Danimarka, ABD’yi Grönland’da ‘gizli etki operasyonları’ ile suçladı

Danimarka, Trump yönetimi ile bağlantılı kişilerin Grönland’a sızarak “gizli etki operasyonları” yürüttüğü iddialarının ardından, bir üst düzey ABD diplomatını çağırarak açıklama talep etti.

The Times’ın aktardığına göre, Danimarka güvenlik güçleri, Başkan Trump ve Beyaz Saray ile “yakın bağları” olan ve Amerika’nın Grönland’ı ele geçirmesi için yerel destek topladığı düşünülen en az üç ABD vatandaşını izliyor.

Ulusal kamu yayıncısı DR, ismi açıklanmayan sekiz hükümet kaynağı tarafından, bu üç kişinin ABD destekli bir “ayrılıkçı” hareket için Grönlandlıları devşirdiğinden şüphelenildiğini öğrendiğini söyledi.

DR, söz konusu operasyonla ilgili çok az ayrıntı verdi, fakat Amerikalıların birinin Kuzey Kutbundaki adayı ziyaret ettiği ve ABD’nin bu bölgeyi ilhak etme çabası için potansiyel destekçilerin bir listesini hazırladığı belirtildi.

DR, ABD vatandaşlarının Beyaz Saray’ın talimatıyla mı yoksa kendi inisiyatifleriyle mi hareket ettiklerinin hâlâ belirsiz olduğunu belirtti.

Bir yetkili, yayıncıya Grönland’da iddia edilen Amerikan kışkırtmalarının yoğunluğunun yaz boyunca azaldığını, fakat bunun “fırtına öncesi sessizlik” olabileceğini söyledi.

Kaynak, “Grönland’daki faaliyetlerin azalması, çalışmalarını daha iyi gizleyebilen profesyonel kurumların faaliyete geçmeye başladığını yansıtıyor olabilir,” dedi.

Trump, Grönland’ın zengin maden kaynakları ve ulusal güvenlik açısından stratejik önemi nedeniyle burayı ABD’ye katma arzusunu açıkça dile getirmişti.

Grönland’da yapılan anketler, ada sakinlerinin ezici çoğunluğunun Danimarka’dan kademeli olarak bağımsızlık yolunu tercih ettiğini, fakat ABD’ye dahil olmak istemediğini gösteriyor.

Trump’ın iktidara dönüp gerekirse Grönland’ı zorla ele geçirme niyetini yinelediği birkaç gün sonra, ocak ayında yapılan bir ankette, nüfusun yüzde 85’inin bu fikri reddettiği ortaya çıktı.

Gizli bir etki kampanyası hakkındaki haberlere yanıt olarak, Danimarka dışişleri bakanlığı, şu anda ülkedeki en üst düzey Amerikan diplomat olan ABD’nin Kopenhag Büyükelçiliği maslahatgüzarı Mark Stroh’u “önlem amaçlı bir görüşme” için çağırdı.

Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen, DR’ye verdiği demeçte, “Yabancı aktörlerin Danimarka ve Grönland arasındaki ilişkiye ilgi duyduklarının tamamen farkındayız, bu nedenle etki kampanyalarına şaşırmamalıyız. Bunlar elbette tamamen kabul edilemez,” dedi.

Bakan, “Etki kampanyaları olarak nitelendirilebilecek faaliyetlere [ABD yönetiminin] resmi katılımı olduğu ölçüde, bu tüm uluslararası kurallara aykırıdır,” diye ekledi.

Danimarka parlamentosundaki tüm siyasi partiler, iddia edilen gizli faaliyetleri kınadı.

Ne Washington ne de Kopenhag’daki ABD büyükelçiliği bu iddialara kamuoyuna açık bir yanıt verdi.