Brüksel’in yavaş savunma sanayisi Ukrayna cephesine yetişemiyor

Euractiv’in haberine göre Avrupa Birliği kurumlarında, Brüksel’in 5 ila 10 yıla yayılan savunma sanayisi onay süreçlerinin Ukrayna cephesindeki hızlı askeri ihtiyaçları karşılayamayacağına dair endişeler dile getiriliyor. Yetkililer mevcut üretim modellerinin aşırı pahalı ve esneklikten uzak olduğunu vurgularken, Kiev yönetimi acil savunma harcamaları için AB fonlarının öne çekilmesini talep ediyor.

Avrupa Birliği yönetiminde, Ukrayna’nın cephedeki acil askeri ihtiyaçlarının karşılanabileceğine dair şüpheler artıyor.

Euractiv haber sitesine konuşan ve Ukrayna savunma sanayisiyle yakın temas halinde çalışan bir Avrupa Komisyonu yetkilisi, Brüksel’in hantal savunma mekanizmalarının sahadaki hızlı değişime ayak uyduramadığı uyarısını yaptı.

Kiev yönetimi, Avrupa ülkeleriyle ortak silah üretimi gerçekleştirmeyi hedefliyor.

Ancak AB bünyesinde savunma projelerinin hayata geçirilmesi çoğu zaman 5 ila 10 yılı buluyor. Bu uzun süre nedeniyle, geliştirilen silah sistemleri Ukrayna’ya ulaştığında cephe gerçekliği karşısında teknolojik açıdan çoktan geçerliliğini yitirme riski taşıyor.

Avrupa Komisyonu bünyesindeki ortak savunma araştırmaları ve teknoloji geliştirme süreçlerinin ana finansman aracı olan Avrupa Savunma Fonu (EDF) kapsamındaki projelerin de cephedeki somut ihtiyaçlara yanıt veremeden sonuçlanabileceği belirtiliyor.

Sistemin esneklikten yoksun olduğuna dikkat çeken Komisyon yetkilisi, silah üreticilerinin yıllarca aynı ürünü satmaya alışkın olduğunu, fakat muharebe sahasındaki koşulların artık çok daha hızlı dönüştüğünü vurguladı. Yetkili ayrıca, belirli sektörlerde Ukraynalı şirketlerin Avrupalı meslektaşlarını geride bıraktığını ifade etti.

Avrupa Parlamentosu Güvenlik ve Savunma Alt Komitesi Başkan Yardımcısı Riho Terras ise Avrupa pazarına girecek Ukrayna askeri teçhizatının AB standart ve kurallarına uyum sağlaması gerektiğini hatırlattı.

Avrupa savunma sektörünün süratle dönüşme yeteneğine sahip olmadığını savunan Terras, mevcut sanayi altyapısının modern savaş alanı için gereğinden fazla karmaşık ve aşırı pahalı sistemler ürettiğini dile getirdi.

Mevcut üretim modelinin uzun vadede sürdürülebilir olmadığını belirten Terras, meselenin siyasi bir boyut da taşıdığını kaydederek şu değerlendirmeyi yaptı: “Avrupa vatandaşları bu savaşın kendi savaşları olduğunu henüz hissetmiyor.”

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, savunma harcamalarının karşılanabilmesi için 27 milyar euro ek kaynağa ihtiyaç duyduklarını belirterek, AB’nin 2027 yılı için planladığı 90 milyar euroluk iki yıllık kredi paketinin bir kısmının bu yıl öne çekilmesini talep etmişti.

İrlanda Savunma Bakanı Helen McEntee, AB savunma bakanlarının gayriresmi toplantısının ardından yaptığı açıklamada, Brüksel’in Kiev’in fonları erkene alma çağrısına genel anlamda sıcak baktığını aktardı.

Gelecek yılın finansmanının onaylandığını belirten McEntee, toplantıdaki genel eğilimin bu kaynağın planlanan takvimden önce serbest bırakılması yönünde bir uzlaşıya işaret ettiğini söyledi.

Geçen yılın aralık ayında karara bağlanan 90 milyar euroluk kredi paketinin, Ukrayna’nın 2026 ve 2027 yıllarındaki toplam finansman ihtiyacının üçte ikisini karşılaması hedefleniyor.

Mevcut plana göre bu tutarın yarısının bu yıl, kalan 45 milyar euronun ise gelecek yıl aktarılması öngörülüyor.

Ancak Euractiv’in aktardığı verilere göre, bugüne kadar Ukrayna’ya ağırlıklı olarak askeri harcamalarda kullanılmak üzere yalnızca 11,7 milyar euro ulaştırılabildi.