Çin lideri Xi, teamüllerin dışına çıkarak Trump’a ‘bağımsızlık günü’ mesajı gönderdi

Pekin, Bağımsızlık Günü’nde Washington’a gönderilen başkanlık mesajlarını genellikle kamuoyuna duyurmuyordu. Çin lideri Xi Jinping, teamüllerin dışına çıkarak ABD’nin Bağımsızlık Günü dolayısıyla bir tebrik mesajı gönderdi.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, pazartesi günü Pekin’de yaptığı açıklamada, “Bu yıl Amerika Birleşik Devletleri’nin bağımsızlığının 250’nci yıldönümü. Devlet Başkanı Xi Jinping, Çin hükümeti ve Çin halkı adına ABD Başkanı Trump’a hâlihazırda bir tebrik mesajı gönderdi,” dedi.

Pekin, 4 Temmuz’da gönderilen başkanlık tebriklerini genellikle kamuoyuna duyurmuyor. Ancak Xi’nin bu yılki mesajı, iki ülke arasındaki kırılgan ilişkileri istikrara kavuşturmayı amaçlayan yoğun diplomatik temasların ardından geldi.

Mayıs ayında Pekin’de düzenlenen zirvede bu dönüm noktasına işaret eden Xi, Trump’a “Çin ile ABD arasındaki ortak çıkarların, farklılıklarımızdan daha büyük olduğunu” söylemişti.

Görüşmeler sırasında Xi, çatışma yerine işbirliğinin önemini vurgulmış; iki ülkeye “Thukydides Tuzağı”nı aşma ve büyük güç ilişkileri için istikrarlı bir yol tesis etme çağrısı yapmıştı.

Geçmişte Çin, Amerikan yıldönümü kapsamındaki faaliyetlerini genellikle Pekin’deki ABD Büyükelçiliği’nin düzenlediği resepsiyonlara diplomat göndermekle sınırlı tutuyordu. Dışişleri Bakan Yardımcısı Ma Zhaoxu, hem bu yıl hem de geçen yıl Pekin’deki etkinliğe katıldı.

5 Temmuz 2001’de, dönemin Çin Devlet Başkanı Jiang Zemin ile ABD Başkanı George W. Bush arasında yapılan telefon görüşmesinde Jiang, Amerikan Bağımsızlık Günü dolayısıyla ABD hükümeti ve halkına tebriklerini iletmişti.

Önceki yıldönümü temasları da yalnızca Amerikan iç kutlamalarına değil, daha çok ortak diplomatik tarihe odaklanmıştı.

Örneğin Çin lideri Xi, nisan ayında “Ping Pong Diplomasisi”nin 55’inci yıldönümü dolayısıyla üst düzey bir tebrik mektubu göndererek, Çin-ABD ilişkilerinin yeniden kapısını aralayan bu temasların stratejik öngörüsünü övmüştü.

Ocak 2024’te de Xi ile dönemin ABD Başkanı Joe Biden, 1979’da resmî diplomatik ilişkilerin kurulmasının 45’inci yıldönümü dolayısıyla karşılıklı tebrik mesajları göndermişti.

Trump’ın Kasım 2024’teki ezici seçim zaferinin ardından Xi, kendisini tebrik etmiş ve iki ülkeye “birbirleriyle geçinmenin doğru yolunu” bulma çağrısı yapmıştı.

Çin’in ulusal gün ya da bağımsızlık günü için gönderdiği resmî, devletten devlete tebrik mesajları sınırlı sayıda ülkeye ayrılıyor.

Örneğin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Xi, kapsamlı stratejik ortaklıklarını yansıtacak şekilde kendi ülkelerinin ulusal dönüm noktalarında düzenli olarak kişisel mesaj alışverişinde bulunuyor.

Pekin ayrıca en yakın jeopolitik ortaklarına, özellikle de temel stratejik çıkarları ve Çin’in küresel altyapı ve kalkınma programı olan Kuşak ve Yol Girişimi açısından merkezî konumdaki ülkelere öncelik veriyor.

Örneğin Xi, 3 Temmuz’da Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko’ya ve Belarus halkına ulusal günleri dolayısıyla resmî tebriklerini iletti.

Geçen yıl ağustos ayında Xi, Ukraynalı mevkidaşı Volodimir Zelenskiy’e ülkenin bağımsızlık günü dolayısıyla bir mesaj göndermişti. Zelenskiy’in sosyal medyadaki paylaşımına göre bu, 2022’deki Rusya işgalinden bu yana Pekin tarafından kamuoyuna açıklanan ilk tebrik mesajıydı.