Fransa ve Almanya’dan AB diplomasisinde reform talebi

Fransa ve Almanya, Avrupa Birliği Dış İlişkiler Servisinin son dönemdeki jeopolitik krizlere karşı yetersiz kaldığını vurgulayarak kurumun 2026 yılı sonuna kadar yeniden yapılandırılmasını talep etti. Berlin ve Paris yönetimleri, yayımladıkları ortak bildiride uluslararası düzeyde daha güçlü, hızlı ve koordineli yanıtlar verilmesi için Avrupa Birliği kurumlarının iç yapısında reforma gidilmesi çağrısında bulundu.

Fransa ve Almanya, Avrupa Birliği’nin diplomatik kanadı olan Avrupa Dış İlişkiler Servisinin (EEAS) işleyişinden memnun olmadıklarını açıkça ortaya koyarak kurumun 2026 yılı sonuna kadar yeniden yapılandırılması için çağrıda bulundu.

İki ülkenin hükümetler arası istişare toplantısının ardından yayımlanan ortak bildiride, uluslararası düzeyde daha güçlü, hızlı ve eş güdümlü yanıtlar üretebilmek adına AB’nin dış eylem mekanizmalarındaki iç yapısının reforme edilmesi gerektiği vurgulandı.

Financial Times gazetesinin haberine göre Paris ve Berlin, EEAS’nin Ukrayna ve İran ile ilgili son jeopolitik krizlerin yanı sıra ABD Başkanı Donald Trump’ın politikalarına, dış politika aracı olarak gümrük tarifelerinin ve enerji kaynaklarının kullanılmasına karşı etkili yanıtlar geliştiremediğini savunuyor.

Gazeteye bilgi veren ve tartışmalara aşina olan kaynaklar, reform kapsamında EEAS’nin bazı yetkilerinin Avrupa Komisyonuna devredilmesinin de masada olduğunu belirtiyor.

Fransa ve Almanya, yayımladıkları ortak bildiride AB liderlerine çağrıda bulunarak ekim ayında düzenlenecek zirvenin, reform olasılıklarının incelenmesi amacıyla resmi bir talep oluşturulması için kullanılmasını istedi.

Bildiride, yürütülecek çalışmaların Yüksek Temsilci, Avrupa Komisyonu ve EEAS dahil olmak üzere ilgili AB organ ve kurumlarının rollerini ve kurumsal yapılarını kapsaması gerektiği ifade edildi.

Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, AB dışişleri bakanlarının EEAS’nin geleceğini eylül ayında İrlanda’da gerçekleştirilecek gayriresmi toplantıda ele alacaklarını bildirdi.

Gazeteye konuşan diplomatlar, Fransa ve Almanya tarafından önerilen takvimin, tartışmaların tek seferlik kalmamasını sağlamayı ve reform için somut öneriler üretmeyi amaçladığını kaydetti.

Kallas, geçen ay EEAS personeline gönderdiği mektupta bu tartışmaları memnuniyetle karşıladığını belirterek sistemin daha iyi çalışabileceği konusunda hemfikir olduğunu ifade etmişti.

Kallas ayrıca, kurumda yaşanan bir dizi dikkat çekici istifanın ardından EEAS’nin idari yönetim kadrosunda değişikliğe gitmişti.

Haziran ayında Politico tarafından yayımlanan analizde de EEAS’nin kriz içinde olduğu aktarılmış, görüşlerine başvurulan eski ve görevdeki AB yetkilileri kurumu “net bir misyonu olmayan ve Avrupa Komisyonu ile rekabet etmekte büyük ölçüde yetersiz kalan” bir yapı olarak nitelendirmişti.

Haberlerde ayrıca, Kallas ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen arasındaki çekişmenin de kurum içindeki gerilimi artırdığı iddia edilmişti.

Eski AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell ise daha önce yaptığı bir açıklamada, Avrupa Komisyonunun diplomasi ve savunma konularındaki adımlarının, küresel arenada Avrupa’yı kimin temsil ettiği hususunda kafa karışıklığı yarattığını dile getirmişti.

Brüksel merkezli bir yapı olan ve 2011 yılında kurulan EEAS, AB Konseyi, Avrupa Komisyonu çalışanları ile üye ülkelerin diplomatlarını bir araya getiriyor ve dünya genelinde 140’tan fazla AB büyükelçiliğini yönetiyor.

Kurumun yüksek temsilciliğini 1 Aralık 2024 tarihinden bu yana Kaja Kallas yürütüyor.