FIFA, Dünya Kupası’nın ticari haklarını özel yatırımcılara satmayı planlıyor

Tarihin en kârlı Dünya Kupası’nı düzenlemesinden sonra FIFA, en önemli etkinliğinin hisselerini özel yatırımcılara milyarlarca dolar karşılığında satmayı planlıyor.

FIFA, Kuzey Amerika genelinde 2026 Dünya Kupası bilet fiyatlarını aşırı derecede artırdığı için hâlâ şiddetli eleştirilerle karşı karşıya. 

Kurum, son dört yıllık döngüden en az 13 milyar dolar gelir elde etmeye hazır durumda; bu gelirin büyük kısmı, en önemli erkekler turnuvasından geliyor.

Fakat benzeri görülmemiş bir adım atan futbol kurumu, bu yeni ticari girişim için aktif olarak azınlık yatırımcıları aramayı planladığını açıkladı.

Bu, 4,2 milyar dolara kadar kaynak yaratma planının bir parçası olarak Dünya Kupası ve diğer turnuvalardaki hisselerin bir kısmını özel yatırımcılara satmak anlamına geliyor.

Salı günü yayınlanan bir açıklamada FIFA, erkekler ve kadınlar Dünya Kupası’nın yanı sıra yakın zamanda tanıtılan Kulüpler Dünya Kupası turnuvasının ticari haklarını yönetecek yeni ve ayrı bir şirket kurmayı planladığını duyurdu.

FIFA Forward Enterprise (FFE) adını taşıyacak bu yeni şirket, Dünya Kupası ve diğer FIFA turnuvalarının yayın ve ticari haklarına ilişkin kararlar dahil olmak üzere tüm ticari kararları alacak.

Fakat FIFA ana yönetim organı olarak rolünü sürdürecek ve bu nedenle tüm sportif kararları almaya devam edecek.

Bu yeni yatırımları bulmak için FIFA, kendisini “kalıcı sermaye holding şirketi” olarak tanımlayan Thrive Eternal ile ortaklık kurmayı planlıyor.

Bu, şirketin hisselere veya şirketlere sahip olduğu ve bu yatırımları süresiz olarak elinde tuttuğu anlamına geliyor.

Şirket, Başkan Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Joshua Kushner tarafından yönetiliyor.

FIFA, JPMorgan’ın danışman olarak görevlendirildiğini de ekledi.

Öte yandan kurum, toplanan paranın büyük bir kısmını 211 üye federasyonu arasında paylaştıracağına söz verdi.

FIFA Başkanı Gianni Infantino yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Futbol, dünyanın en popüler sporu ve insani ve toplumsal kalkınmanın olağanüstü bir itici gücü. Futbolun bazı kesimleri bu popülerliği olağanüstü bir ticari değere dönüştürmüştür. Biz bu başarıyı kutluyoruz ve devam etmesini istiyoruz, çünkü bu durum futbolun tamamını yukarı taşıyor. Bizim görevimiz, futbolun geri kalan kısmının da bununla birlikte büyümesini sağlamak: FIFA, dünyanın her köşesinde sürdürülebilir ve kapsayıcı kalkınmayı desteklemek için var.”

Infantino, FIFA’ya finansman sağlamak amacıyla özel sermayeyi çekmeye ikinci kez girişimde bulunuyor.

2018 yılında, genişletilmiş Kulüpler Dünya Kupası ve küresel Uluslar Ligi için 25 milyar dolarlık finansman sağlanması konusunda Japon bankası SoftBank ile ilke olarak bir anlaşmaya varmış ama büyük ölçüde Avrupa’dan gelen muhalefet nedeniyle yeterli desteği elde edememişti.

UEFA ve kulüpler, FIFA’nın planlarına karşı yine birleşmiş durumda. Fakat Infantino, bunları göz ardı edebilecek kadar başka kaynaklardan yeterli destek bulmuş olabilir.

Avrupa’dan UEFA’dan sert tepki

Bu planların ortaya çıkması, UEFA’dan anında sert bir tepkiye yol açtı. Avrupa futbolunun yönetim organı, FIFA’yı “futbolun ruhunu satmaya çalışmak” ile suçladı.

UEFA, FFE planı hakkında “Bu, futbolun yönetim kurumlarının asla aşmaması gereken bir sınırı aşıyor,” dedi ve şöyle devam etti:

“UEFA bu konuyu son derece ciddiye almaktadır. Her ulusal futbol federasyonu da öyle yapmalıdır. Ligler, kulüpler, oyuncular, taraftarlar, hükümetler ve futbolun geleceğini önemseyen herkes de öyle yapmalıdır. Futbolun ruhu ve yönetimi, ticarete konu olacak varlıklar değildir – özellikle de kimin maddi kazanç elde edeceği konusunda hiçbir şeffaflık bulunmadığında. Hiçbirimiz futbolun sahibi değiliz. Futbolu satmak FIFA’nın görevi değildir.”

Everton taraftarı olan yeni Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham da FIFA’nın planına tepki gösterdi.

Futbolu ticarileştirme planına kınayan İngiliz lider, sosyal medyada şu mesajı paylaştı:

“Futbol yatırımcıların malı değildir. Futbol, tribünleri dolduran ve her hafta, yağmur çamur demeden saha kenarında bekleyen insanlara aittir. Dünya Kupası bir ürün değildir. Dünya spor tarihinin en büyük turnuvasıdır ve hiçbir zaman kimsenin satabileceği bir şey olmamıştır. Anlaşmayı istediğiniz gibi süsleyin. Bir parçasını sattığınız anda, kendinizi satmış olursunuz.”

İspanyol birinci ligi LaLiga gibi bazı Avrupa ligleri, özel yatırımcılara azınlık hisselerini şimdiden satmış durumda. 

Fakat FIFA, İsviçre merkezli kâr amacı gütmeyen bir kuruluş ve özel yatırımcıları bünyesine katma hamlesi, dünya futbolunun yönetim organı için bir ilk olacak.