisadi felsefesi olan “Manchesterizm”in yeterince tanımlanmamış olduğundan şikayet eden eleştirmenlere karşı koyabileceğinden de umutlu:

“Andy’nin ilk birkaç haftası çok heyecan verici olacak bence. Görelim. Ekibine sık sık söylediğim gibi, bir kez elini kaldırdıysan, bunu yapmak istemelisin.”

O’Neill, Burnham’ın “çok iyi bir sezgisi” olduğunu da ekledi ve “Sokakları çok iyi biliyor. Whitehall ve Westminster’daki insanlar genellikle kendi küçük dünyalarında yaşıyorlar. Andy ise sokaklarla başa çıkabiliyor ve bu başlı başına gerçekten önemli,” dedi.

Ekonomi ve ticaret alanındaki uzmanlıkları bir araya getirmeyi amaçlayan yeni BRICS+ Thinking platformunun kurucusu O’Neill, Birleşik Krallık ile gelişmekte olan ekonomiler arasında daha fazla işbirliği çağrısında bulunarak, Birleşik Krallık’ın “ülkenin Avrupa Birliği’nden ayrılma kararı aldığı on yıl boyunca bu ülkeleri dinlemekte başarısız olduğunu” iddia etti.

O’Neill, uygun koşullar altında AB’ye yeniden katılımı destekleyeceğini açıkladı:

“Evet, [yeniden üyeliği] desteklerim, fakat bu ülkedeki bazı liderlerin nihayet uyanıp, son 30-40 yıldır refahtan pay alamamalarını bir şeye yüklemek isteyen pek çok insanı etkileyen daha derin sorunlar konusunda ciddi adımlar atmasının çok önemli olduğunu düşünüyorum.”

Öte yandan O’Neill, AB ile yakınlaşma için de “koşulların uygun olması gerektiğini” vurguladı.

Starmer hükümeti, AB ile bağları güçlendirmek için büyük çaba harcadı. O’Neill kendi tutumunu “ılımlı bir AB’de kalma yanlısı” olarak tanımladı ve şöyle savundu:

“İktisadi açıdan ayrılmanın çılgın bir karar olduğunu düşünüyordum, fakat böyle bir kararın yarattığı şokun hem önemli iç meselelerde bizi uyandırabileceğini hem de Birleşik Krallık’ın gerçekten cesurca bir yol izleyerek… gerçekçi bir tutum sergileyebileceğini düşünüyordum.”