Fransa’nın Gazze’de uluslararası güç önerisi

Macron’un savaş sonrası Gazze’de uluslararası güç önerisi, BM onaylı ya da çok uluslu geçici bir misyonla ateşkesi denetlemeyi, sivilleri korumayı ve güvenliği kademeli olarak Filistin Yönetimi’ne devretmeyi öngörüyor.

Fransa, savaşın ardından Gazze’de İsrail ordusunun yerini alacak ve Hamas’ın silahsızlandırılmasını sağlayacak “Uluslararası İstikrar Misyonu” kurulması için girişim başlattı. The Times of Israel’in ulaştığı taslağa göre bu adım, temmuz ayında kabul edilen ve iki devletli çözüm, Hamas’ın silahsızlandırılması ile iç güvenliğin kademeli olarak Filistin Yönetimi’ne devrini öngören New York Bildirisi’ni hayata geçirmeyi amaçlıyor.

Öneriye göre geçiş döneminde görev yapacak bu çok uluslu güce Mısır, Ürdün, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar’ın öncülük etmesi öngörülüyor. Taslak, ortam uygun hale geldiğinde BM onaylı, bölgesel liderliğe sahip geçici bir istikrar misyonunun Filistin’de konuşlandırılması için yol haritası sunuyor.

Barış gücü mü, çok uluslu misyon mu?

Fransa’nın önerisinde uluslararası gücün ideal olarak BM barış gücü operasyonu (PKO) ya da özel siyasi misyon (SPM) formatında olması gerektiği belirtiliyor. Bunun misyona tarafsızlık ve uluslararası meşruiyet kazandıracağı belirtiliyor.

Ancak öneriye göre belirli ülkelerin yönetiminde kurulacak daha sınırlı, çok uluslu geçici bir misyon, daha az onay prosedürü gerektirdiği ve sahadaki aktörlerce kabul edilme ihtimali daha yüksek olduğu için daha hızlı konuşlandırma avantajı sunuyor.

Misyonun finansmanı, Körfez ülkelerinin gönüllü katkılarıyla oluşturulacak özel bir fon üzerinden sağlanacak.

İki aşamalı plan

Fransız taslağına göre misyon iki aşamada konuşlanacak.

İlk aşama ateşkes sonrası başlayacak ve görevi; ateşkesi izleme, sivillerin korunması, Hamas’ın kademeli silahsızlandırılması, insani yardıma erişim ve temel hizmetlerin sağlanması olacak.

İkinci aşama ise orta-uzun vadede Filistin devleti için kurumsal kapasite inşası, güvenlik güçlerinin eğitimi, seçim hazırlıkları ve Gazze’nin yeniden inşasına destek verilmesini kapsayacak. Bu süreçte Mısır ve Ürdün’ün yürüttüğü Filistin güvenlik güçleri eğitim programlarıyla da eşgüdüm sağlanacak.

İsrail boyutu belirsiz

Taslakta İsrail yalnızca bir kez anılıyor. Ancak sahada böyle bir gücün İsrail ordusuyla koordinasyon içinde çalışması kaçınılmaz görünüyor. Bu konunun taslakta netleştirilmemesi dikkat çekiyor. Ayrıca Katar’ın sürece dahil edilmesi de Tel Aviv’in itirazıyla karşılaşabilir.

Plan, Hamas’ın silahsızlandırılmasını doğrudan hedef göstermesiyle, geçen hafta Tony Blair tarafından hazırlanan ve Hamas’tan doğrudan bahsetmeyen ABD destekli öneriden ayrışıyor.

Macron’dan mesaj

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, CBS’e verdiği demeçte öneriyi ABD ve Blair ile görüştüğünü açıkladı. Macron, Filistin devletinin tanınmasının Arap ülkelerini sürece katmak açısından kritik olduğunu vurguladı.

Macron, planın Filistin güvenlik güçlerinin İsrail tarafından denetlenmesini de içerdiğini belirterek, “Amaç, BM yetkisiyle Gazze’de konuşlanacak uluslararası güç aracılığıyla Filistin polis ve güvenlik güçlerine destek olmaktır” dedi ve ekledi:

“Ürdün ve Mısır’ın yer alacağı, diğerlerinin finansman sağlayacağı bir yapı öngörülüyor. Elbette bu, İsrail ile yakın koordinasyon içinde yapılmalı.”

Macron, planın özünü ise şu sözlerle özetledi: “Hamas’ı silahsızlandırmak, militanlarını dağıtmak ve radikalleşmeyi önlemek. Başka bir çözüm yok.”