Diplomasi
Çin misilleme olarak Pentagon’la bağlantılı Amerikan şirketlerini hedef aldı
Çin, Washington’ın bu ay bazı Çinli şirketleri kısıtlama kapsamına almasına misilleme olarak, ABD ordusuyla bağlantılı olduğunu söylediği MP Materials ve USA Rare Earth’ün yanı sıra sekiz ABD’li kuruluşu daha ihracat kontrol listesine ekledi.
Kritik görev uygulamaları için motor üreten Aveox da listeye alınan şirketler arasında yer aldı. Listeye dahil edilmek, Çin’in bu şirketlere çift kullanımlı ürün ihracatını durduruyor.
Pentagon destekli MP Materials, ABD’de faaliyette olan tek nadir toprak elementi madenini işletiyor. USA Rare Earth ise MP Materials ile birlikte madenden mıknatısa uzanan tedarik zincirinde yer alıyor.
Üç ABD’li şirket, mesai saatleri dışında yorum talebine yanıt vermedi.
Çin Ticaret Bakanlığı pazartesi günü yaptığı açıklamada, söz konusu tedbirlerin “ABD hükümetinin kötü niyetli uygulamalarına” yanıt olarak alındığını; ulusal güvenlik ve çıkarları korumanın yanı sıra silahların yayılmasının önlenmesi gibi uluslararası yükümlülükleri yerine getirmeyi amaçladığını bildirdi.
Bakanlık, “Herhangi bir ülke veya bölgedeki kuruluş ve bireylerin, Çin menşeli çift kullanımlı ürünleri bu kuruluşlara devretmesi veya tedarik etmesi yasaktır” dedi ve ihracat faaliyetlerinin derhal durdurulması gerektiğini ekledi.
Bu adım, adı geçen şirketlere yönelik çift kullanımlı ürün ihracatına fiilen tam yasak anlamına geliyor. Daha önceki kurallar yalnızca ihracat lisansı alınmasını gerektiriyordu; yeni düzenleme ise şartları daha da sıkılaştırıyor.
Ancak analistler, Çin’in bu hamlesinin, Pentagon’un Çin ordusuna destek verdiğine inandığı Çinli teknoloji şirketlerini içeren 1260H listesine büyük ölçüde sembolik bir yanıt yani misilleme olduğunu söyledi. Liste bu ay güncellenerek e-ticaret devi Alibaba, internet arama sağlayıcısı Baidu ve otomobil üreticileri BYD ile NIO’yu da kapsayacak şekilde genişletildi.
Jeopolitik danışmanlık firması Asia Group’un Büyük Çin bölgesi ortağı George Chen, “Şirketlerin çoğu ABD savunma sanayii oyuncuları ya da ABD hükümetiyle yakın bağlantıları var… Bu şirketler zaten Çin’de iş yapmayacak, dolayısıyla etkisi oldukça sembolik olacak” dedi.
Chen, “Pekin’in bugünkü hamlesi, Savaş Bakanlığı’nın 1260H listesine orantılı bir yanıt niteliğinde” ifadelerini kullandı.
Ayrı bir bildirimde Çin Maliye Bakanlığı, 46 ABD şirketine karşı tedbir alma kararı verdiğini açıkladı. Çinli alıcıların artık bu şirketler tarafından üretilen herhangi bir ürünü tedarik etmesi yasaklandı. Ancak Çin’de faaliyet gösteren ABD sermayeli işletmeler bunu yapmaya devam edebilecek.