Çin, ABD’nin silah satışı sonrası Tayvan etrafında tatbikatlar başlattı

Çin Halk Kurtuluş Ordusu (PLA), Washington’un Tayvan’a şimdiye kadarki en büyük silah satışını onaylamasının hemen ardından, ulusal birliği korumak için “meşru ve gerekli” olarak nitelendirdiği Tayvan çevresinde tatbikatlara başladı.

Halk Kurtuluş Ordusu Doğu Bölge Komutanlığı sözcüsü Kıdemli Albay Shi Yi, tatbikatın “bağımsızlıkçı güçlere” ve dış müdahaleye karşı bir uyarı olduğunu söyledi.

“Adalet Misyonu 2025” olarak adlandırılan tatbikatların Tayvan Boğazı ve Tayvan ana adasının kuzey, güneybatı, güneydoğu ve doğu bölgelerindeki sularda ve hava sahasında gerçekleştirildiğini belirtti.

Shi, tatbikatın Doğu Bölge Komutanlığı’na bağlı kara, deniz, hava ve roket kuvvetleri tarafından yürütüldüğünü söyledi.

Komutanlık ayrı bir açıklamada, canlı ateş tatbikatlarının salı günü sabah 8 ile akşam 6 arasında yapılacağını duyurdu.

Shi, “Bu, ‘Tayvan bağımsızlığı’ ayrılıkçı güçlerine karşı sert bir uyarıdır ve Çin’in egemenliğini ve ulusal birliğini korumak için meşru ve gerekli bir eylemdir” dedi.

Tatbikatın hava ve denizde savaş hazırlığı devriyeleri, önemli liman ve bölgelerin ablukası ve “ada zinciri”nin ötesinde caydırıcılık içereceğini söyledi.

Çin devlet televizyonu CCTV’nin haberine göre, PLA, “Tayvan Boğazı’nın orta kesimindeki hava ve deniz alanlarına” savaş uçakları, bombardıman uçakları, insansız hava araçları ve diğer varlıkları gönderdi ve uzun menzilli ateş gücüyle koordineli olarak “kara tabanlı hareketli hedefleri hedef alan tatbikatlar gerçekleştirerek hassas vuruş yeteneklerini test etti”.

Doğu Bölge Komutanlığı, denizdeki hedeflere saldırı, bölgesel hava kontrolü ve denizaltı karşıtı tatbikatlar içeren senaryolar için destroyerlerin ve savaş uçaklarının da Tayvan’ın doğusuna konuşlandırıldığını söyledi.

Pekin, Birleşmiş Milletler kararı doğrultusunda Tayvan’ı Çin’in bir parçası olarak görüyor ve gerekirse zorla yeniden birleşmeyi hedefliyor.

ABD ve Japonya dahil çoğu ülke Tayvan’ı bağımsız bir devlet olarak tanımıyor, ancak Washington, adaya silah tedarik etmeye, askeri ve maddi destek vermeye devam ediyor.

ABD’ye mesaj

Devlet medyası, pazartesi günü yapılan büyük çaplı tatbikatları hem Tayvan’a hem de ABD’ye bir mesaj olarak nitelendirdi.

Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun Ulusal Savunma Üniversitesi’nde ulusal güvenlik konusunda uzman olan Tümgeneral Meng Xiangqing, PLA’nın medya merkezi tarafından yönetilen sosyal medya hesabı China Military Bugle’a verdiği demeçte, “Çin Halk Kurtuluş Ordusu, Tayvan’daki bağımsızlık güçlerini cezalandırmak ve ABD’yi caydırmak için birçok stratejik seçeneğe sahiptir. Ve bu tatbikatı istedikleri zaman savaşa dönüştürebilirler” dedi.

South China Morning Post’un haberine göre, Çin Halk Kurtuluş Ordusu Askeri Bilimler Akademisi’nden uzman Fu Zhengnan, bu haftaki tatbikatın ana nedenlerinden biri olarak “ABD ve Tayvan arasında son zamanlarda sıkça görülen ve doğası gereği aşırı derecede ciddi olan gizli anlaşmaları” gösterdi.

CCTV’nin kontrolündeki sosyal medya hesabı Yuyuan Tantian’da yayınlanan bir videoda konuşan Fu, Washington’un Tayvan için önerdiği son silah paketinin çoğunlukla saldırı silahlarından oluştuğunu ve bunun 1972 ile 1982 yılları arasında imzalanan ABD-Çin ortak bildirilerini ihlal ettiğini söyledi.

Fu, silah satışının Tayvan’ın askeri sistemini fiilen Amerika’nın “doğal bir uzantısı” haline getireceğini ve bunun da “Çin ile ABD arasında doğrudan ve çatışmalı bir çatışma riskini artıracağını” söyledi.

“Tekrar tekrar yaptığımız uyarıları göz ardı ederek, ABD ve Tayvan ciddi bir işbirliği ve provokasyona girişti” diyen Fu, PLA tatbikatlarının “meşru ve yasal bir zorunlu tepki” olduğunu da sözlerine ekledi.

11,1 milyar dolarlık silah satışı

Tatbikatlar, Washington’un Tayvan’a silah satışını onaylamasının hemen ardından gerçekleştirildi. Pekin, bu kararı “Çin’in iç işlerine açık bir müdahale” olarak nitelendirdi.

ABD Dışişleri Bakanlığı 17 Aralık’ta Tayvan’a 11,1 milyar dolarlık silah paketi onayladığını duyurdu. Bu, adanın tarihindeki en büyük silah satışı olarak biliniyor. Satışın ABD Kongresi tarafından onaylanması gerekiyor.

Paket, 82 adet Yüksek Hareket Kabiliyetli Topçu Roket Sistemi (Himars) için 4 milyar dolar ve 60 adet kendinden tahrikli obüs için 4 milyar dolar içeriyor. Ayrıca, toplam değeri 3 milyar dolar olan “taktik görev” yazılımı, Javelin tanksavar füzeleri, helikopter parçaları ve Harpoon gemi savar füzelerini yenilemek için gerekli kitler de pakete dahil.

Çin Dışişleri Bakanlığı’nın Kuzey Amerika ve Okyanusya İşleri Birimi pazartesi günü, ABD’yi yetmiş yıl önce Tayvan Boğazı’na savaş gemileri göndererek “Çin’in yeniden birleşmesine askeri olarak müdahale etmek ve engel olmakla” suçladı.

Sosyal medyada yayınlanan bir açıklamada, ABD’nin “Çin’in tam yeniden birleşmesi için Çin’e borçlu olduğu” belirtildi ve Washington’dan “Tayvan’a silah satışının ciddi sonuçlarını” kabul etmesi istendi.

Tayvan konusunda Pekin ile çatışmanın “ABD’nin çıkarına olmadığı” belirtildi ve Washington’dan Çin’in “temel çıkarlarına” saygı duyması istendi.

Tatbikatlar dizisi

Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun tatbikatları, bu yıl Tayvan yakınlarında düzenlenen ikinci büyük çaplı savaş oyunları. Çin Halk Kurtuluş Ordusu, Tayvan lideri William Lai Ching-te’nin Çin anakarasını “düşman güç” olarak nitelendirip Tayvan’da askeri mahkeme sistemini yeniden kurmak da dahil olmak üzere bir dizi güvenlik önlemi açıklamasının hemen ardından nisan ayında da büyük çaplı bir tatbikat düzenlemişti.

Çin Halk Kurtuluş Ordusu Üniversitesi’nden Meng, bu haftaki tatbikatların enerji ve sivil ulaşım yolları gibi önemli tedarikler için hayati öneme sahip bölgelerde yapıldığını söyledi.

Keelung Limanı yakınlarında bir tatbikat yapıldığını ve Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun Tayvan’ın kuzeyindeki bu stratejik limanı etkili bir şekilde “kapatabileceğini” belirtti.

Meng, Kaohsiung yakınlarındaki güneyde PLA’nın faaliyetlerinin, adanın en büyük deniz üssü olan Zuoying’e atıfta bulunarak, “[Tayvan’ın] en hayati askeri üssüne karşı bir kıskacı hareketi” mümkün kılabileceğini söyledi.

Tayvan’ın doğusunda da, “ayrılıkçıların kaçmasını engellerken aynı zamanda dışarıdan yardım gelmesini önlemek” için “savaş koruma bölgesi” olarak görülen bir bölgede tatbikat yapıldığını söyledi.

Tayvan ana muhalefetinden Lai’ye tepki

Tayvan yönetimi de, PLA’nın baskısı altında savaşa hazır olup olmadığını test etmek için “kentsel direnç” tatbikatları başlattı

Tayvan yönetimi pazartesi günü sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda, “ÇHC’nin mantıksız provokasyonlarını şiddetle kınadığını ve bölgesel barışı baltalayan PLA’nın eylemlerine karşı çıktığını” savundu.

Tayvan ordusunun “hızlı müdahale tatbikatları” yaptığını söyledi.

Adanın muhalefet lideri Cheng Li-wun ise, pazartesi günü bir radyo röportajında Lai’yi eleştirerek, onun “sürekli olarak [Pekin’i] kışkırttığını ve kırmızı çizgileri aştığını” ve bunun “sadece bir çıkmaza yol açarak Tayvan’daki 23 milyon insanı da beraberinde sürükleyeceğini” söyledi.

Daha önce olduğu gibi, pazartesi günü PLA tatbikatları sırasında Çin anakarasından sahil güvenlik gemileri de gönderildi. Sahil güvenlik, gemilerinin kuzey, güneybatı ve doğudan Tayvan’a yaklaştığını gösteren bir görüntü yayınladı; doğu kıyısı açıklarında birkaç gemi görünüyordu.

Tayvan’a bakan anakara eyaletinde bulunan Fujian sahil güvenliği, Tayvan’ı çevreleyen sularda ve Fujian’a yakın ancak Taipei tarafından yönetilen Matsu ve Wuqiu adaları yakınlarında devriye gezdiğini söyledi.