Çin iş dünyası Trump’ın gümrük vergilerine yanıt veriyor

Çin iş dünyası Trump’ın gümrük vergilerine yanıt veriyor. Dünyanın en büyük iki ekonomisi ayrışmaya hazırlanırken Çinli ihracatçılar ABD’nin ezici gümrük vergilerine fiyatları artırarak, sevkiyatları iptal ederek ve malları başka ülkelere yönlendirerek yanıt vermeye çalıştı.

ABD Başkanı Donald Trump çarşamba günü çoğu ülkeye uygulanan ek gümrük vergilerine 90 günlük bir ara verdiğini açıkladı ancak Çin’e uyguladığı yüzde 104’lük gümrük vergisini korudu ve Pekin’i misilleme yaptığı için cezalandırmak amacıyla yüzde 21’lik ek gümrük vergisi getirdi.

Çin’in en büyük e-ticaret birliklerinden birine göre, e-ticaret platformlarındaki Çinli satıcılar ABD’li tüketiciler için fiyatları yüzde 70’e varan oranlarda artırırken, diğerleri de cezalandırıcı tarifelerin ticareti sürdürülemez hale getirmesi nedeniyle ABD pazarından çıkmaya hazırlanıyor.

Çin’de 2.000’den fazla satıcıyı temsil eden bir endüstri grubu olan Shenzhen Sınır Ötesi E-Ticaret Derneği’nin başkanı Wang Xin, “Çinli satıcılar ABD’nin gümrük vergisi artışlarından kaynaklanan ekstra [mali] yükü kaldıramayacaklar” dedi.

Üyeleri Amazon’un yanı sıra Shein ve Temu üzerinden ABD’ye ürün satan Wang, Financial Times’a verdiği demeçte, “Ateş ve sudan geçiyoruz” dedi.

Guangzhou merkezli bir Temu satıcısı, Çin iş dünyasından bazı meslektaşlarının Ürdün gibi üçüncü ülkelerde fabrikalar kurarak malları tamamladıklarını ve daha sonra ABD’ye yeniden ihraç ettiklerini söyledi. Diğer satıcılar ise malları ABD ile ticaret anlaşması olan ülkeler üzerinden yeniden yönlendirmeyi denediklerini kaydetti.

Ancak Trump’ın gümrük tarifelerini Çin’in ötesine genişletme isteğinin sinyalini vermesinin ardından, üretimini ülke dışına taşıyan Çinli üreticiler için büyük bir belirsizlik olduğunu da eklediler.

Şimdilik, çoğu Çinli tüccar hala bekle ve gör modunda. Bir e-ticaret içgörü platformu olan Brands Factory’nin CEO’su Hu Jianlong, “Çin iş dünyası için şu anda uzun vadeli planlar yapmak son derece zor,” dedi.

Nakliye şirketleri, transpasifik siparişlerin iptal edildiğini ve önümüzdeki haftalarda kesintilerin artmasını beklediklerini söyledi.

Şanghay’da nakliye sektöründe çalışan bir kişi, “Şu anda muazzam miktarda iptal görüyoruz,” dedi. “O kadar çok belirsizlik var ki insanlar konteynerlerini çekiyor.”

Bu kişi, “Şu anda Houston’a gitmesi gereken yaklaşık 100 konteynerlik yeni bir siparişimiz var ve hepsi beklemede,” diye ekledi. “Durum neredeyse her saat değişiyor.”

Konuyla ilgili bilgi sahibi bir kişiye göre, ABD’den yapılan bir gaz sevkiyatı Çin’in yüksek gümrük vergileri nedeniyle iptal edildi. ABD ayrıca Çin’e tarım ürünleri, makine ve diğer malları da ihraç ediyor.

Çin perşembe günü planlandığı üzere ABD’ye karşı yüzde 84’lük ek gümrük vergisini yürürlüğe koyarak Amerikan ithalatına uyguladığı toplam gümrük vergisini yüzde 100’ün üzerine çıkardı.

Bu misilleme sonrası Trump’ın bir kez daha ek vergi getirmesi üzerine, Çin Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada “Konuşmak istiyorsanız kapı açık, ancak diyalog karşılıklı saygı temelinde eşit bir zeminde yürütülmelidir” denildi.

Açıklamada, “Eğer savaşmak istiyorsanız, Çin sonuna kadar savaşacaktır. Baskı, tehdit ve şantaj Çin ile başa çıkmanın doğru yolu değildir” ifadeleri kullanıldı.

Renminbi 2007’den bu yana en düşük seviyesine gerileyerek Pekin’in ABD gümrük tarifelerine karşılık olarak kademeli değer kaybını tolere etmeye hazır olduğunun son işareti oldu.

Çin Halk Bankası’nın para biriminin sabitlemesini altıncı gün üst üste zayıflatmasının ardından kara renminbisi perşembe günü erken işlemlerde dolar başına 7,351 Rmb’ye gerileyerek neredeyse 18 yılın en zayıf seviyesini gördü. Daha sonra kayıplarını azaltarak dolar başına 7,337 Rmb civarında işlem gördü.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent çarşamba günü Çin’i para birimi devalüasyonuna karşı uyardı.

Pekin ayrıca Avrupa Komisyonu Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič ve ülkesi Güneydoğu Asya’daki ASEAN ticaret bloğunun başkanı olan Malezya’nın Ticaret Bakanı Zafrul Aziz ile görüşmelerde bulunarak bir diplomasi atağı başlattı.

Çin Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada “Çin, çok taraflı ticaret sistemini ortaklaşa sürdürmek için ASEAN da dahil olmak üzere ticaret ortaklarıyla birlikte çalışmaya isteklidir” denildi.

Trump’ın açıklamasının ardından ABD hisse senetleri yükseldi ve mavi çipli S&P 500 endeksi yüzde 9,5 artışla kapandı. Bu yükseliş perşembe günü Japonya’nın Topix endeksinin yüzde 8,1 ve Tayvan’ın Taiex endeksinin yüzde 9,3 artışla kapanmasıyla yayıldı. Stoxx Europe 600 endeksi öğleden sonraki işlemlerde yüzde 5,5 artarken, Almanya Dax yüzde 8,3 ve FTSE 100 yüzde 6,1 yükseldi.

Buna karşın, Çin’in hisse senedi endeksleri nispeten sakin seyretti ancak tarife saldırısının güven üzerinde yarattığı baskıya rağmen yükselişle kapandı. Analistler, CSI 300’deki yüzde 1,3’lük yükselişin arkasında kısmen hükümet destekli kurumların olduğunu tahmin etti. Hong Kong’un Hang Seng endeksi yüzde 2 artışla kapandı.