Avrupa
Estonya’dan ABD’nin asker çekme kararına tepki

Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna, ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını azaltma kararlarında koordinasyon eksikliği yaşandığını belirterek Washington yönetimine tepki gösterdi. NATO müttefikleri arasında kararların öngörülemezliği ve savunma boşluğu yaratma riski nedeniyle huzursuzluk büyüyor.
Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna, ABD’nin Avrupa’daki askeri mevcudiyetini azaltma yönündeki kararlarında yeterli koordinasyonu sağlamamasını eleştirdi.
Tsahkna, Washington’ın attığı ani adımların NATO’nun Rusya’ya yönelik caydırıcılık sistemini zayıflatabileceği uyarısında bulundu.
Financial Times gazetesinin haberine göre Tsahkna, “Planları daha koordineli bir şekilde anlamamız gerekiyor” ifadesini kullandı.
Estonyalı bakan, ABD’nin Almanya’daki askeri varlığını azaltacağına ve Polonya’daki birlik rotasyonunu iptal edeceğine dair peş peşe yaptığı açıklamaların müttefikler arasında endişe yarattığını belirtti.
Financial Times, Avrupalı ülkelerin, İsveç’in Helsingborg kentinde düzenlenecek NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı’nda ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’dan bu konuda açıklama talep etmeye hazırlandığını yazdı.
İttifak diplomatları, ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığına ilişkin yeni stratejisini açıklama sürecini geciktirmesinden rahatsızlık duyuyor.
Pentagon, geçen hafta Polonya’ya planlanan 4 bin askerin geçici sevkiyatını iptal ettiğini duyurmuştu. Washington daha önce de Almanya’daki asker sayısını 5 bin kişi azaltacağını açıklamış ve karaya konuşlu Tomahawk seyir füzelerine sahip bir taburu bu ülkeye yerleştirme planlarından vazgeçmişti.
Gazete, bu kararların Avrupalı müttefiklerin savunma yeteneklerinde “boşluklar” oluşabileceğine dair endişeleri artırdığını kaydetti. Avrupa ordularının envanterinde, ABD’nin yaklaşık 1600 kilometre menzilli Tomahawk füzelerinin muadili bulunmuyor.
Tsahkna, daha önce Tallinn’e ABD’nin Polonya ve Baltık ülkelerindeki varlığının korunacağına dair sinyaller verildiğini, ancak mevcut durumda askeri kanallar üzerinden ek açıklamalar beklediklerini ifade etti.
Estonya Dışişleri Bakanı, “Ayrıntılara vakıf değiliz. Polonya bizim de savunma hattımızın bir parçasıdır” diyerek konunun tekil ülkeleri değil, NATO’nun genel caydırıcılık mimarisini ilgilendirdiğini vurguladı.
İttifak üyeleri, NATO Avrupa Müttefik Yüksek Komutanı General Christopher Cavoli’nin Pentagon ile ABD askerlerinin durumu hakkında yürütülecek görüşmelerde arabuluculuk yapmasını bekliyor.
Financial Times’a konuşan üst düzey bir NATO diplomatı, ABD’nin Avrupa’da hala “önemli bir mevcudiyet” sürdürmesi sebebiyle kesintilerin boyutunun şu an için kritik görünmediğini, ancak müttefikleri asıl endişelendiren konunun Washington’ın kararlarındaki öngörülemezlik olduğunu belirtti.
Yetkili, “Bizim için sorun, bu kararların son derece öngörülemez ve beklenmedik olmasıdır; ayrıca Almanya bağlamında bunun bir ceza gibi sunulmasıdır” dedi ve birçok Avrupa ülkesinin ABD’ye “sürprizlerden ve savunmada boşluklar yaratmaktan kaçınma” çağrısı yapmaya hazırlandığını aktardı.
Estonya tarafı ayrıca, HIMARS sistemleri de dahil olmak üzere ABD yapımı silahların teslimatındaki gecikmelere ilişkin de açıklama bekliyor.
Tallinn yönetimi, aksaklıkların sürmesi halinde alternatif silah tedarikçilerine yönelinebileceğini dışlamadı.
Pentagon Sözcüsü Pat Ryder, 19 Mayıs’ta yaptığı açıklamada, ABD’nin Avrupa’da konuşlu tugay muharebe grubu sayısını dörtten üçe düşürerek 2021 seviyesine döndüğünü bildirmişti.
Ryder, bu kararın “ABD ordusunun Avrupa’daki konuşlanmasına odaklanan kapsamlı ve çok aşamalı bir sürecin” sonucu olduğunu ve Polonya’daki Amerikan birliklerinin konuşlandırılmasında geçici gecikmelere yol açacağını belirtmişti.
Bu gelişmelerden önce ABD Başkanı Donald Trump, İtalya ve İspanya’daki Amerikan askerlerinin varlığına son verebileceğini göz ardı etmemişti.
Trump, bu ülkelerin İran’a yönelik operasyonlara katılmayı reddetmelerine atıfta bulunarak, “Neden olmasın? İtalya bize hiçbir şekilde yardımcı olmadı, İspanya ise çok kötü davranıyor” ifadelerini kullanmıştı.
ABD’nin adımları karşısında Polonya Başbakanı Donald Tusk, NATO’da “felaket düzeyinde bir parçalanma eğilimi” olduğunu belirterek buna karşı mücadele edilmesi çağrısında bulundu.
Tusk, “Bu felaket eğilimini tersine çevirmek için hepimiz elimizden gelen her şeyi yapmalıyız” değerlendirmesini yaptı.
Avrupa
Almanya, Rusya’ya karşı binlerce yeni füze almaya hazırlanıyor

Bloomberg’ün haberine göre Almanya, Tomahawk sevkiyatında yaşanan gecikmeler üzerine savunma cephaneliğini binlerce hassas vuruş füzesiyle takviye etmeyi planlıyor. Berlin, Amerikan girişimi Covenant’tan 1,12 milyar doları aşan Anthem füzeleri almanın yanı sıra Ukrayna, Hollanda ve İngiltere ortaklı projeleri değerlendiriyor.
Almanya, savunma cephaneliğini genişletmek amacıyla binlerce hassas vuruş füzesi satın almayı planlıyor.
Almanya ordusunun envanterinde şu anda yalnızca havadan fırlatılan ve yaklaşık 500 kilometre gibi görece kısa bir menzile sahip olan Taurus seyir füzeleri yer alıyor.
Bloomberg’ün konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberinde, Berlin’in Amerikan Raytheon üretimi BGM-109 Tomahawk füzeleri ile Typhon fırlatma sistemlerini tedarik etme planının ise gecikmelerle karşılaştığı belirtildi.
Bu tablonun ardından Almanya Savunma Bakanlığı, çok sayıda üreticiyle binlerce hassas vuruş füzesi almak üzere görüşmelere başladı.
Berlin’in benimsediği strateji, görece düşük maliyetli füzeleri yüksek adetlerle temin ederek nicelik üstünlüğü kurmayı ve olası bir hasmın hava savunma sistemlerini doygunluğa ulaştırarak felce uğratmayı amaçlıyor.
Görüşme yürütülen taraflardan birini Amerikan savunma girişimi Covenant oluşturuyor.
Almanya, bu şirketten 1,12 milyar doları aşan bir maliyetle karadan fırlatılan binlerce Anthem seyir füzesi almayı değerlendiriyor.
Covenant şirketi ABD kökenli olmasına karşın projenin Avrupa ile doğrudan bağı sürüyor. Girişim, bu yıl Almanya’nın Leipzig kentinde bir fabrika açtı.
Fabrikadaki ilk füzelerin 2027 yılının başında üretim bandından çıkması hedefleniyor.
Gelecek yılın sonuna kadar bin adet üretmeyi planlayan şirket, bağımsız Avrupa tedarik zincirlerinden faydalanarak 2028 yılına gelindiğinde yıllık 5 bin füzelik azami kapasiteye ulaşmayı amaçlıyor.
Berlin tek bir tedarikçiye bağlı kalmamak için alternatifleri inceliyor
Berlin yönetimi tek bir şirkete bağımlı kalmaktan kaçınmak için farklı seçenekleri de gündemde tutuyor.
Bu kapsamda Ukrayna ile Bars seyir füzelerinin ortak üretimi ve satın alınması yönünde temaslar yürütülüyor.
Hollanda merkezli Destinus SA şirketinin geliştirdiği Ruta füzeleri de incelenen seçenekler arasında yer alıyor.
Almanya ve İngiltere ortak girişimi olan Hypersonica ile de yüksek hızlı HS1 füzelerinin geliştirilmesi konusu ele alınıyor.
Avrupa ülkeleri, Ukrayna’daki çatışmaların başlamasının ardından geniş kapsamlı bir yeniden silahlanma sürecine girdi.
Rusya’nın Berlin Büyükelçisi Sergey Neçayev ise mayıs ayında yaptığı açıklamada Almanya’nın Rusya ile askeri bir karşı karşıya gelişe hazırlandığını öne sürmüştü.
Neçayev, Almanya’nın Ukrayna’daki çatışmalara taraf olmama yönündeki resmi beyanlarına rağmen askeri harcamalarını artırdığını, ordu mevcudunu büyüttüğünü ve silahlanma adımlarını hızlandırdığını savundu.
Avrupa
Avusturya, dört Rus diplomatı sınır dışı etti

Avusturya, üçü büyükelçilikte biri AGİT temsilciliğinde görevli dört Rus diplomatı casusluk şüphesiyle sınır dışı etti. Karara tepki gösteren Rusya Dışişleri Bakanlığı misillemenin kaçınılmaz olduğunu duyururken Viyana’nın 2022’den bu yana sınır dışı ettiği Rus görevli sayısı en az 18’e ulaştı.
Avusturya, dört Rus diplomatı “istenmeyen kişi” ilan ederek sınır dışı etti. Diplomatlardan üçü Viyana’daki Rusya Büyükelçiliğinde görev yaparken biri ülkenin Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Daimi Temsilciliğinde yer alıyordu.
Gelişmeyi cuma günü ilk olarak Avusturya dergisi Profil duyurdu; kamu yayıncısı ORF ve Die Presse gazetesi de Dışişleri Bakanlığına dayandırdıkları haberlerle bilgiyi teyit etti.
Bakanlık açıklamasında kararın güvenlik birimlerinden gelen veriler doğrultusunda alındığı belirtildi. Açıklamada, dört Rus görevlinin diplomatik statüleriyle bağdaşmayan faaliyetler yürüttüğü kaydedildi.
Moskova ise karara gecikmeden karşılık verileceğini duyurdu. Rusya Dışişleri Bakanlığı, Avusturya’nın bu adımına yönelik tepkinin “kaçınılmaz olarak geleceğini” açıkladı.
Avusturya Dışişleri Bakanlığı verilerine göre Viyana’daki Rusya Büyükelçiliğinde toplam 48 diplomat görev yapıyor. 23 Rus vatandaşı da ülkenin AGİT Daimi Temsilciliğinde yer alıyor.
Profil: Rus diplomatlar casuslukla suçlanıyor
Profil dergisi, sınır dışı edilen dört Rus diplomatın casusluk şüphesiyle hedef alındığını aktardı.
Bu isimlerin, araştırmacı yayın organı Agentstvo’nun ağustos başında yayımladığı ve istihbarat servisleriyle bağlantılı olabileceği öne sürülen 21 kişilik diplomat listesinde yer alıp almadığı ise henüz netleşmedi.
Profil, Avusturya Savunma Bakanlığının ağustos ayı ortasında askerlere olası Rus ajan devşirme girişimlerine karşı uyarı yazısı gönderdiğini ve şüpheli temasların bildirilmesini istediğini kaydetti.
Avusturya makamlarının gündemine giren bir diğer başlık ise Viyana sakinlerinin Rusya Büyükelçiliği çatısından gelen seslere yönelik şikayetleri oldu.
İngiliz The Financial Times gazetesi mart ayında kaynaklarına dayandırdığı haberinde, çatıdaki “anten ormanı” aracılığıyla NATO ve diğer uluslararası kuruluşların haberleşmelerinin dinlendiğini öne sürmüştü. Viyana yönetimi bu iddialar üzerine mayıs ayında üç Rus diplomatı sınır dışı etmişti.
Avusturya Dışişleri Bakanlığı eylül ayı ortasında yerel haber ajansı APA’ya yaptığı açıklamada, Rusya Büyükelçiliği temsilcilerinin çatıdaki havalandırma pervanelerinin arızalandığını savunarak gürültü için özür dilediğini bildirmişti.
Şubat 2022’de Ukrayna’da başlayan savaştan bu yana Avusturya, son kararla birlikte Rus temsilciliklerindeki en az 18 personeli sınır dışı etmiş oldu.
Avrupa
Sırbistan’da öğrenci mitinginde yüzbinlerce kişi bir araya geldi

Sırbistan’da öğrencilerin öncülüğündeki hareketin son mitingi için perşembe günü yüz binlerce kişi Belgrad’ın merkezinde bir araya geldi.
25 Ekim’de yapılacak erken parlamento seçimleri öncesinde yapılan mitingin organizatörleri, mitinge en az 200.000 kişinin katıldığını belirtti.
Hareket, Aleksandar Vučić ve Sırp İlerleme Partisi’nin (SNS) 14 yıllık iktidarını sona erdirmeyi ve yaklaşık iki yıldır süren hükümet karşıtı protestoları bir seçim zaferine dönüştürmeyi hedefliyor.
Protesto hareketi, Kasım 2024’te kuzeydeki Novi Sad kentinde bir tren istasyonu kanopisinin çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesi ve bunun ülke genelinde öğrenciler öncülüğünde kitlesel yolsuzluk karşıtı protestolara yol açmasının ardından ortaya çıktı.
Göstericiler, felaketin sorumlusu olarak hükümetin yolsuzluğunu gösterdi fakat henüz kimse cezai olarak sorumlu tutulmadı.
Öğrenci Listesi’nden birçok aday kalabalığa hitap etti. Aralarında, yargı ve savcılığın siyasi baskı ve kişisel çıkarların etkisinden arındırılması çağrısında bulunan tanınmış Sırp aktör Tihomir Stanić de vardı.
Stanić, “Hepimiz kanun önünde eşit olmamaktan bıktık. Sırbistan özgürlüğü, adaleti ve hesap verebilirliği hak ediyor,” dedi.
Miting, son iki yıldır öğrenci hareketinin harekete geçirdiği çok sayıda genç de dahil olmak üzere her yaştan insanı bir araya getirdi.
Belgrad’dan 26 yaşındaki Nađa, başından beri öğrencileri desteklediğini ve adalet ve daha iyi bir gelecek için mücadele eden insanların yanında yer almaktan gurur duyduğunu söyledi.
Rapporteur’e verdiği demeçte, “Öğrenci Listesi’nin seçimi kazanmasını bekliyorum fakat iktidar yetkililerinin sonuçları sorgulamak ve itibarsızlaştırmak için ellerinden gelen her şeyi yapacaklarına inanıyorum,” dedi.
Mitinge, siyasi değişim ve çocukları için daha iyi bir gelecek umduğunu belirten daha yaşlı destekçiler de katıldı.
61 yaşındaki Dragana, Rapporteur’e, “Umarım yeni hükümet, çocuklarımızın Sırbistan’ı terk etmek zorunda kalmadan geleceklerini kurabilecekleri bir ülke yaratır,” dedi.
Seçimler, Vučić’in iktidar partisinin yıllarca kendisiyle kıyaslanabilecek kadar güçlü bir seçim rakibiyle karşılaşmadığı 2012’de SNS’nin iktidara gelmesinden bu yana Sırbistan’da görülen en belirsiz seçimler olarak değerlendiriliyor.
Seçim kampanyası neredeyse bir referandum havasına büründü. Oylama, genel olarak SNS’nin iktidarının devamı ile siyasi değişim umudu arasında bir seçim olarak görülüyor.
Anketler, iktidar koalisyonu ile Öğrenci Listesi arasında başa baş bir yarışa işaret ediyor. Salı günü yayınlanan son ankete göre, kararını vermiş seçmenler arasında SNS liderliğindeki koalisyon %42,9, Öğrenci Listesi ise %42 oy oranına sahip.
Avrupa Parlamentosu heyeti de dahil olmak üzere uluslararası gözlemciler, seçimleri izleyecek.
Seçimlerin nasıl yürütüleceği, seçim koşulları, demokratik standartlar ve hukukun üstünlüğü konusundaki süregelen endişeler nedeniyle, uzun süredir durma noktasına gelen Sırbistan’ın AB üyelik süreci üzerinde önemli etkiler yaratabilir.
Amerika5 gün önceSenatör Sanders: Silikon Vadisi zenginleri “korkunç bir plan” üzerinde çalışıyor
Dünya Basını2 hafta önceİngiliz diplomat Crooke: Suudi Arabistan’da asıl çöküş içeriden gelecek
Dünya Basını2 hafta önceBrezilya’da Bolsonaro rüzgarı ve Lulismonun sınırları
Dünya Basını2 hafta önceRay Dalio: ABD için 3 yıl içinde borç krizi görüyorum
Rusya2 hafta önceRusya, Trump ile varılan mutabakatla dizel ihracatını kısmen serbest bıraktı
Avrupa2 hafta önceBerlin’de Sol Parti, SPD-Yeşiller koalisyonu için “İsrail’in var olma hakkı”nın altını çizdi
Avrupa2 hafta önceBurnham: Brexit oylamasında Rus müdahalesi var
Rusya2 hafta önceYandex veri merkezine saldırı Rusya’da dijital hizmetleri vurdu








