Çin’in ekonomi kurmayları iki toplantı kapsamında açıklama yaptı: İşte öne çıkanlar

Çin’in üst düzey ekonomik yetkilileri, cuma günü Pekin’de Çin’in en üst yasama organı ve danışma kurumunun yıllık toplantıları olan “iki toplantı” (two sessions) oturum aralarında bir basın toplantısı düzenledi.

Pekin’in iki toplantı kapsamında 2026 yılına ilişkin ekonomik hedeflerini ve 15. Beş Yıllık Plan’ın taslak çerçevesini açıklamasından bir gün sonra gerçekleştirilen bu bilgilendirme toplantısı, Çin’in ticaret, yatırım ve teknolojik gelişim gündemine dair yeni içgörüler sundu.

İki toplantı oturum arasında yapılan açıklamadan öne çıkan başlıca noktalar şunlar:

Döviz kuru

Çin Halk Bankası Başkanı Pan Gongsheng, Çin’in ticarette rekabet avantajı elde etmek amacıyla yuanın değerini düşürmeye ne ihtiyaç duyduğunu ne de böyle bir niyet taşıdığını söyledi. Yuan son aylarda ABD doları karşısında önemli ölçüde güçlendi ve yaklaşık üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Teknoloji büyümesi

Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu (CSRC) Başkanı Wu Qing’e göre Çin, Shenzhen’deki ChiNext piyasasında teknoloji şirketleri için daha kapsayıcı ve esnek kotasyon kuralları uygulamaya koyacak. Bu sayede yeni tüketim alanları ve modern hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren daha fazla yüksek kaliteli ve yenilikçi işletmenin bu piyasada işlem görmesine olanak sağlanacak.

Çin’in en üst düzey ekonomik planlama kurumu olan Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu’nun (NDRC) başkanı Zheng Shanjie ise, Çin’in yapay zekâ sektörünün 2030 yılına kadar 10 trilyon yuan (1,45 trilyon ABD doları) büyüklüğe ulaşacağını, BeiDou uydu navigasyon ağının ise önümüzdeki beş yıl içinde 1 trilyon yuan değerine erişeceğini söyledi.

Ancak Zheng, Çin’in özgün inovasyon ve temel araştırma alanlarında bazı zayıflıkları bulunduğuna da dikkat çekerek bu “eksikliklerin” giderilmesi ve öncü teknolojilerin geliştirilmesine yönelik çabaların güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Sermaye piyasası düzenlemesi

Wu’ya göre Pekin, “Çin’e özgü özellikler taşıyan” bir piyasa istikrar mekanizması uygulamaya koyacak. Bu mekanizma, piyasanın döngüler arası ve karşı-döngüsel ayarlamalar yapabilme kapasitesini güçlendirmeyi ve piyasanın içsel istikrarını artırmayı amaçlıyor.

Wu ayrıca Çin varlıklarının yatırımcılar açısından cazibesini artırma ve sınır ötesi yatırımların kolaylığını geliştirme sözü verdi.

Bunun yanında finansal dolandırıcılık, piyasa manipülasyonu ve içeriden öğrenenlerin ticareti gibi ihlallere karşı “hassas ve güçlü” önlemler alınacağını; yatırımcıların deneyimini iyileştirmek amacıyla yatırımcı koruma sisteminin sürekli geliştirileceğini de ifade etti.

Tüketim

NDRC Başkanı Zheng’e göre Çin’in hizmet sektörünün büyüklüğü 2030 yılına kadar 100 trilyon yuana ulaşacak.

Ticaret Bakanı Wang Wentao ise üçüncü ve dördüncü kademe şehirler ile ilçe düzeyindeki bölgeleri kapsayan daha düşük kademe piyasalardaki tüketici harcama potansiyelinin açığa çıkarılmasının önemini vurguladı. Bu bölgeler Çin nüfusunun yüzde 70’ini ve gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 60’ını oluşturuyor.

Wang ayrıca Çin tüketici piyasasının nominal büyüklük açısından dünyanın ikinci büyük pazarı olmaya devam ettiğini, satın alma gücü paritesi ölçütüne göre ise birinci sırada yer aldığını belirtti.

Proaktif maliye politikası

Maliye Bakanı Lan Foan, Çin’in bu yıl mali destek konusunda proaktif duruşunu sürdüreceğini ve politika koordinasyonunu güçlendireceğini söyledi.

Lan’a göre Çin, iç talebi teşvik etmek amacıyla maliye, finans ve sanayi politikalarını içeren koordineli bir politika araçları paketi oluşturdu. Pekin ayrıca yüksek kaliteli kalkınma ile bağlantılı sektörleri desteklemek için kaynakları daha verimli biçimde tahsis edecek.

Ticaret

Ticaret Bakanı Wang, Çin’in geçen yıl ticarette “beklentilerin üzerinde” bir performans sergilediğini ve 1,2 trilyon ABD doları ile rekor düzeyde ticaret fazlası verdiğini belirtti. Wang, Pekin’in daha dengeli bir ticaret yapısını teşvik edeceğini ve Çin’in hâlihazırda dünyanın ikinci büyük ithalat pazarı olduğunu vurguladı.

Wang’a göre hızla büyüyen orta gelir grubu ve henüz tam olarak değerlendirilmemiş devasa pazar potansiyeli sayesinde Çin piyasasını proaktif biçimde dışa açıyor. İhracatı istikrarlı tutarken ithalatı genişletmeye yönelik eşgüdümlü bir çaba yürütülecek.

Ayrıca kamuoyuna henüz açıklanmamış olan bu yılın ilk iki ayına ait ticaret verilerinin de beklentilerin üzerinde gerçekleştiğini ekledi.

Dışa açılma

Wang, Çin’in piyasasını dışa açma konusundaki kararlılığını ve korumacılığa karşı duruşunu yineleyerek, ülkenin devasa pazarının sunduğu fırsatların yabancı şirketler açısından son derece değerli olduğunu söyledi.

Wang, Çin’in yaklaşımı ile diğer bazı büyük güçlerin yaklaşımları arasında keskin bir karşıtlık bulunduğunu ifade etti. “Bazı ülkeler piyasaları korumacılık için bir silah ve pazarlık aracı olarak kullanırken, Çin sorumlu bir büyük güçtür” dedi.

Hong Kong

Merkez bankası başkanı Pan, Şanghay’ın küresel bir finans merkezi olarak yükselişini destekleme ve Hong Kong’un uluslararası finans merkezi statüsünü “pekiştirip güçlendirme” taahhüdünde bulundu.