Eni CEO’su Descalzi’den Avrupa’ya gaz uyarısı

İtalyan enerji şirketi Eni’nin CEO’su Claudio Descalzi, Hürmüz Boğazı’ndaki yeni ablukanın küresel enerji dengesini değiştirdiğini belirterek Avrupa’yı yüksek gaz fiyatları konusunda uyardı. Descalzi, Rus gazına yönelik tam ambargonun yürürlüğe gireceği Ocak 2027’den itibaren Avrupa’nın yaklaşık 36 milyar metreküplük açığı kapatmak zorunda kalacağını ifade etti.

İtalyan enerji grubu Eni’nin CEO’su Claudio Descalzi, Hürmüz Boğazı’nda uygulanan yeni ablukanın küresel enerji haritasını kökten değiştirdiğini açıkladı.

Il Sole 24 Ore gazetesinin aktardığına göre Descalzi, İtalya Temsilciler Meclisi Üretim Faaliyetleri Komisyonundaki oturumda konuştı.

Mevcut piyasa koşullarını değerlendiren Descalzi, “Enerji perspektifinden bakıldığında, fiyatların henüz bu sorunu tam olarak yansıtmadığı bir süreçten geçiyoruz. Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) ülkeleri tarafından yaklaşık 400 milyon varillik rezervin piyasaya sürülmesi, petrolün varil fiyatının 90 ile 100 dolar arasında tutulmasına yardımcı oldu” dedi.

İran ile yapılan anlaşmanın ardından petrol fiyatlarının 68 dolara kadar gerilediğini anımsatan Descalzi, 11 Temmuz’dan bu yana Hürmüz Boğazı’ndan hiçbir geminin geçiş yapamaması nedeniyle fiyatların yeniden 85 dolar seviyesine yükseldiğini belirtti. Eni yöneticisi, “Bu durum hem Avrupa hem de küresel ölçek için kartların yeniden dağıtılması anlamına geliyor” ifadesini kullandı.

“Dizel ve jet yakıtında tedarik sıkıntısı yaşanıyor”

Descalzi, temel zorlukların petrol ürünleri, özellikle de dizel ve jet yakıtı tedarikindeki eksikliklerden kaynaklandığına işaret etti. Rusya pazarından çıkılmasının ardından söz konusu ürünlerin yaklaşık yüzde 60’ının Basra Körfezi’nden ithal edildiğini belirten Descalzi, mevcut durumda yüzde 95 kapasiteyle çalışan ABD rafinerilerinin bu açığı kapatmaya çabaladığını aktardı.

Doğalgaz arzı konusuna da değinen Descalzi, Rus doğalgazı ithalatına yönelik tam yasağın yürürlüğe gireceği Ocak 2027’den itibaren Avrupa’nın ABD veya Doğu Asya ülkelerinden yaklaşık 36 milyar metreküplük alternatifi devreye sokmak zorunda kalacağını kaydetti. Bu durumun ek bir baskı yaratacağını vurgulayan Descalzi, Avrupa’daki gaz depolama tesislerindeki durumun geçen yıla kıyasla daha zayıf olduğunu ifade etti.

İtalya’nın depolama tesislerindeki doluluk oranının yüzde 71 ila 72 ile geçen yılki seviyelerde seyrettiğini belirten Descalzi, bazı Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde bu oranın çok daha düşük olmasının endişe yarattığını dile getirdi.

Rusya ve Ortadoğu eksenli eski tedarik yapısının tamamen çöktüğünü ve yakın gelecekte eski haline dönmesinin pek mümkün görünmediğini vurgulayan Descalzi, Basra Körfezi’nden sevkiyatlar yeniden başlasa bile bölgeye yönelik risk primlerinin yüksek kalmaya devam edeceğini, bunun da borçlanma maliyetlerini, sigorta poliçelerini ve yatırımları doğrudan etkileyeceğini sözlerine ekledi.

Enerji krizinin arka planı

Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) Başkanı Fatih Birol da daha önce yaptığı açıklamada, 2022’deki enerji krizinin ardından Avrupa’nın yaptığı en büyük hatanın, ekonominin ithal fosil yakıtlara olan bağımlılığını azaltma konusundaki yavaşlığı olduğunu savunmuştu.

Ukrayna’daki askeri operasyonun başlaması, Kuzey Akım boru hatlarındaki hasarlar ve Rus gazı sevkiyatındaki keskin düşüşler nedeniyle Avrupa’da 2022 yılında derin bir enerji krizi baş göstermişti.

Gaz ve elektrik fiyatlarının tarihi zirvelere ulaşması enflasyonu tırmandırırken hanehalkı ve işletmelerin maliyetlerini artırmış, enerji arz güvenliğine yönelik riskleri belirginleştirmişti.

Bu süreçte AB, gaz ithalatını çeşitlendirmek adına sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) alımlarını artırmış, enerji tüketimini azaltıcı önlemler almış ve Rus fosil kaynaklarından tamamen çıkış hedefi doğrultusunda yenilenebilir enerjinin payını yükseltmişti.

Batılı ülkeler Rusya’ya yönelik tavan fiyat uygulaması dahil olmak üzere çeşitli yaptırımlar uygularken, Moskova yönetimi de bu sınırlamalara katılan ülkelere hammadde satışını durdurarak yanıt vermişti.

Financial Times’ın verilerine göre, 2023 yılında AB’nin ithal ettiği LNG’nin neredeyse yarısı ABD’den sağlanırken, Katar da önemli bir tedarikçi olarak öne çıktı.