Google, ABD genelinde 32 milyon sivrisinek salmak istiyor

Google, “Debug” programı kapsamında hastalık taşıyan sivrisinek nüfusunu azaltmak amacıyla California ve Florida eyaletlerinde 32 milyona yakın kısırlaştırılmış sivrisinek salmak için federal hükümetten izin istiyor. Şirket, kimyasal içermeyen bu yöntemle hastalık yayan Aedes aegypti türü sivrisineklerin üremesini durdurmayı hedefliyor.

ABD’li teknoloji devi Google, bu kez biyolojik bir hata ayıklama projesi için harekete geçti. Şirket, “Debug” adını verdiği program kapsamında California ve Florida eyaletlerinde 32 milyona yakın sivrisinek salmak üzere federal hükümetten onay bekliyor.

Az bilinen bu program, hastalık taşıyan sivrisinekleri ortadan kaldırmak için doğaya milyonlarca kısır erkek sivrisinek salarak “kötü böcekleri iyi böceklerle durdurmayı” amaçlıyor.

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezine (CDC) göre sivrisinekler dünyadaki en ölümcül hayvanlar olarak sınıflandırılıyor. Dünyada mevcut 3 bin 500’den fazla sivrisinek türü arasından yalnızca “Aedes aegypti” türü, her yıl yüz milyonlarca insanın hastalanmasına yol açan dang humması, Zika ve chikungunya virüslerini taşıyor.

Google Debug projesinin resmi internet sayfasında yer alan açıklamada, bu durumun çözülmesi zor bir sorun olduğu belirtilerek sivrisineklerin taşıdığı çoğu hastalığın etkili bir aşısı veya tedavisinin bulunmadığı ifade edildi.

Açıklamada, sivrisineklerle pestisitler kullanarak mücadele etmenin sürdürülebilir olmadığı, çünkü bu ilaçların zamanla etkisini kaybettiği ve toksik olabildiği kaydedildi. Ayrıca, insanların sivrisineklerin ürediği tüm alanları bulmasının imkansız olması nedeniyle durgun suları temizlemenin de tek başına yeterli bir çözüm sunmadığı aktarıldı.

Bu gerekçelerle yeni bir yaklaşıma ihtiyaç duyulduğunu belirten Google yetkilileri, çözümü yine aynı türden ancak “iyi” olarak nitelendirilen sivrisineklerde buldu.

Proje sayfasında yöntemin detayları şu şekilde açıklandı:

“İyi böcekler, hastalık yayan kötü böceklerle aynı sivrisinek türündendir. Bizim iyi böceklerimiz, doğada kendiliğinden var olan Wolbachia adlı bir bakteriyi taşıyan erkek sivrisineklerdir. Bu bakteri, onların vahşi dişi sivrisineklerle yavru sahibi olmasını engellemektedir. Erkek sivrisinekler ısıramaz ve hastalık yayamaz, bu nedenle iyi böcekler kötü olanların üremesini durduracaktır. Zamanla daha az kötü sivrisinek kalacaktır.”

Debug projesinde görevli bilim insanları, bu tekniğin tamamen doğal bir bakteri kullandığını, hiçbir kimyasal veya toksin içermediğini ve genetik modifikasyon barındırmadığını vurguladı.

Benzer yaklaşımların onlarca yıldır diğer zararlılarla güvenli şekilde mücadele etmek için kullanıldığını belirten araştırmacılar, Debug ekibinin bilimsel ve mühendislik uzmanlığını uluslararası ortakların desteğiyle birleştirerek hastalık yayan sivrisinekleri durdurmayı hedeflediklerini ekledi.

Bilim insanları, geliştirdikleri yaklaşımın geçmişteki yok etme projelerinden farklı olarak “Kısır Böcek Tekniği” yöntemini veri analitiği, sensörler ve otomasyon kullanarak daha büyük ölçekte uygulaması olduğunu ifade etti.

Debug projesinin sıkça sorulan sorular sayfasında yer alan bilgilere göre, program yetkilileri ulusal ve yerel yönetimler, topluluk liderleri ile araştırma enstitüleri gibi kuruluşlarla aktif olarak çalışıyor.

Yetkililer, çalışmalar başlamadan önce planlama yapılan bölgelerdeki topluluk üyeleriyle bir araya gelerek yerel kaygıları ve hususları anlamaya zaman ayırdıklarını bildiriyor.

Bu doğrultuda Google, projenin hem California hem de Florida eyaletlerinde hayata geçirilebilmesi için federal onay arayışını sürdürüyor.

Federal Sicil (Federal Register) üzerinde yayımlanan bir bildirim, ABD Çevre Koruma Ajansının (EPA) Google’ın Federal Böcek İlacı, Mantar İlacı ve Kemirgen İlacı Yasası kapsamındaki Deneysel Kullanım İzni başvurularını incelediğini gösteriyor. İlgili belgede yer alan ayrıntılara göre, projenin ilk yılında Florida’da 16 milyona yakın sivrisinek doğaya salınacak.

Projenin ikinci yılında ise California eyaletinde bir 16 milyon sivrisinek daha doğaya bırakılacak.

Halk, federal e-Kural Yapma Portalı olan “www.regulations.gov” adresine gidip “EPA-HQ-OPP-2025-3951” sicil kimlik numarasını girerek konu hakkında daha fazla bilgi edinebilecek ve görüş bildirebilecek.