Bizi Takip Edin

Avrupa

Fonların gölgedeki patronu: Davalar İngiliz milyarderin peşini bırakmıyor

Yayınlanma

Yönettiği 12 milyar dolarlık fon ağına rağmen kamuoyundan gizlenen İngiliz milyarder Peter de Putron, Williams Formula 1 takımı ve ABD’deki 2,8 milyar dolarlık enerji projesini kapsayan davalar nedeniyle gündemde. Mahkemelerin ifade çağrıları, Jersey Adası’ndaki adresinde bulunamayan ve Birleşik Krallık siyasetine milyonluk bağışlar yapan milyarderin gizlilik kalkanını zorluyor.

Finans piyasalarında algoritmik işlemlerle devasa bir servet edinen İngiliz milyarder Peter de Putron, onlarca yıldır kamuoyunun radarından titizlikle kaçmayı başardı.

İnternette tek bir karesi dahi yer almayan, randevu adreslerini buluşmaya birkaç dakika kala bildiren ve eski tanıdıklarının bile telefon numarasına ulaşamadığı finansçı, iş dünyasının en kapalı figürlerinden biri olarak biliniyor.

Fakat Formula 1 takımı Williams’ı ve ABD’deki dev bir veri merkezi yatırımını kapsayan yargı süreçleri, gizem perdesini aralamaya başladı.

Financial Times’ın haberine göre, mahkemelerden çıkan celp ve inceleme kararları, de Putron’u iş ağının ayrıntılarını ve kişisel bilgilerini açıklamaya zorlayabilir.

De Putron’un servetinin omurgasını, Londra merkezli G-Research şirketi oluşturuyor. Finans piyasaları için alım satım yazılımları ve tahmin modelleri üreten bu yapı, hisse senedi alıp satmıyor; yalnızca verileri tarayıp piyasa hareketlerini öngören algoritmalar hazırlıyor.

Şirketin rakiplerinden biri, bu modelleri kullanan ve de Putron ile bağlantılı olan yatırım fonunun 10 milyar dolar ile 12 milyar dolar arasında varlık yönettiğini tahmin ediyor.

G-Research bünyesinde üretilen tahminler, doğrudan Birleşik Krallık dışındaki ilişkili şirketlere iletiliyor. Financial Times, bu yapının milyardere operasyonlarının kayda değer bölümünü düşük vergili yargı bölgelerinden yürütme imkanı verdiğini yazıyor.

Örneğin bağlantılı şirketlerden biri, şirket sahipliğine dair şeffaflık kurallarının oldukça gevşek tutulduğu Marshall Adaları’nda tescil edilmiş vaziyette.

İlk yatırım fonunu 1997 yılında Amerikalı milyarder George Soros’un desteğiyle kuran de Putron, zamanla odağını tümüyle bilgisayar algoritmalarıyla yürütülen ticarete çevirdi.

Finansçı, 2001 senesinde daha sonra G-Research adını alacak olan Gloucester Research şirketini hayata geçirdi. O tarihten bu yana kişisel hayatını neredeyse mutlak bir gizlilikle yürütüyor.

Gazeteye konuşan kaynaklar, de Putron’un toplantılara katılacak kişilerden elektronik cihaz getirmemelerini talep ettiğini aktarıyor.

The Wall Street Journal’a konuşan bir tanıdığı ise milyarderin katıldığı ender bir etkinlikte hem iç mekanda hem dışarıda çıkarmadığı şapkası, trençkotu ve güneş gözlükleriyle adeta klasik bir casus kılığında dolaştığını anlatıyor.

Benzer bir tecrit kültürü G-Research içinde de geçerli. Çalışanların şirket içi bilgileri dışarı aktarması kesin bir dille yasaklanırken, işten ayrılanların rakip kurumlara geçişi de ağır sözleşme şartlarıyla sınırlandırılıyor.

Ofis içi bilgi akışını kesmek amacıyla departmanlar arasına katı bariyerler örülmüş durumda; çalışanlar diğer birimlerin ne tür projeler üzerinde çalıştığını dahi göremiyor.

Şirket, verileri korumak için özel olarak geliştirilmiş yüksek güvenlik altyapıları kullanıyor.

Hukuki ihtilaflar gizlilik kalkanını zorluyor

Milyarderin yatırımları finans piyasalarıyla sınırlı kalmadı.

De Putron, savunma sanayisine teknoloji geliştiren girişimlere ve Formula 1 takımı Williams’ın sahibi Dorilton Capital’a sermaye sağladı.

Financial Times ayrıca, de Putron ile ABD’nin Güney Carolina eyaletinde 2,8 milyar dolarlık devasa bir veri merkezi ve 460 megavatlık enerji santrali inşaatını finanse eden NorthMark şirketi arasında bağlar saptadı.

Fakat her iki yatırım da de Putron’un adını yargı kayıtlarına taşıdı. Güney Carolina’daki projeye karşı çıkan bölge sakinleri, inşaat şirketinin projenin gerçek boyutlarını gizlediğini öne sürerek dava açtı.

Formula 1 kanadında ise Williams takımının eski pazarlama direktörü Claudia Schwarz, Dorilton ve doğrudan de Putron aleyhine dava açtı.

Yargılama sürecinde mahkeme de Putron’un ifadesinin alınmasına izin verdi. Ancak tebligat memurları, Manş Denizi’ndeki Jersey Adası’nda kayıtlı adrese iki kez gitmelerine karşın milyardere resmi evrakı teslim edemedi. Hukukçular, bu süreçlerin финансисті gizlilik kalkanını delmeye mecbur bırakabileceğini değerlendiriyor.

De Putron’un ilişkiler ağı Birleşik Krallık siyasetine ve sivil toplumuna kadar uzanıyor.

Financial Times verilerine göre, milyarderin kontrolündeki şirketler İngiltere Muhafazakar Partisi’ne yaklaşık 1 milyon sterlin bağışladı.

Eşi Hayley de Putron adına kurulan yardım vakfı ise İngiliz kraliyet ailesinin himayesindeki kuruluşlara milyonlarca sterlinlik kaynak aktardı.

Hatta 2017 yılında dönemin Galler Prensi Charles, Hayley de Putron’a yardımlarından ötürü açık teşekkür iletmişti.

İngiliz The Guardian gazetesinin 2016 tarihli araştırması da milyardere ait şirketlerin Muhafazakar Parti kasasına yüz binlerce sterlin yatırdığını ve İngiltere’nin Avrupa Birliği ile ilişkilerini sorgulayan düşünce kuruluşlarına sermaye aktardığını ortaya koymuştu.

Bu kuruluşların başında gelen Open Europe’a doğrudan Gloucester Research üzerinden aktarılan tutar yaklaşık 700 bin sterline ulaşıyor.

De Putron aynı zamanda eski Birleşik Krallık Bakanı Andrea Leadsom ile akrabalık bağı taşıyor; finansçı, Leadsom’ın kız kardeşiyle evli.

Eldeki kayıtlar, Leadsom ile eşinin geçmiş yıllarda de Putron’a ait şirketlerde yöneticilik yaptığını gösteriyor.

Eski bakan ise akrabasının bağışlarının siyasi kariyerinde rol oynadığı iddialarını reddediyor.

Avrupa

Andy Burnham, AB ile yeni bir anlaşma imzalayacak

Yayınlanma

Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham, Brexit’in “işe yaramadığını” ve AB ile yeni bir anlaşma imzalayacağını açıklayacak.

Bu, başbakanın Brexit’i eleştiren bir dizi açıklamasının en sonuncusu olacak. Geçen cumartesi günü Galler İşçi Partisi konferansında, AB’den ayrılmakla Birleşik Krallık’ın “kazandıklarından daha fazlasını kaybettiğini” söylemişti.

Burnham, bu hafta düzenlenecek bir zirvede Avrupalı liderlerle bir araya gelerek, gıda ve tarım, emisyon ticareti ve gençlik hareketliliği programı da dahil olmak üzere, GSYİH’yi %0,4 oranında –yaklaşık 17 milyar sterlin– artırabileceğini söylediği anlaşmaları güvence altına almayı planlıyor.

City of London’da düzenlenen Lord Mayor’ın ziyafetinde konuşacak olan Burnham’ın, Boris Johnson’ın kontrolü geri alma vaadinin yerine getirilmediğini ve ülkenin, işletmeler için engeller yaratan ve ekonomik potansiyeline zarar veren gereksiz yere sert bir Brexit ile baş başa kaldığını savunması bekleniyor.

Burnham yemekte şunları söyleyecek:

“Bu, ‘İmparatorun Yeni Giysileri’ masalı gibi; kimse apaçık gerçeği söylemeye cesaret edemiyor. Eh, ben gördüğüm gibi söylüyorum. Açıkçası, imparatorun üzerinde hiçbir şey yok. Bize sunulan Brexit işe yaramadı. Kazandıklarımızdan daha fazlasını kaybettik.”

Burnham, aşağıdaki şartlar sağlanırsa AB ile bir anlaşma imzalayacağını söyleyecek:

  • Anlaşma, İşçi Partisi’nin seçim bildirgesi ve hükümetin kırmızı çizgileriyle uyumlu olmalı.
  • Brexit anlaşmasını iyileştirmeli ve halkın 2016’da oy verirken beklediği şeye yaklaştırmalı.
  • İnsanların günlük yaşamlarında gerçek, somut iyileştirmeler sağlayarak sözde “Makerfield testi”ni geçmeli

“Bu bir kazan-kazan durumu,” diye konuşması beklenen Burnham, “Bu, yeni yaklaşımımızı ortaya koyuyor. Çatışmacı değil. Artık köprüleri yakmak yerine yapıcı ve olumlu bir tutum sergiliyoruz; ortak zorluklarla yüzleşmek için bir araya gelebileceğimizi gösteriyoruz,” diyecek.

Fakat AB ilişkileri bakanı Hamish Falconer, pazar günü BBC’ye verdiği demeçte, Birleşik Krallık’ın blokla yapılacak yeni bir anlaşma kapsamında “toplantılarda söz hakkı”na sahip olabileceğini ama AB gıda politikaları konusunda oy hakkı olmayacağını söyledi.

Falconer, gelecekteki bir Birleşik Krallık hükümetinin bu yakın uyumu tersine çevirmesi ihtimaline karşı bir “çıkış maddesi”nin bulunabileceğini de ekleyerek, AB’nin gelecekteki bir Reform Partisi veya Muhafazakâr Parti hükümetinin anlaşmayı feshetme olasılığından “endişeli” olduğunu açıkladı.

Daha önce “Farage maddesi” olarak anılan çıkış maddesi, Birleşik Krallık’taki siyasi manzara değişmesi durumunda cuma günü yapılacak herhangi bir resetlemenin geri alınmasından doğabilecek maliyetlere karşı koruma sağlamak üzere tasarlanmıştı.

Sınırlardaki altyapı maliyetleri büyük ölçüde Eurotunnel dahil olmak üzere özel şirketler tarafından karşılandı ama gıda denetimleri, tüm balık denetimlerinin yapıldığı Calais limanı ve Boulogne-sur-Mer’de Fransız personel tarafından gerçekleştiriliyor.

Öte yandan, 2022’de Partygate skandalı nedeniyle istifa eden eski Muhafazakâr Parti başbakanı Johnson, Burnham’ın bu konuda yeni bir oylama zorlaması halinde İngiltere’nin “kesinlikle” Brexit lehine oy vereceğini söyledi.

The Telegraph gazetesine verdiği demeçte Johnson şunları söyledi:

“Brexit meselesini siyasi önceliğiniz olarak tırmandırmak delilik. Bu konuda hem kendini hem de partisini tehlikeye atacak ve bu konudan uzaklaşması gerekiyor çünkü kazanamayacak, çünkü gerçek şu ki, insanlar aptal değil.”

Okumaya Devam Et

Avrupa

AB liderleri, Ukrayna politikasını “E5” grubuna devretti

Yayınlanma

AB liderleri, cuma günü Dublin’de düzenlenen gayri resmi zirvede, Ukrayna barış görüşmelerinde Avrupa’nın tek bir temsilci yerine AB kurumları ile Fransa, Almanya, Birleşik Krallık, İtalya ve Polonya (E5) tarafından temsil edileceği konusunda mutabık kaldılar.

Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, cuma günü (13 Kasım) yapılan toplantının ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, “Liderler bugün, Ukrayna’daki barış müzakereleri için Avrupa ekibimizin, Avrupa Birliği kurumları ve ‘İstekliler Koalisyonu’nun E5’inden oluşacağı konusunda mutabık kaldılar,” dedi.

Costa, bu düzenleme kapsamında AB’nin Ukrayna’nın “Avrupa’daki geleceği, yeniden inşası ve refahı” konusunda öncülük edeceğini, güvenlik garantilerinin ise “NATO ile yakın koordinasyon içinde, İstekliler Koalisyonu çerçevesinde ele alınması gerektiğini” belirtti.

Costa, “Avrupa, Ukrayna’nın geleceğini ve kıtamızın güvenliğini şekillendiren tüm tartışmalarda net ve birleşik bir sesle konuşmalıdır,” diye ekledi.

Bu karar, Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık’ın İtalya ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in genel sekreteri Björn Seibert ile birlikte masada yer aldığı mevcut düzenlemeyi büyük ölçüde resmileştiriyor.

Cuma günü erken saatlerde, üst düzey bir diplomat bu düzenlemeyi “ideal değil” olarak nitelendirmişti.

Karar, dışişleri sorumlusu Kaja Kallas’ın masada yer alıp almayacağı konusunu da belirsiz bırakıyor.

Diplomat, AB başkentlerinin Kallas’ın görüşmelere katılmasını desteklediğini ama bunun “mümkün olmadığını” belirtti.

Kallas ise zirveye vardığında rolünü savundu ve Rusya’nın, Avrupa’nın güvenlik mimarisi ve NATO’nun rolü üzerine bir tartışma başlatarak saldırganlığından dikkati başka yöne çekmeye çalışarak “tuzak kurduğunu” söyledi:

“Güvenlik mimarisiyle ilgili Rusya’nın taleplerini tartışmaya başlarsak, Rusya’nın bizim için kurduğu tuzağa düşeriz. Ateşkesin olmadığı gerçeğinden dikkatimizi başka yöne çevirir ve bunun yerine Rusya’nın iddialarını dinlemeye başlarız. Burada bir saldırgan ve bir mağdur var; saldırganın ise herhangi bir güvenlik endişesi yok.”

Rusya aşırı taleplerde bulunmakla suçlanırken Kallas’ın tutumu da aynı derecede katı görünüyor.

La Stampa’ya göre Kallas, “En önemli şey, üzerinde anlaştığımız hususlara uymak: önce ateşkes, ardından barış anlaşması ve ancak ondan sonra diğer müzakereler,” dedi.

Meslektaşları, onun Moskova ile müzakere masasına oturmak için fazla sert bir tutum sergilediğini düşündü.

La Stampa’nın haberine göre, Kallas “fazla Rus karşıtı” olarak görülüyor ve maksimalist tutumları, bir anlaşmanın sağlanması için gerekli uzlaşmaların önünde engel teşkil ediyor.

Bir Avrupalı diplomat ise Politico’ya, onun “muhtemelen seçilebilecek en kötü kişi” olduğunu söyledi.

Kallas ise tutumunu yumuşatmadı. Ruslar hakkında, “Karşı tarafta güçlü birini istemiyorlar çünkü kendi maksimum taleplerini kabul ettirmek istiyorlar. Rusya maksimalist taleplerini sürdürürse, biz de taleplerimizi sürdürmeli ve buradan yola çıkarak müzakere etmeliyiz,” dedi.

Kallas’ın başkan yardımcısı olarak görev yaptığı Komisyon’un başkanı Von der Leyen, onu desteklemeyi reddetti. “Bizi kimin temsil edeceğine biz karar veririz ve bugün de öyle yaptık,” dedi.

Mevcut formatın savunucusu olan Merz ise istediğini elde etti. Dublin’de yaptığı açıklamada, “E3 formatı çok etkili olduğunu kanıtladı. Bu arada, İtalya ve Polonya’yı da her zaman dahil ediyoruz,” dedi.

Öte yandan gazeteci Leonid Ragozin, X’te yazdığı yazıda, başkentler bloğunun “Kallas’ınkiyle aynı nedenden ötürü, öncelikle İngiltere yüzünden (ki o da AB üyesi değil) baştan başarısız bir girişim” olduğunu belirtti.

Ragozin, “Amaç Rusya ile görüşmekse, o zaman Rusya’nın konuşacağı biri olmalı,” dedi.

Merz, ntv’ye verdiği demeçte, bazı Avrupalı liderlerin Trump’ın Shenzhen’deki APEC zirvesinde Putin ile yapacağı görüşmenin, Ağustos 2025’te Alaska’da gerçekleşen zirveye atıfta bulunarak “ikinci bir Anchorage” haline gelmesinden korktuğunu belirtti ve Trump’ı sürprizlerden kaçınmaya ve Avrupa ile Ukrayna’nın yanında kalmaya çağırdı.

Steve Witkoff ise barış görüşmeleri için “programda başka bir toplantı daha var” dedi ama tarih vermedi.

Politico’nun zirveden önce yayınladığı haberine göre, liderler en az üç gruba ayrılmıştı: Biri Costa’yı destekleyen grup; diğeri koltuklarını Brüksel’e devretmek istemeyen Fransa ve Almanya’dan oluşan grup; ve “hepsinden daha yalnız olan grup”, yani AB Dışişleri Şefi Kaja Kallas’ın destekçileri. 

Liderler müzakerecilerin değil ülkelerin adlarını verdiler ve bu seçim, halihazırda ulusal güvenlik danışmanları düzeyinde çalışan ekibi büyük ölçüde resmileştiriyor.

Kyiv Post‘un haberine göre, 10-11 Kasım tarihlerinde Abu Dabi’de düzenlenen ve Avrupalıların ABD ve Ukrayna heyetleriyle bir araya geldiği ama Rus heyetiyle görüşmediği toplantıda, Birleşik Krallık’ı Ulusal Güvenlik Danışmanı Jonathan Powell, Almanya’yı Şansölye Friedrich Merz’in dış politika danışmanı Günter Sautter, Fransa’yı Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un diplomatik danışmanı Emmanuel Bonne ve İtalya’yı Başbakan Giorgia Meloni’nin danışmanı Fabrizio Saggio temsil etti.

AB kurumları, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in genel sekreteri Bjorn Seibert’i ve Costa’nın danışmanı Anna-Maria Boura’yı gönderirken, NATO ise Genel Sekreter Mark Rutte’nin ofisini yöneten Geoffrey van Leeuwen’i gönderdi.

Euronews’in haberine göre, İtalya ile birlikte eski E3’ü Avrupa’nın beş en büyük askeri gücü olan E5’e genişleten Polonya’nın bir sonraki turda yer alması bekleniyor.

Varşova’nın koltuğunu kimin alacağı ise henüz belli değil.

Okumaya Devam Et

Avrupa

Gagauzya’da başkanlık seçimi ikinci tura kaldı

Yayınlanma

Moldova’ya bağlı Gagauzya Özerk Bölgesi’nde 15 Kasım’da yapılan başkanlık seçiminin ilk turunda kazanan çıkmadı ve Aleksandr Stoyanoglo ile Fyodor Gagauz ikinci tura kaldı. Bağımsız aday Stoyanoglo yüzde 38,44, sosyalist aday Gagauz ise yüzde 24,22 oy alırken katılım yüzde 37,6’da kaldı.

Moldova’ya bağlı Gagauzya Özerk Bölgesi’nde 15 Kasım’da yapılan başkanlık seçiminin ilk turunda kazanan çıkmadı.

Tüm tutanakların sayımına dayanan ilk sonuçlara göre, eski Moldova Başsavcısı Aleksandr Stoyanoglo ile sosyalist aday Fyodor Gagauz ikinci tura yükseldi.

Özerk bölge halkı, parti finansmanı davasında mahkum edilen Yevgeniya Gutsul’un yerine geçecek ismi, Kişinev’in önceki seçimlere Rusya’nın müdahale ettiği yönündeki suçlamalarının gölgesinde seçiyor.

İkinci tur 29 Kasım’da yapılacak

Bağımsız aday olarak yarışan Stoyanoglo, oyların yüzde 38,44’ünü aldı.

Sosyalist Parti’nin adayı Fyodor Gagauz ise seçmenlerin yüzde 24,22’sinin oyunu topladı.

Başkanlık (başkan) koltuğu için toplam sekiz adayın yarıştığı seçimde katılım oranı yüzde 37,6 olarak kaydedildi.

İlk turda seçilmek için geçerli oyların yarısından fazlasını almak gerekiyordu.

İkinci turun 29 Kasım’da yapılması bekleniyor.

Stoyanoglo, 2024 yılında Moldova cumhurbaşkanlığı seçimlerinde de ikinci tura kalmış ve mevcut Cumhurbaşkanı Maya Sandu’ya yenilmişti.

Sandu seçimlere Rusya’nın müdahale ettiğini savunuyor

Cumhurbaşkanı Sandu, oylamadan beş hafta önce Gagauzya’daki önceki seçimleri doğrudan Rusya’nın müdahale kampanyasıyla ilişkilendirdi.

8 Ekim’de Kişinev’deki güvenlik forumunda konuşan Sandu, Moldova’yı “Rusya’nın seçimlere müdahale laboratuvarı” olarak nitelendirdi.

Sandu, Moskova’da yaşayan iş insanı İlan Şor’un, Gutsul’un kazandığı “2023’teki Gagauzya seçimlerini satın aldığını” öne sürdü.

Sandu’ya göre aynı ağ, 2024’teki cumhurbaşkanlığı seçimleri ile Avrupa entegrasyonu referandumunu ve ardından 2025’teki parlamento seçimlerini de etkilemeye çalıştı.

Moldova savcılığı ise Gutsul davasındaki Rusya bağlantısını paranın kaynağı üzerinden tanımladı.

Soruşturma makamlarının iddiasına göre Gutsul, Şor Partisi’nde çalıştığı 2019 ile 2022 yılları arasında Moldova’ya sistematik biçimde kayıt dışı para sokulması sürecine katıldı.

Kişinev’deki mahkeme, Ağustos 2025’te Gutsul’u partinin ve seçim adayının yasa dışı finansmanı davasında yedi yıl hapis cezasına çarptırdı.

İstinaf mahkemesi Mayıs 2026’da bu kararı onadı.

Moskova müdahale suçlamalarını reddediyor

Moskova, Moldova siyasetine müdahale ettiği yönündeki suçlamaları reddediyor.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Gutsul hakkındaki kararın açıklanmasının ardından hükmü “siyasi saikli karar örneği” diye tanımladı ve Moldova yönetimini parlamento seçimleri öncesinde rakiplerine baskı yapmakla suçladı.

Peskov, 2024 sonbaharında da Moskova’nın Moldova’daki cumhurbaşkanlığı seçim kampanyasına müdahale ettiği iddialarını ayrıca yalanlamıştı.

Bu seçimde gözlemci kuruluş Promo-LEX, oy gizliliğinin ihlal edildiğini, başkalarının yerine oy kullanma girişimleri olduğunu ve oy satın alma şüphesi taşıyan vakalar yaşandığını bildirdi.

Gözlem misyonu, yerel saatle 22.00 itibarıyla teyit edilmiş 41 ihlal vakası kayda geçirdi.

Gagauzya’da başkanlık seçimiyle eş zamanlı olarak Halk Meclisi seçimleri de düzenlendi.

67 tutanaktan 66’sının incelenmesinin ardından açıklanan ilk verilere göre, 132 adaydan 13’ü kendi seçim çevrelerinde oyların yarısından fazlasını aldı.

Bu 13 adayın 10’unu bağımsızlar, üçünü ise sosyalistler oluşturuyor.

Buna göre ikinci tur oylama hem özerk bölgenin yeni başkanını hem de 35 sandalyeli meclisteki dağılımın büyük bölümünü belirleyecek.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English